Tibetan
།དུ་མ་མ་ཡིན་གཅིག་མ་ཡིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །མཚམས་འདིར་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས། །བཅོམ་ལྡན་བླ་མས་ལས་གནས་དང་། །ལས་བདག་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། །སེམས་ཅན་རང་གི་ལས་དང་ནི། ། 1-819 ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས། །ལས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་གསུངས་ཏེ། །མ་སྐྱེས་གང་དེ་ཆུད་མི་ཟ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་བདག་འཛིན་སྐྱེ། །དེ་བསྐྱེད་འཛིན་དེའང་རྣམ་རྟོག་ལས། །གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་ བཞིན་ཡོད། །དེ་སྐྱེས་ལུས་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། །ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་སྨིན་ཅན། །མི་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འགྱུར། །ལས་ནི་རྐྱེན་སྐྱེས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །རྐྱེན་མིན་ལས་སྐྱེས་ཅུང་ཟད་མེད། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ ནི་སྒྱུ་མ་དང་། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྨིག་རྒྱུ་མཚུངས། །ལས་ནི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ལས་བདག་ཉིད། །ལུས་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །གསུམ་ཀའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ལས་ མེད་ན་ནི་བྱེད་པོ་མེད། །དེ་གཉིས་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད། །དེ་མེད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མེད། །དེ་བས་དངོས་པོ་དབེན་པ་ཡིན། ། ལས་ནི་སྟོང་པར་ཡང་དག་པའི། །ཤེས་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ ཕྱིར། །ལས་ནི་འབྱུང་སྟེ་དེ་མེད་ན། །ལས་ལས་འབྱུང་གང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡིས་སླར་ཡང་ནི། །སྤྲུལ་པ་གཞན་ཞིག་ སྤྲུལ་གྱུར་པ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྤྲུལ་སྟོང་། །སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གཉིས་པོ་མིང་ཙམ་ཡོད་པ་ཡང་། །གང་ཅིའང་རུང་སྟེ་རྟོག་པ་ཙམ། །དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་སྤྲུལ་དང་མཚུངས། །ལས་ནི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་དང་མཚུངས། ། 1-820 རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་གང་ཅུང་ཟད། །ཡོད་པ་དེ་དག་རྟོག་པ་ཙམ། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད། །མྱང་འདས་བྱེད་པོ་ལས་ཀྱང་མེད། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ལས་བསྐྱེད་པ། །འབྲས་བུ་སྡུག་དང་མི་ སྡུག་མེད། །ཡོད་ཅེས་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་ཡོད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་དེ་ཡང་ཡོད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིས། །གསུངས་པ་རྟོགས་པར་སླ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་རང་འབྱུང་བཞིན། །གཟུགས་དེ་འབྱུང་ ལས་འབྱུང་མ་ཡིན། །རང་ལས་བྱུང་མིན་མ་ཡིན་ནམ། །གཞན་ལས་ཀྱང་མིན་དེ་མེད་ཕྱིར། །གཅིག་ལ་བཞི་ཉིད་ཡོད་མིན་ཅིང་། །བཞི་ལའང་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པས། །གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི། །རྒྱུར་ བྱས་ནས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་ཕྱིར་དེ་མེད། །རྟགས་ལས་ཤེ་ན་རྟགས་དེའང་མེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །རྟགས་མེད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བློ་དེས་གཟུགས་འཛིན་ ན། །རང་གི་རང་བཞིན་ལ་འཛིན་འགྱུར། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ཡོད་མིན་པས། །ཡང་དག་གཟུགས་མེད་ཇི་ལྟར་འཛིན། །ཇི ་སྐད་བཤད་གཟུགས་སྐྱེས་པའི་བློའི། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཛིན། །འདས་དང་མ་འོངས་ གཟུགས་ཀྱི་ནི། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གང་ཚེ་ནམ་ཡང་ཁ་དོག་དང་། །དབྱིབས་དག་ཐ་དད་ཉིད་མེད་པས། །དེ་དག་ཐ་དད་འཛིན་ཡོད་མིན། །གཟུགས་དེ་གཅིག་ཏུའང་གྲགས་པ་མིན། །མིག་བློ་མིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། 1-821 གཟུགས་ལ་ཡོད་མིན་བར་ན་མེད། །གཟུགས་དང་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིག་བདག་མིག་མཐོང་ན། །དེ་གཟུགས་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་ བདག་མེད། །སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མའང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་ནི་རང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །དེ་ནི་གཞན་བདག་གིས་ཀྱང་སྟོང་། །གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། །སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ཚེ་གཅིག་ རེག་ལྷན་ཅིག་འགྱུར། །དེ་ཚེ་གཞན་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད། །སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་མི་སྟོན་ལ། །མི་སྟོང་པ་ཡང་རྟེན་མི་བརྟེན། །ངོ་བོ་མི་གནས་ཡོད་མིན་པས། །གསུམ་འདུས་པ་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་རེག་མེད་པས། །དེ་ཚེ་ཚོར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ནང་དང་ཕྱི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྨིག་རྒྱུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ སྟོང་། །རྣམ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས། །འབྱུང་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་མེད། །ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཡང་ན་ནི། །མི་རྟག་པ་ཡང་ རྟག་པ་མེད། །དངོས་པོ་རྟག་དང་མི་རྟག་ཉིད། །འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །རྐྱེན་ལས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་དངོས། །འབྱུང་ཕྱིར་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། 1-822 གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ཤིང་། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་དེ་ལ་རྨོངས། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྐྱེད། །རྟོག་དེའང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད། །བརྟག་བྱ་གང་དེ་ཡོད་མ་ཡིན། །བརྟག་བྱ་མེད་རྟོག་ག་ ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་བརྟག་བྱ་རྟོག་པ་དག །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བཞི་ལས་བྱུང་བའི་མ་རིག་མེད། །དེ་མེད་ན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་འབྱུང་ལྷག་ མའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་གང་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་བའི་དངོས། །དེ་དེ་མེད་པས་དེ་མི་སྐྱེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུ་བྱས་དང་། །འདུས་མ་བྱས་འདི་མྱ་ངན་འདས། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཡང་ དག་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་། །དངོས་པོ་སྟོང་པར་དེ་རྟོགས་ནས། །ཡང་དག་མཐོང་ཕྱིར་རྨོངས་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་མ་རིག་འགོག་པ་ ཡིན། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག །འདུ་བྱེད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་
Chinese
思维由色法所生之识，刹那刹那皆不住留；已逝与未来之色法，彼识又将如何了知？ 何时颜色与形状等，皆无任何差别存在，彼识便不可能执持差别，色法亦非显现为一。 眼识非在于眼根之中，亦非在于色法之中，亦非存在于二者之间；然依于色法与眼根，生起颠倒之分别念。 若眼根能自见眼根，又怎能见色法？因此，眼根与色法皆无自性，其余诸处亦是如此。 眼根自性为空，亦是他性为空；色法亦是空性，其余诸处亦是如此。 何时一触和合生起，其余诸法即是空性；空性或非空性皆不成立，非空性亦无所依。 自性不住亦非存在，故三者和合亦不存在；彼触无自性，故无感受。 依于内外诸处，生起了别之识；因此，识如阳焰与幻术般为空性。 识依于所知而生，然所知并不存在；所知既不存在，识亦不存在。 一切皆无常，然无常亦非恒常；若事物是常与无常，又怎会如此？ 苦与乐皆是颠倒，由因缘生起贪嗔痴；贪嗔痴并非自性存在。 因对彼生贪，对彼生嗔，对彼愚昧；故由分别念而生，然此分别念亦非真实。 所分别之境并不存在，无所分别，分别念又怎会存在？因此，所分别与分别念，皆由因缘所生，故为空性。 了知此理，则无由四颠倒所生之无明；无明若灭，则行亦不生，其余亦是如此。 凡依于某事物而生之法，若无彼事物，则彼法不生；有与无、有为与无为，此即是涅槃。 若能如实了知，由因缘所生之诸法，即是如来所说之无明；由此生起十二缘起支。 若能了知诸法为空性，则能如实见，亦不愚昧；此即是无明之灭，由此十二缘起支亦灭。 行如乾闼婆城，虚幻不实。
English
The mind born of form, does not hold onto moments; how can it understand the past and future forms? When colors and shapes are without any difference, that mind cannot grasp differences, and form does not appear as one. Eye-consciousness is not in the eye, nor in the form, nor in between; but relying on form and eye, arises a reversed conceptualization. If the eye could see itself, how could it see form? Therefore, eye and form have no self-nature, and so it is with the other sense bases. The eye is empty of self, and also empty of other; form is also empty, and so it is with the other sense bases. When one touch arises together, the others are empty; emptiness or non-emptiness is not established, and non-emptiness has no basis. Since self-nature does not abide and does not exist, the three together do not exist; that touch has no self-nature, so there is no feeling. Relying on the internal and external sense bases, discriminating consciousness arises; therefore, consciousness is empty like a mirage or illusion. Consciousness arises relying on the knowable, but the knowable does not exist; since the knowable does not exist, consciousness does not exist. All is impermanent, but impermanence is not permanent; if things are permanent and impermanent, how can it be so? Suffering and happiness are reversed, from causes arise attachment, aversion, and ignorance; attachment, aversion, and ignorance do not exist by nature. Because one is attached to it, averse to it, and ignorant of it; therefore, it is born from conceptualization, but that conceptualization is not true. The object to be conceptualized does not exist, without an object, how can conceptualization exist? Therefore, the object to be conceptualized and conceptualization, are born from causes, so they are empty. Understanding this, there is no ignorance born from the four inversions; if ignorance ceases, then actions do not arise, and so it is with the others. Whatever arises relying on something, if that thing does not exist, then that does not arise; existence and non-existence, conditioned and unconditioned, this is nirvana. If one truly understands that things born from causes are ignorance, as the Teacher said; from this arise the twelve links of dependent origination. If one understands that things are empty, then one sees truly and is not ignorant; this is the cessation of ignorance, and from this the twelve links cease. Actions are like a Gandharva city, illusory and unreal. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སྐྲ་ཤད་དང་། །དབུ་བ་ཆུ་བུར་སྤྲུལ་པ་དང་། །རྨི་ལམ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཚུངས། ༼།འདི་ལ་དངོས་ པོ་མེད་པའང་མེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་སྟོང་པ་ཡིན།༽འདི་བསྟན་འགྱུར་མ་དཔེ་ན་མི་འདུག་པས་དཔྱད་པ་ཞུ། །དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་སྟོང་པས་ན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚུངས་མེད་པས། ། 1-823 རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི། །དངོས་པོ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་བསྟན། །དམ་པའི་དོན་ནི་དེར་ཟད་དེ། །འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་ཐ་སྙད་དག །སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྟེན་ བརྟག་མཛད། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་བསྟན་མི་འཇིག་ཅིང་། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་ཆོས་བསྟེན་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་མ་རིག་པས། །དེ་ལས་དྲི་མེད་བརྗོད་པ་འདི་ལས་སྐྲག །འདི་ལ་ བརྟེན་ནས་འདི་འབྱུང་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ཚུལ་འདི་མི་འགོག་ཅིང་། །གང་བརྟེན་རང་བཞིན་མེད་པས་དེ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་འགྱུར་དེ་ཉིད་ངེས། །དད་ལྡན་དེ་ཉིད་ཆོས་ལ་བརྩོན། །ཚུལ་འདི་རིགས་པས་རྗེས་དཔོགས་གང་། ། བརྟེན་མེད་ཆོས་འགལ་བརྟན་པ་ཡི། །སྲིད་དང་སྲིད་མིན་སྤངས་ནས་ཞི། །འདི་དག་རྐྱེན་འདི་ལས་རིགས་ནས། །ལྟ་ངན་དྲ་བ་ཀུན་ལྡོག་དེས། །ཆགས་རྨོངས་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །མ་གོས་མྱ་ངན་འདས་ པ་ཐོབ། །སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལོ་ཙྪ་བ་གཞོན་ནུ་མཆོག་དང་། སྙན་དར་མ་གྲགས་དང་ཁུའི་འགྱུར་དག་ ལས་དོན་དང་ཚིག་བཟང་དུ་བྲིས་པའོ།།
Chinese
幻术、阳焰、毛发之幻，以及水泡、幻化、梦境、火轮之喻。 （于此无实有，亦无非有。由因与缘所生，有与非有皆是空性。）此句在丹珠尔版本中未见，请核查。 诸法皆因自性空，如来无与伦比故， 此乃缘起之甚深义，于诸法中已明示现。 至高真谛止于此，世俗谛中施设名， 圆满正觉薄伽梵，即以缘起而观察。 开示世间不坏法，然于正法无所依。 如来所说缘起法，无明众生闻生怖， 依此清净之妙理，远离垢染得解脱。 此有故彼生，此乃世间之常理， 何者所依皆无自性，彼如何有当善知。 具信之人勤精进，以理推知此妙法， 离系之法违于常，断除有无证寂灭。 此等皆从因缘生，能断一切诸恶见， 为断贪嗔痴暗故，证得无染之涅槃。 《七十空性论》至此圆满，圣龙树阿阇黎所著。 译师青年胜、善吉祥称与库氏之译作，于义与词皆善妙。
English
Illusion, mirage, the illusion of hair, and metaphors of bubbles, transformations, dreams, and fire wheels. (Here there is neither real existence nor non-existence. Born from causes and conditions, both existence and non-existence are emptiness.) This verse is not found in the Tanjur version, please verify. Because all things are empty in nature, the Tathagata is incomparable, This is the profound meaning of dependent origination, which is clearly shown in all things. The highest truth ends here, and names are established in the conventional truth, The perfectly enlightened Bhagavan observes through dependent origination. He teaches the indestructible Dharma of the world, but never relies on the true Dharma. The dependent origination taught by the Tathagata frightens beings obscured by ignorance, Relying on this pure and wonderful principle, one is liberated from defilements. Because this exists, that arises; this is the constant principle of the world, Whatever is relied upon has no self-nature; how can it exist? This should be well understood. The faithful diligently strive to infer this wonderful Dharma through reasoning, The unconditioned Dharma contradicts permanence, cutting off existence and non-existence to attain peace. These all arise from causes and conditions, which can cut off all evil views, To cut off greed, hatred, and delusion, one attains stainless Nirvana. The 'Seventy Stanzas on Emptiness' is now complete, written by the venerable Acharya Nagarjuna. The translations of the translator Youthful Victory, Good Auspicious Name, and Ku are excellent in both meaning and words. --------------------------------------------------------------------------------