Tibetan
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བཤད་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བཤད་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག །རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མ་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པར་རུང་གི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་དོན་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཚིག་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡ་སོགས་པ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་རང་གི་བརྡས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་བའི་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་བསྙད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་གྱི་ལན་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་དྲིས་པ་དང་ལན་བཏབ་པའོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་རུང་གི །གནས་བརྟན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང༌། སྟོན་པ་དང༌། ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ། །དྲིས་ནས་ལན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་གདུལ་བྱ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཉེ་བར་འོངས་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལྟར་འདིར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་ཉན་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རབ་ཏུ་མི་བརྗོད་པའང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ
Chinese
讲述独觉的道。 讲述独觉的道。 当讲述独觉的道，于此略言之。为了证悟自生之自性，即使他人指示也不需要，如犀牛角般的智慧，显现为甚深之体性。此乃所谓的独觉等之词语。其中，不需要他人指示是这样的：如是说，夜叉之语等是可以理解的，但常住者善现所说之义是无法理解的。夜叉等的夜叉之语，夜叉之词，夜叉所说，夜叉所宣说，凡是这些，即是所说的耶等，凡是所说的，夜叉之语，这些以其自身之符号而理解。词，即是语言之集合。所说，即是直至想要表达之义完全圆满，即是所谓的纯净之义。宣说，即是对谈之回应，在那些之中提问和回答。凡是这些，即是先前接近获得者们。那是可以理解的。常住者圣者善现，般若波罗蜜多之讲述，宣说，开示，近开示，对于这些祈请后开示即是讲述。提问后回答即是宣说。那二者，就调伏之有情愚昧者们的角度而言，讲述即是开示。对于放逸者们的角度而言，接近后开示，以开示本身即是近开示。天子们，如此在此，即使一个字也没有说，从这开始，因为遮止了宣说和听闻。般若波罗蜜多和圆满正等觉等，以幻化，梦境，影像，幻术之比喻等，因为没有文字，所以没有宣说和听闻。如何是既是说法，也是不宣说呢？因为是获得说法之果的因。佛陀之愿成就。
English
Explanation of the Solitary Realizer's Path. Explanation of the Solitary Realizer's Path. When explaining the path of the Solitary Realizer, let's briefly mention it here. In order to realize the self-born nature, even if others point it out, it is not needed. The wisdom like a rhinoceros horn is manifested as profound essence. This is the term for the Solitary Realizers, etc. Among them, not needing others to point it out is like this: As it is said, the language of Yakshas, etc., can be understood, but the meaning spoken by the Elder Subhuti cannot be understood. The Yakshas' language of Yakshas, the words of Yakshas, what the Yakshas say, what the Yakshas proclaim, whatever these are, that is, what is said as 'ya' etc., whatever is said, the language of Yakshas, these are understood by their own symbols. 'Words' are the collection of languages. 'Spoken' means that until the meaning one wants to express is completely fulfilled, it is the meaning of 'pure'. 'Proclamation' is the response to the conversation, asking and answering in those. 'Whatever these are' means those who have previously approached and obtained. That is understandable. The Elder Noble Subhuti, the explanation of the Prajnaparamita, proclamation, teaching, near teaching, after requesting these, teaching is explanation. Answering after asking is proclamation. Those two, from the perspective of the ignorant beings to be tamed, explanation is teaching. From the perspective of the negligent, approaching and teaching, teaching itself is near teaching. Sons of gods, like this, here, even a single letter is not spoken, starting from this, because it prevents proclamation and hearing. Prajnaparamita and complete perfect enlightenment, etc., through emanations, dreams, images, illusions, etc., because there are no letters, there is no proclamation and hearing. How is it both teaching the Dharma and not proclaiming? Because it is the cause of obtaining the fruit of teaching the Dharma. May the Buddha's aspiration be fulfilled.
Tibetan
འི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཡེང་བའང་རྒྱུད་མི་ཟད་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་མེད་པར་དོན་སྟོན་པའང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་མ་གནས་ བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་པ་ཕྲ་བབས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་མི་རིག་པ་ནི་ཤེས་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང༌། རྐྱེན་ཉིད་འདི་ལ་ཟབ་མོ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་དོན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལའང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐལ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ་མཛད་པས་དེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཇི་ཙམ་ཕ་ཡིན་པ་དག་གིས་རང་གིས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡང་གང་ཞིག་དང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར
Chinese
又因为，说法是言说的自性，所以会变成极大的散乱。考虑到散乱也会使相续无尽地扰乱，所以如来薄伽梵先前作为菩萨时，就曾发愿说：我获得佛果后，如同如意宝一样，即使不言说也能成办有情的事业。不以言辞宣说而能示义也是可以的。为了显示这个道理，（经中）说：对于什么什么义，对于什么什么，想要如何如何听闻，对于那个那个，义那个那个，即使无声，也如是显现。对于此，甚深智慧就是这个：唉玛，具寿善现，这是明示，显示比甚深更甚深，进入微细又极微细。所说就是这个。对此，具寿善现所开示的意义，不认识是甚深智慧，一句文字也不说是甚深言说。其他经中也说：这十善业道，自己现证，以及因此缘而甚深随证，就能成办独觉乘。是唯一自己的意义，作为因缘，自己成佛，所以是独觉。对于声闻也不是过失，因为那是依赖他人开示的缘故。对于正等觉佛也不是过失，因为那是遍知一切相，为了所有有情的事业而作，所以是从他们之中超胜出来的缘故。独觉们只是证悟的多少，以及多少彼等自己也圆满菩提。那些证悟的多少又是什么呢？为了舍弃所取义的分别，以及没有舍弃能取，以及如犀牛角的所依之路，应当了知是真实摄集。这样说道，因为那些舍弃所取相分别的自在，从蕴、界、处等直到广大的一切相遍知。
English
Furthermore, because teaching the Dharma is the nature of speech, it becomes a great distraction. Considering that distraction also endlessly disturbs the continuum, the Buddha, the Bhagavan, when he was previously a Bodhisattva, made the aspiration: May I, after attaining Buddhahood, be able to accomplish the deeds of sentient beings even without speaking, like a wish-fulfilling jewel. It is also possible to show the meaning without speaking words. To show this reason, it is said: For whatever meaning, for whatever, howsoever one wishes to hear, for that that, meaning that that, even without sound, it appears as such. For this, the profound wisdom is this: Alas, Venerable Subhuti, this is clearly shown, showing even more profound than profound, entering into the subtle and extremely subtle. What is said is this. Regarding this, the meaning shown by Venerable Subhuti, not recognizing is profound wisdom, not speaking a single word is profound speech. In other sutras it is also said: These ten paths of virtuous action, oneself realizing, and because of this condition deeply realizing, one can accomplish the Pratyekabuddha vehicle. It is the meaning of oneself alone, making it a cause, oneself becoming a Buddha, therefore it is a Pratyekabuddha. It is not a fault for the Shravakas, because that is relying on others' teachings. It is also not a fault for the Samyaksambuddha, because that is knowing all aspects, acting for the sake of all sentient beings, therefore it is superior among them. The Pratyekabuddhas only have the amount of realization, and how much those themselves also perfect enlightenment. What is the amount of those realizations? In order to abandon the conceptualization of the object of grasping, and because the grasper is not abandoned, and the path of reliance like a rhinoceros horn, it should be known as truly gathered. Thus it is said, because those who abandon the freedom of conceptualization of the object of grasping, from the aggregates, elements, and sources, etc., up to the vast all aspects of omniscience.