Tibetan
སེམས་བསྐྱེད་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ། སེམས་བསྐྱེད་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ། བརྒྱད་པ་ལ། སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཡང་ཡང་སྔར་དགེ་ལས་ལྷག་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་འགྱུར་བ། །མི་གཡོ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཆེ་དེ་འཇུག །ས་བརྒྱད་པའི་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སྔར་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་ལྷག་པ་སྟེ་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་ནི། ས་གང་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྔར་གྱི་དགེ་བ་ལས་ལྷག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བའི་གྲུ་ཆེན། རྒྱ་མཚོ་དང་མ་ཕྲད་ན་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་ནས་འགྲོ་ལ། ཕྲད་མ་ཐག་རླུང་ཆེན་པོས་བསྐྱོད་ནས་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་མི་དགོས་པར། དེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཉིན་གཅིག་གིས་ཆོད་པ་དེ་ནི་སྔོན་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་པས་ལོ་བརྒྱར་ཡང་དེ་སྲིད་དུ་འགྲོ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ས་བརྒྱད་པ་ཕྱིན་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་དགེ་བ་དེ་ནི། སྔོན་མ་དག་པ་ས་བདུན་དུ་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་བསགས་པའི་དགེ་(༣༥༤བ) བས་ཀྱང་ས་ལམ་བགྲོད་པའི་སྟོབས་མི་སྙོམས་པར་མདོར་བཤད་ཅིང༌། དེས་ན་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ན་རྩོལ་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ལམ་བགྲོད་པ་མྱུར་བུལ་ཡོན་ཏན་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ལ། ཕར་ཕྱིན་དང་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན། སྲིད་གསུམ་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་ཚུལ། འཁོར་བ་འགགས་ཀྱང་དབང་བཅུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། འདི་ཡི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་དག་འགྱུར་ཞིང༌། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད། །སེམས་དཔའ་འདིས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་བཅུ་བཏབ་པ་གང་དེ་སྐབས་འདིར་ཤིན་ཏུ་དག་པར་འགྱུར་བས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་ཆེས་ལྷག་ཅིང་ས་འདིར་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུའི་སར་བཞག་སྟེ། དགུ་པར་རྒྱལ་ཚབ་ཐོབ་ལ། བཅུ་པར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་རོ། །ས་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚན་འཛིན་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་ཆོས་དབྱིངས་ལ་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འགོག་སྙོམས་ལས་མི་ལྡང་བ་ལ། དེར་དུས་མིན་པར་གཞན་དོན་རྒྱུན་ཆད་ནས་མྱང་འདས་ལ་འཇུག་པ་འགགས་པའི་
Chinese
第八发心不动地。 第八发心不动地。 第八地，分为：简要阐述地的体性，以及广述功德两部分。第一部分是：为了再三获得胜于以往的善，于何处转为不退转之性，不动地即是彼大士所入之处。第八地的菩萨，是获得胜于以往，即胜于第七地及以下二资粮之善，即最为殊胜之善。于何处获得不生法忍，从而从佛陀的智慧中转为不退转之性，第八地菩萨不动地，即是大士所入之处。为了再三获得胜于以往的善，犹如驶向大海的大船，未遇大海时，需特意划动才能前行；一旦相遇，则由大风推动，无需特意划动。一日可达大海，此乃先前特意划动，百年亦不能及。如是，到达第八地后，由任运成就之智慧，瞬间即可到达佛地之善，是先前未清净之七地，于百千劫中所积之善（354b），亦不能及此地之力。简而言之，入道之时，有勤与无勤之别，导致道之行进有快慢之分，功德之差别极大。第二部分分为：波罗蜜多与摄持之功德，纵然成为三有之尊，亦能成办佛陀功德之理，以及轮回止息，亦能以十力圆满佛法之理三部分。第一部分是：此之愿文极为清净，诸佛亦劝请出定。此菩萨最初发心所立之无数十大愿，于此时变得极为清净，故以愿波罗蜜多而超胜，并于此地安立为童子菩萨之位，于第九地获得王位，于第十地如转轮王般，诸佛为之灌顶。于此地，一切烦恼与相执皆已断除，故能毫不费力地入于法界，因此不应耽著于灭定，于彼处，若非时中断利他事业而入涅槃，则会止息。
English
The eighth Bodhicitta, the Immovable. The eighth Bodhicitta, the Immovable. The eighth ground is divided into two parts: a brief explanation of the nature of the ground, and a detailed explanation of its qualities. The first part is: In order to repeatedly obtain more merit than before, where one transforms into the nature of non-retrogression, the Immovable is where that great being enters. The bodhisattva of the eighth ground obtains more merit than before, that is, more than the merit of the two accumulations of the seventh ground and below, that is, the most excellent merit. Where one obtains the forbearance of non-arising dharmas, thereby transforming from the wisdom of the Buddha into the nature of non-retrogression, the eighth ground bodhisattva, the Immovable, is where the great being enters. In order to repeatedly obtain more merit than before, like a great ship sailing to the ocean, if it has not encountered the ocean, it needs to be rowed intentionally to move forward; once it encounters it, it is propelled by a great wind and does not need to be rowed intentionally. One day it can reach the ocean, which is what it could not reach in a hundred years by rowing intentionally before. Likewise, after reaching the eighth ground, the merit of reaching the Buddha ground in an instant with spontaneously accomplished wisdom is that the impure seven grounds before, the merit accumulated in hundreds of thousands of kalpas (354b), cannot match the power of this ground. In short, when entering the path, the difference between diligence and non-diligence leads to the difference between the speed of progress on the path, and the difference in qualities is extremely great. The second part is divided into three parts: the qualities of the paramitas and the qualities of the retainers, the way to accomplish the qualities of the Buddha even if one becomes the lord of the three realms, and the way to perfect the Dharma of the Buddha with the ten powers even if samsara ceases. The first part is: This aspiration is extremely pure, and the Buddhas also urge one to arise from cessation. The countless ten great aspirations made by this bodhisattva when he first generated Bodhicitta become extremely pure at this time, so he surpasses with the perfection of aspiration, and is established in this ground as the position of a young prince, obtains the kingship in the ninth ground, and in the tenth ground, like a Chakravartin king, the Buddhas empower him. In this ground, all afflictions and sign-grasping have been abandoned, so one can effortlessly enter the Dharmadhatu, therefore one should not dwell in cessation, and if one interrupts the benefit of others out of season and enters Nirvana, it will cease.
Tibetan
ཆེད་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལས་བསྐུལ་བ་ནི། ངེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དེ་དག་ཁྱོད་ལ་མེད་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བར་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིའི་མྱང་འདས་དེ་མྱང་འདས་གང་ལ་འཇོག་སྙམས་ན། ཉི་སྣང་ལས། འོ་ན་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིང་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་(༣༥༥ན) ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་ཞིག་ཡིན་ཅེ་ན། སྤྱིར་མྱང་འདས་ལ་རྩེ་མོ་ཐོབ་ནས་དགེ་རྩ་ཆད་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་འགྲོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ཐོབ་ནས་དེའི་ཡན་ལག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ན་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། ཕྱིར་འོང་ལ་འདོད་པའི་སྲིད་པ་གཉིས་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལ་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། ཕྱི་མ་སྟེ་རེ་ཞིག་གཞན་དོན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མྱང་འདས་སུ་བཞག་གོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆགས་པ་མེད་པའི་བློ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་ཞིང༌། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་ས་གསུམ་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །འབྱོར་པ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་བྲལ་མ་ལུས་འཐོབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་གྱི་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཉེར་ཞིར་འགྱུར་ཞིང་སྟེ། སྣང་མུན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ལྟར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བས་གང་ལའང་ཆགས་པ་མེད་པའི་བློ་ནི་མུན་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ཟད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་གི་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་བྲལ་མ་ལུས་ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཐོབ་ཆེད་བསྒྲིམ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འཁོར་བ་འགགས་ཀྱང་དབང་རྣམས་བཅུ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གིས།།
Chinese
特意诸佛从那处策励说：‘我们的智慧力与诸佛之法，那些你没有，故应对此精进。’等等，从遮止而作劝请，为了使之修成广大的佛法。此处的寂灭若思放置于何种寂灭？从《日藏经》中说：‘那么，他的寂灭不是声闻的寂灭，因为他的作意是从发心开始而长时断除的缘故。也不是诸佛的寂灭（355a），因为以修习所应断除的尚未断除的缘故。那么，是什么呢？’一般寂灭有八种，即获得顶位后善根断绝的寂灭，获得忍位后脱离恶趣的寂灭，获得禅定后脱离其支分的寂灭，入流者断除第八有之寂灭，一来者断除欲界二有之寂灭，不来者断除欲界之寂灭，阿罗汉的余有余依寂灭和无余依寂灭，以及有密意的寂灭。其中最后一种，即考虑到暂时中断利他而安立为寂灭。如是说。第二，无执著之心与诸过失不能同时存在，故第八地，彼等垢染连根寂灭，烦恼尽除，虽成三界之尊，然诸佛之，功德如虚空无边，不能全得。第八地，成为三界轮回之因的垢染连根断除，如光明与黑暗不能并存，不分别智慧之日升起，对任何事物都无执著之心，故如黑暗般的过失烦恼不能并存。烦恼全部断尽，且因脱离对三界的执著而成为彼等之尊，然此时诸佛的功德如虚空般无边无际，不能全部获得，故应为获得彼等而努力。第三，轮回虽止息，然将获得十自在，且彼等将
English
Specifically, the Buddhas urge from that place, saying, 'Our wisdom and power, and the Buddhas' teachings, you do not have those, so strive diligently for them.' etc., urging from prevention, in order to make them accomplish the vast Dharma of the Buddhas. Where should this Nirvana be placed, one wonders? From the *Nyi Nang* (Sun Essence Sutra): 'Then, his Nirvana is not the Nirvana of the Hearers, because his attention is from the arising of Bodhicitta and is abandoned for a long time. Nor is it the Nirvana of the Buddhas (355a), because what should be abandoned by cultivation has not been abandoned. So, what is it?' Generally, there are eight kinds of Nirvana: Nirvana from the severance of virtue after attaining the peak; Nirvana from escaping the lower realms after attaining forbearance; Nirvana from escaping the limbs of meditation after attaining meditation; Nirvana of the Stream-enterer from the eighth existence; Nirvana of the Once-returner from the two existences of the desire realm; Nirvana of the Non-returner from the desire realm; the Nirvana with remainder and without remainder of the Arhats; and Nirvana with intention. Among these, the last, that is, considering the temporary cessation of benefiting others, is established as Nirvana. Thus it is said. Secondly, the mind without attachment does not dwell together with faults, therefore, on the eighth ground, those stains are pacified together with their roots. Although afflictions are exhausted and one becomes the supreme of the three realms, the qualities of the Buddhas are like the sky, boundless, and cannot be fully attained. On the eighth ground, those stains that are the cause of birth in the three realms of samsara are pacified together with their roots. Like light and darkness not coexisting, the sun of non-conceptual wisdom rises, so the mind without attachment to anything does not coexist with faults and afflictions like darkness. All afflictions are exhausted, and because of being free from attachment to the three realms, one becomes the supreme of those, but at that time the qualities of the Buddhas are like the sky, boundless and cannot be fully attained, so one must strive to attain them. Thirdly, although samsara ceases, one will attain the ten powers, and those will