Tibetan
གསུམ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཇི་ལྟར་དུ་བསྟེན་ཚུལ། གསུམ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཇི་ལྟར་དུ་བསྟེན་ཚུལ། ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེས། །བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསྟེན་བྱས་ལ། །གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ད་ལྟ་རང་ཅག་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་ཤིང་རང་དང་གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཐོབ་ནས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ། ཁྱད་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་བརྒྱུད་པ་ཟམ་མ་ཆད་པ། བཟང་བར་ངན་གྱིས་མ་ཆོད་པ། བཟང་བརྒྱུད་ངན་ན་མ་བབས་པ། ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་གི་བཀའ་བརྒྱུད་འདི་ལྟ་བུ་དང་མཇལ་བའི་དུས་སུ། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་སྒྲུབ་པ་གཤའ་མ་གཅིག་བྱེད་པ་ལ་རང་སྣོད་དུ་རུང་བར་འདུག་ཀྱང་ལམ་མཁན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས་པས། སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤེས་པའི་སྤྲིངས་ཡིག་ཏུ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་བགྱི་རྒྱལ་བ་ལ། །བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མང་པོས་ཞི་བ་ཐོབ། །བགྱི་བ་གསུངས་ཤིང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་ན། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རབ་རྫོགས་ཀྱང༌། །བླ་མ་མེད་པར་སྲིད་མཐར་མིན། །གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས། སྔོན་པུ་ཏོ་བས་དབུ་མཛད་ཚན་ཅིག་འབྲོམ་བན་དེ་བའི་ས་ནས་མར་ལ་བཞུད་པ་ཆུ་པུག་ཏུ་ཆུད་པས་པུ་ཏོ་བའི་ཐུགས་དགོངས་ལ་ཉི་དཀར་ས་དཀར་ལ་འགྲོ་བ་ལའང་ལམ་སྣ་མེད་པར་མི་ཡོང་བར། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བགྲོད་ཡེ་མ་མྱོང་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བགྲོད་པ་ལ་ལམ་མཁན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དགོས་པ་ཡོད་ངེས་སྙམ་དུ་འཁྲུངས་གསུངས། དེ་བས་ན་དགེ་བཤེས་དོལ་པས། མན་ངག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་མགོ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་བཏང་བ་ཡིན། གསུངས་པ་ལྟར་འོག་ནས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས། བཀུར་སྟི་རྙེད་པ་དག་དང་རིམ་འགྲོ་དང༌། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནས། དཔལ་འབྱུང་བ་ཡི་རྣམ་ཐར་ལས། །བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལྟར་བསླབ། །ཅེས་པ་དང༌། ཇོ་བོས་གཞུང་འདི་ཉིད་དུ། བསྙེན་བཀུར་རིན་ཆེན་སོགས་སྦྱིན་དང༌། །བཀའ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས།
Chinese
第三，如何依止善知识作为佛法的开端。 第三，如何依止善知识作为佛法的开端。 乔沃自己的话是：“安住于种姓之人，应当依止殊胜的善知识。”如是说。现在我们已经舍弃了八种无暇，具备了自身和他人的十种圆满，获得了闲暇圆满之身，总的来说与佛法相遇。特别是与从佛陀以来传承未断绝，未被恶所染污，善的传承未堕落于恶道，如乔沃杰拉切的教法传承相遇之时，依靠三士道的次第之法，对于殊胜之法进行闻思修的实修，虽然自身堪能成为法器，但无论如何也需要一位引路的善知识。因此，学者的《亲友书》中说：“依止善知识是梵行，圆满究竟是佛所说，依止殊胜之人即是依止胜者，依靠（善知识）而获得寂静者甚多。”如是说。如果没有善知识，即使一切功德圆满，没有上师也无法到达轮回的尽头。如是说。以前博朵瓦为首的一行人从仲巴瓦的地方向下行走，陷入水坑中，博朵瓦心中想，即使去往日光之地，没有引路人也不行，从无始以来未曾走过的遍知智慧之路，必定需要引路的善知识。因此，格西多巴说：“所有窍诀汇集之首，就是不舍弃善知识。”如是说，如同下面在阐述法源清净的必要性时所说的那样，应当如理依止一位具相的上师。对此，弥勒怙主说：“以恭敬供养和服侍，以及实修的方式来依止善知识。”如是说。《入行论》中说：“从胜生童子的传记中，学习依止上师之法。”如是说。乔沃在这部论典中说：“以承侍、恭敬、布施珍宝等，以及遵照教言等一切方式。
English
Third, how to rely on a virtuous spiritual friend as the beginning of Dharma. Third, how to rely on a virtuous spiritual friend as the beginning of Dharma. Jowo himself said, "A person who abides in lineage should rely on an excellent spiritual friend." As it is said, now that we have abandoned the eight unfavorable conditions and possess the ten endowments of ourselves and others, we have obtained a leisure and endowment body, and in general, we have encountered the Buddha's teachings. In particular, when we encounter a lineage that has not been interrupted since the Buddha, has not been tainted by evil, and the good lineage has not fallen into evil, such as the teachings of Jowo Je Lhache, relying on the stages of the path of the three types of individuals, we can engage in genuine practice of listening, thinking, and meditating on the excellent Dharma. Although we ourselves are suitable vessels, we definitely need a virtuous spiritual friend who can guide us. Therefore, the teacher's letter to a friend says, "Relying on a virtuous spiritual friend is celibacy. The Fully Accomplished One has taught that it is complete. Relying on an excellent person is relying on the Victorious One. Many have attained peace by relying on (a spiritual friend)." As it is said. If there is no virtuous spiritual friend, even if all qualities are perfectly complete, without a lama, one cannot reach the end of samsara. As it is said. Previously, a group led by Putowa was walking down from the place of Drom Ban Dewa and fell into a puddle. Putowa thought, even going to the land of sunlight, it is impossible without a guide. For the path of omniscient wisdom that has never been traversed since beginningless time, a virtuous spiritual friend who can guide the way is definitely needed. Therefore, Geshe Dolpa said, "The head of all instructions is not abandoning the virtuous spiritual friend." As it is said, just as it will be explained below when discussing the necessity of a pure source of Dharma, one should properly rely on a qualified lama. Regarding this, Lord Maitreya said, "One should rely on a spiritual friend through respect, offerings, service, and practice." As it is said. In the Bodhisattvacharyavatara, it says, "From the biography of Shri Sambhava, learn the way to rely on a lama." As it is said. Jowo said in this very treatise, "Through service, respect, offering precious things, and fulfilling commands, etc., in all ways.
Tibetan
།བླ་མ་དམ་པ་མཉེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བཤེས་སྟོན་པས། སེ་བཙུན་དང་ཇོ་བོ་བསྟེན་པ་ལྟར་བསྟེན་ཅིང༌། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་ན་སྣོད་ཀྱི་ཉེས་པ་གསུམ་བསལ་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བཞག་ལ་མཉན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་དེ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་བསལ་དུ་མི་བཏུབ་ཀྱང༌། གང་ཞིག་འདོན་དང་འདྲི་དང་དཔྱོད་པ་དང༌། །གཞན་ལ་འདྲི་ཞིང་ཐོས་པ་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་བློ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །པདྨ་འབྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཁ་དབྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་མཉན་ཞིང་གཟུངས་སུ་བཟུང་ན་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་རབ་ཇེ་རྣོར་འགྲོར་རུང་བ་སྔོན་ཞང་བཙུན་སངས་རྒྱས་འབར་བྱ་བ་ཡང་དང་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་མིན་པ་ལ་ཕུ་ཆུང་བ་དང་ཀ་མ་པའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ཅིང་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་འབད་པས་ཕྱིས་ཀ་མ་པའི་ཐིལ་ན་གནས་པ་ལ་བློ་གནས་ཆེ་བར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཡིན། སྣོད་མི་གཙང་བ་དང་འདྲ་བར་རང་ལྟ་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ནས་རང་གི་ངན་གྱིས་སྦགས་པ་ལ་གོ་བ་ཡང་མི་ཡོང༌། ཅུང་ཟད་གོ་བ་སྙམ་བྱེད་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བས་གཟུ་བོའི་བློས་མཉན། སྣོད་ཞབས་རྡོལ་བ་བཞིན་དུ་མི་གཏང་བར་རྟག་ཏུ་ནན་ཏན་གྱིས་བསྐྱང་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣོད་ཀྱི་ཉེས་པ་གསུམ་སྤང་ཞིང༌། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོར་ཁྱེའུ་དཔལ་འབྱུང་དང་བུ་མོ་དཔལ་གྱི་བློ་གྲོས་མས་ནོར་བཟང་ལ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང༌། རང་དང༌། ཆོས་དང༌། ནན་ཏན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ལྟར་སྨན་པ་དང༌། ནད་པ་དང༌། སྨན་དང༌། ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་སམ། ཡང་ན་དཔའ་བོ་དང༌།འཇིགས་པ་དང༌། མཚོན་ཆ་དང༌། དགྲ་སེལ་བའི་འདུ་ཤེས་སམ། ཡང་ན་དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟོན་པ། ཆོས་ལ་ལུང༌། རང་ལ་འཁོར་གྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས། ཤེས་བསམ་དུས་སུ་འདུད་པས་བཤེས་གཉེན་བརྗོད།། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་དུས་སུ་བབ་པ་ན་འདུད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། དེ་ཡང་ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་བསྟེན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལགས། ཤེས་ན་ཡང་ཡག མ་ཤེས་ན་ཡང་ནད་ཁྱག་སྙམ་པས་མི་ཡོང༌། རྒྱ་ཚ་སྟག་དར་གྱིས་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་མ་ཟིན་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལགས། དུས་སུ་བསྟེན་པ
Chinese
请令至尊上师欢喜！ 如是说，格西仲敦巴像侍奉色尊和觉沃那样侍奉（善知识）。 尤其是在听法的时候，要消除容器的三种过失，对法和说法者怀有极大的恭敬心而听闻。 也就是说，夏惹瓦尊者说： 容器如口朝下的过失，虽然不能一时消除， 但若能背诵、提问、思考， 向他人请教并忆持所闻， 他的智慧就像阳光， 如莲花开放般开启。 如是说，如果精进听闻并持于心中，对于所知，智慧会变得更加敏锐。 以前香尊桑结巴大师，最初并非根器敏锐之人，但依止普穹巴和噶玛巴的教言，并以极大的精进努力，后来在噶玛巴的弟子中，成为智慧最为卓越之人。 犹如容器不干净，若执持己见为最殊胜，被自己的恶见所染污，则无法理解。 即使稍微理解，也不会成为不颠倒修行的因，所以要以公正之心听闻。 犹如容器底部有漏洞，不要舍弃，要恒常精进守护。 如是说，要舍弃容器的三种过失。 如《华严经》中，善财童子和功德智慧女对诺桑所说的那样，对于善知识、自己、法和精进修持，要依次视为医生、病人、药物和护理病人，或者视为勇士、恐惧、武器和战胜敌人，或者如格西仲敦巴所说的那样，将善知识视为导师，法视为正量，自己视为眷属，从而对法和说法者生起极大的恭敬心。 怙主慈氏菩萨说： 以知解之想，按时敬礼，是为善知识。 如是说，要以想要完全了解一切的心，在时机成熟时，以敬礼的方式依止（善知识）。 夏惹瓦尊者说： 也要以想要完全了解一切的心来依止（善知识）。 了解也好，不了解也好，如果抱着“生病了就休息”的想法是不行的。 就像嘉察扎达没有掌握黑法四条和白法四条一样。 要按时依止。
English
Please the holy Lama! As it is said, Geshe Dromtonpa served (spiritual teachers) like serving Se-tsun and Jowo. Especially when listening to the Dharma, eliminate the three faults of the vessel, and listen with great respect for the Dharma and the speaker of the Dharma. That is, Sharawa said: The fault of the vessel being like an upside-down mouth cannot be eliminated at once, but whoever recites, asks, and contemplates, asks others and remembers what he has heard, his wisdom is like the sun's rays, opening like a lotus flower. As it is said, if you listen diligently and hold it in your heart, your wisdom will become sharper for what is to be known. Previously, Zhangtsun Sangye Bar, who was not a sharp person at first, relied on the words of Phuchungwa and Karmapa, and with great diligence, he later became the most intelligent among Karmapa's disciples. Just as a vessel is unclean, if you hold your own view as the most superior and are defiled by your own evil views, you will not understand. Even if you understand a little, it will not become the cause of non-inverted practice, so listen with an impartial mind. Just as a vessel has a hole in the bottom, do not abandon it, but always diligently protect it. As it is said, abandon the three faults of the vessel. As it is said in the Avatamsaka Sutra by the boy Paljor and the girl Palgyi Lodröma to Norsang, regard the spiritual friend, yourself, the Dharma, and diligent practice as a doctor, a patient, medicine, and nursing the patient respectively, or as a hero, fear, weapons, and defeating the enemy, or as Geshe Dromtonpa said, regard the spiritual friend as a teacher, the Dharma as valid cognition, and yourself as a retinue, thereby generating great respect for the Dharma and the speaker of the Dharma. Lord Maitreya said: With the thought of knowing, paying homage in due time is called a spiritual friend. As it is said, with the mind of wanting to fully understand everything, when the time is ripe, one must rely on (the spiritual friend) through homage. Sharawa said: One must also rely on (the spiritual friend) with the mind of wanting to fully understand everything. It is okay to understand, and it is not okay to think, "If I get sick, I will rest." It is like Gyatsa Takdar not mastering the four black Dharmas and the four white Dharmas. Rely on it in due time.