Tibetan
གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ། གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ། རྣམ་རྟོག་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲད་པ། གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་སྤྲོད་ལ། ལྟ་ཐོག་དང་། སྒོམ་ཐོག་དང་། ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ་སྟེ་གསུམ། དང་པོ་གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ལ། དོན་ཁྲིད་ལས། དེ་ནས་རྣམ་རྟོག་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲད། སེམས་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲད། སྟོང་པ་སྣང་པར་ངོ་སྤྲད། སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་ངོ་སྤྲད། གཉིས་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲད། ཅེས་གསུངས་པས་ལྔ་ལས། དང་པོ་རྣམ་རྟོག་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདི་དང ་འདིའོ་ཞེས་སོ་སོར་བཟུང་ཀྱང་། གཞི་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་སོ་སོ་ནས་རིས་མེད་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དང་། མི་གཅིག་ལའང་རྣམ་རྟོག་ཐ་དད་པས་དགྲ་གཉེན་བར་མ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བས་མཚོན། ཡུལ་ཀུན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དང་ཅི་ལྟར་ཤར་ཡང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་། སེམས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ལ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས། མི་གཟིགས། གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་རྟོག་ལམ་མེར་ཤར་བ་འདི་ལས་གུད་ན་མེད་དོ། །ཞེས་ངོ་སྤྲད་པས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་ཀློང་གསལ་ལས། སེམས་ཀྱི་དྲན་བསམ་རིག་པའི་རྩལ། །སྣང་ཤེས་དག་ཏུ་གྱུར་པ་ཀུན། །རིག་པ་དག་ལས་ལོག་པ་མེད། ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་གུར་ལས་ཀྱང་། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། ཅེས་གསུངས་སོ། ། སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲོད་པ། སེམས་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲོད་པ། གཉིས་པ་སེམས་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། སེམས་དེ་ཉིད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་རྟག་ཆད་འགྲོ་འོང་གཅིག་ཐ་དད་དེ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་ཞིང་གང་དུའང་འདི་ཞེས་སུ་མ་གྲུབ་ལ་ཅིར་ཡང་མཚོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ། །ཞེས་ངོ་སྤྲད་པས་བསམ་པའི་བློ་ལས་འདས་ཤིང་བརྗོད་པའི་ཚིག་དང་བྲལ་བར་ངེས་ཤེས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། འགྱུ་བྱེད་ཉིད་ལ་ཚུར་བལྟས་པས། །མ་སྤངས་རང་གྲོལ་བསིར་བུ་འདྲ། ཞེས་དང་། བདེ་བ་རབ་འབྱམས་ལས། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །བཙལ་བས་མི་རྙེད་ངོས་བཟུང་མེད། །ཇི་བཞིན་ཡེ་བཞིན་སྟོང་པའི་ངང་། །བརྗོད་བྲལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། ། སྟོང་པ་སྣང་བར་ངོ་སྤྲོད་པ། གསུམ་པ་སྟོང་པ་སྣང་བར་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་། ཀུན་གསལ་རིག་པའི་རང་མདངས་ལས་རྩལ་སྣང་མ་འགགས་པའི་འཆར་སྒོ་བྱེ་བྲག་མ་འདྲེས་པར་ཅིར་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བའོ། །ཞེས་ངོ་སྤྲད་པས་སྐྱེ་འགག་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་སྟོང་པ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་རྩལ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། འགག་མེད་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་འཆར། །སྟོང་གསལ་རིག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད། ཅེས་དང་། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་སྣང་། སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། ཅེས་སོ། ། སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ། བཞི་པ་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་དང་སྣང་ཙམ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་མེད་དེ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་རྩལ་ཆུ་དངས་མའི་ཟླ་གཟུགས་སམ། མེ་ལོང་སྒྲིབ་མེད་ཀྱི་ངོགས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་པྲ་ཕབ་པས་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ལ། སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པའོ། །ཞེས་ངོ་སྤྲད་པས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དམིགས་པས་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་སུས་རྟོགས་པ། །འདི་ལ་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ཅེས་གསུངས་སོ།། གཉིས་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ། ལྔ་པ་གཉིས་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་སྟོང་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་གཉུག་མ། མ་བསྒོམ་རང་བཞག སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་གསལ་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་མ་འགག་པ། གསལ་སྟོང་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། སྐུ་གསུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀ་ནས་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྦྲུལ་མདུད་ལྟར་གཉིས་མེད་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་ངོ་སྤྲད་པས་སྣང་སྟོང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རྟོག་ཀྱང་རིག་པ་ཡེ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་རང་གྲོལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟར་ཤར་བའི་རིག་པ་ནི། །སྦྲུལ་མདུད་བཞིན་དུ་རང་གྲོལ་ལོ། །སྙིང
Chinese
于实相见地上作介绍。 于实相见地上作介绍。 于分别心中作介绍。 第二，于不共之介绍，有见地上、修持上、乍然触发上作介绍等三者。第一，于实相见地上作介绍，于《义理引导》中说：“其后于分别心中作介绍，于心之空性中作介绍，于空性显现中作介绍，于显空无二中作介绍，于无二自解脱中作介绍。”如是所说之五者中，第一，于分别心中作介绍者：如是，凡所显现为形形色色之所取境之诸法，皆由分别而执著此是此物，然基虽一，然于各个有情看来，却显现为无有差别之种种不同，譬如对同一个人，也会因各自不同的分别而显现为怨敌、亲友、中立者等种种不同。一切外境如同梦中之显现，仅仅是分别之错觉，于外境中并无真实成立之事物。因此，无论外境与有境之分别如何生起，皆由心所造作，且不离心之自性。心之自性，乃过去、现在、未来之诸佛亦未曾见，不见，亦不会见，故能诠释其体性之分别念，也并非于此之外别有。如是作介绍，则能确信外境与有境之种种分别念皆无二无别。如《虚空明点续》云：“心之忆念思维智慧力，显现觉受所成一切法，不离觉性之外而存在。”如是，《金刚帐续》中亦云：“珍重心之外所生起，无有佛陀亦无有情。”心性即是空性之介绍。 于心之空性中作介绍。 第二，于心之空性中作介绍者：心之自性，本自远离生灭、常断、来去、一异等戏论八边，且于任何处皆无法成立为何物，亦无法以任何事物来诠释，故确信心性即是空性。如是作介绍，则能获得超越思虑之智慧，且远离言语之诠释。如《虚空明点》云：“于能动之自性返观时，不舍自解如水泡。”又如《极乐》云：“
English
Introducing the Nature of Reality through View. Introducing the Nature of Reality through View. Introducing Conceptualization as Mind. Secondly, regarding the uncommon introductions, there are three: introductions through view, through meditation, and through sudden impact. First, regarding the introduction through the view of the nature of reality, the Don Tri says, "Then, introduce conceptualization as mind, introduce mind as emptiness, introduce emptiness as appearance, introduce appearance and emptiness as non-dual, introduce non-duality as self-liberation." Among these five, the first, introducing conceptualization as mind, is as follows: Like this, whatever appears as various phenomena of objects to be grasped, all are separately grasped by conceptualization as 'this and that.' However, even though the basis is one, it appears as countless differences to each sentient being. For example, even to one person, different conceptualizations cause them to appear as different enemies, friends, and neutrals. All phenomena are like dream appearances, merely the illusion of conceptualization, and there is nothing truly established outside. Therefore, no matter how the conceptualizations of objects and subjects arise, they are all created by the mind and do not move from the nature of mind. The nature of mind is not seen, not seen, and will not be seen even by the Buddhas of the three times. Therefore, the conceptualizations that represent its characteristics are not separate from this clear arising. By introducing it in this way, one becomes certain that the various conceptualizations of objects and subjects are non-dual. As the Klong gsal tantra says, "The mind's thoughts, intellect, and wisdom, all that becomes pure appearance and knowledge, do not deviate from pure awareness." Similarly, the Vajra Ghur tantra also says, "Apart from the precious mind, there is no Buddha and no sentient being." Introducing Mind as Emptiness. Introducing Mind as Emptiness. Secondly, introducing mind as emptiness: That very mind is originally free from the eight extremes of elaboration, such as birth and cessation, permanence and annihilation, coming and going, one and many, and is not established as anything anywhere, nor can it be represented by anything. Therefore, it is certain that mind is emptiness. By introducing it in this way, one gains certainty that it transcends the intellect of thought and is free from the words of expression. As Klong gsal says, "When looking back at the moving itself, unabandoned, self-liberated, like a bubble." And as Dewa Rabjam says,
Chinese
无根的心性是，寻找也找不到，没有可把握的。如是本然，如是空性之状态，不可言说，自生智慧。如是说。 将空性介绍为显现 第三是将空性介绍为显现：本体虽然是空性，本来就没有变化，但是由于周遍明澈觉性的自光芒，不间断地显现出各种各样的形象，不混杂地显现一切，所以，空性也是显现。这样介绍，就能明白从无生灭、无转移的空性觉性之精华中，显现出那样的道理。如《虚空明点》中所说：“无断绝之光芒显现一切，空明觉性且无有变化。”以及“空性之自性显现一切，显现之体性无有生起。” 将显空介绍为二无别 第四是将显空介绍为二无别：像那样显现的本身和仅仅是显现，没有其他的因缘，空性的自光芒如同清水中的月影，或者像无垢明镜的表面上，各种缘起的相显现一样，显空二无别安住于各自自证的体性中。因此，显现本身和空性本身是无二，也无法成为二，不是各自独立的，也不是没有差别的。这样介绍，就能明白显现没有自性，从而证悟显空二无别。如《日月和合》中所说：“以执着而显现的诸境，谁能证悟其无自性？于此显空即无二。” 将二无别介绍为自解脱 第五是将二无别介绍为自解脱：像那样证悟显空二无别，也是自觉性的体性，无造作的本性，无需修持的自然安住，远离一切戏论，明澈且无执着，各种显现的呈现不间断，明空融合，非造作且任运成就，三身俱生智慧，从本来清净的法界中，一切分别念如蛇结般二无别自解脱。这样介绍，就能明白执着显空的分别念，也在觉性本初解脱的境界中，成为自解脱。如《泰尔掘》中所说：“如何生起的觉性，如蛇结般自解脱。”心
English
The nature of mind, which is without root, is unfindable by searching, and has no graspable entity. As it is, in the state of emptiness, in its original state, it is inexpressible, self-arisen wisdom. Thus it is said. Introducing Emptiness as Appearance The third is introducing emptiness as appearance: Although the essence is emptiness, and there is no change from the beginning, because from the self-radiance of the all-illuminating awareness, the display of unobstructed potential appears in various ways without mixing, emptiness is also appearance. By introducing it in this way, one will understand the meaning of how such appearances arise from the essence of emptiness-awareness, which is without birth, cessation, transference, or change. As it says in "Vast Expanse of Clarity": "Unobstructed potential appears in every way. Awareness is clear and empty, and does not change." And, "The nature of emptiness appears in every way. The characteristic of appearance is without arising." Introducing Appearance and Emptiness as Non-Dual The fourth is introducing appearance and emptiness as non-dual: There are no other causes or conditions than that very appearance and the mere fact of appearance. The self-radiance of emptiness is like the reflection of the moon in clear water, or like various interdependent signs appearing on the surface of a spotless mirror. Appearance and emptiness, non-dual, abide in the nature of their own self-awareness. Therefore, appearance itself and emptiness itself are not two, and cannot be made into two. They are not separate, nor are they undifferentiated. By introducing it in this way, one realizes that appearance has no inherent existence, and thus appearance and emptiness are non-dual. As it says in "Union of Sun and Moon": "For those objects that appear through fixation, who realizes that they have no inherent existence? For them, appearance and emptiness are non-dual." Introducing Non-Duality as Self-Liberation The fifth is introducing non-duality as self-liberation: Even the realization of appearance and emptiness as non-dual is the nature of self-awareness, the uncorrected original state, naturally abiding without cultivation, free from all elaboration, clear and without clinging, the display of various appearances is unobstructed, clarity and emptiness are uncompounded and spontaneously accomplished, the wisdom of the three kayas born together, in the realm of primordial purity, all conceptual thoughts become self-liberated as a snake untying its knot. By introducing it in this way, one realizes that even the clinging and conceptual thoughts that grasp at appearance and emptiness become self-liberated in the state of great primordial liberation of awareness. As it says in "Thal Gyur": "As awareness arises, it is self-liberated like a snake untying its knot." Heart
Tibetan
་པོ་མེད་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་ཞིག །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་དང་། ཕྲ་བཀོད་ལས། འགག་མེད་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་འཆར། །ཤར་བ་ཉིད་ནས་རང་སར་གྲོལ། །གྲོལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་གྲོལ་བ་ཡང་ཅི། ཞེས་དང་། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད། །རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་འགག་པ་མེད། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་རང་སྣང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་སེམས་འཁྲུལ་རྟོག་ཡིན་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན་རིག་ན་རིག་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་རྟོག་གི་རང་བཞིན་འཁྲུལ་བར་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་ཞིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆད་སྟོང་མ་ཡིན་པས་འོད་གསལ་བ་དང་། རང་རིག་པའི་གདངས་ལས་གང་ཡང་མ་འགག་པར་འཆར་བ་དང་། རང་སྣང་གི་རོལ་བ་སྣ་ཚོགས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་རྟོགས་ནས་གང་ཤར་གྱི་རིག་པ་བཅིང་གྲོལ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན། སྤྲོས་བྲལ་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་སུ་རང་གྲོལ་ནས་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ལས་འདས་པའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ།