Tibetan
རྟག་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་སེམས་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། །སེམས་ནི་དམིགས་མེད་འོད་གསལ་ཕྱིར། །ད་ནི་བདག་དེ་བདག་མེད་འགྱུར། །ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའི་གནས། །ཨེ་མའོ་ཨེ་མ་ཤིན་ཏུ་རྨད། །ཨེ་མའོ་མཁས་པས་ཤེས་པར་རུང༌། །ཨེ་མའོ་ཤེས་བྲལ་ཤེས་པའི་དབྱིངས། །དེ་ལྟར་འགྲོ་པ་འདི་ན་བདག །མེད་ཀྱང་ང་དང་ང་ཡི་ཞེས། །གཟུང་དང་འཛིན་པས་བརླབས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་སྨྱོས་པ་འདི་དག་ཅི། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལོག་པས་མིག །བསྒྲིབས་ནས་གཟུང་དང་འཛིན་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཇི་བཞིན་བཞག །སྣང་ལ་སྣང་ལྟར་རབ་ཆགས་སྲིད། །སྡུག་བསྔལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱུ། །བདག་ཅག་དེ་ལས་འདའ་མིན་ནམ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང༌།། དེ་འཛིན་ཉིད་དུ་བདེན་ཞེ་ན། །འདི་ཉིད་ཨེ་མའོ་འགྲོ་ཀུན་གྱི། །ལོག་པར་འཆིང་བ་མི་བཟད་པས། །མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བསྒྲིམས་པ་བཞིན། །རིངས་པར་མྱུར་དུ་ལྡོག་པར་བྱ། །གྲོགས་དག་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ། །ཡང་དག་རིག་པའི་མིག་ཉིད་ཀྱིས། །བདག་དེ་མ་གྲུབ་དེས་ན་འདིར། །གཞན་ཞེས་བྱ་བའང་ཡོད་མིན་ན། །ཡུ་བུ་ཐམས་ཅད་སྙམ་དང༌། །ངའོ་སྙམ་དང་གཞན་སྙམ་དང༌། །གཞན་གྱིའོ་ཞེས་ལོག་རྟོག་པ། །འདི་དག་ཇི་ལྟར་གང་དུ་དོགས། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བུ་ཤི་བ། །བུ་ཉིད་མེད་ན་དེ་ཤི་ཡང༌། །བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་ཡུ་བུའི་འཛིན་པ་ཡང༌། །ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་གནས། །གང་ཞིག་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་འགྱུར་བ། །འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་སུ་ཞིག་སྐྲག །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སོགས། །ཐེག་གསུམ་ཐེག་གསུམ་ ངེས་འབྱུང་ལམ། །མ་ལུས་བདག་མིན་བདག་གིས་མིན། །བདག་མེད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །མེད་ཕྱིར་མེད་ལ་མེད་ཉིད་དུ། །ཚུལ་བཞིན་ངེས་པར་བྱས་པ་ལ། །ཀྱེ་མ་ཁྱོད་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། །གང་གང་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས། །འཛིན་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །ཕྱི་མིན་ནང་མིན་པར་ཡང་མིན། །དེ་བཞིན་ལུས་ངག་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་ལས་མིན་དེར་གནས་མིན། །དེ་བཞིན་ཆགས་དང་སྡང་སོགས་ཀྱི། །མ་ལུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང༌། །དཔྱད་ན་རེ་ཞིག་གང་ལ་གང༌། །གང་དུ་གང་གིས་ཆགས་པ་དང༌། །སྡང་བར་འགྱུར་བའང་གང་ཡོད། །གཟུགས་སྡུག་སྒྲ་སྙན་དྲི་ཞིམ་དང༌། །རོ་མངར་རེག་འཇམ་ཡིད་བདེའི་རྐྱེན། །འདི་དག་གང་གིས་དེ་ཤེས་ལ། །ཅི་ཞིག་ཕན་བཏགས་འབྲེལ་བ་ཡོད། །དེ་ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ཆགས་དང་རབ་ཏུ་ཆགས་འགྱུ
Chinese
恒常相同而转变，然而心是何物呢？若说彼即是“我”，心是无所缘的光明，如今“我”即变成无我。噫！实是极难领悟之处。噫！噫玛！实是极稀奇。噫！智者方能知晓。噫！离识，乃是识之本性。如是众生于此，虽无我，然“我”与“我的”，以能取与所取所迷惑的，这些疯狂之辈啊！然而世间以邪见障蔽了眼，能取与所取，如其所显现般安住，于显现上如显现般极执着，实是痛苦轮转之因。我等岂能不由此超脱？若说纵然自性不成立，然执彼为实，此乃噫玛！一切众生的，以颠倒而束缚，不可忍受，如头上着火般努力，应迅速地返回。诸友！如是于现量中，以真实智慧之眼，彼我既不成立，故于此处，所谓“他”亦不存在。于一切有、无想，与“我”想，与“他”想，与“他的”之邪分别，此等如何于何处存疑？譬如梦中子已死，子既不存在，彼虽已死，然非真实存在，如是有无之执着亦然。噫玛！实是甚为稀奇之处。何者若能了悟唯一，一切即能解脱，于此何人会畏惧？轮回与寂灭之法，蕴、界与处等，三乘三乘决定出离道，无余皆非我，非我所，乃无我空性之体性，因无故于无上，以无性，如理作意时，唉呀！汝有何过失？凡是执着我与我所的束缚，非外非内亦非二者之间，如是身语亦非有，彼等非从彼生亦不住于彼，如是贪与嗔等，所有作意亦然，若能分析，暂时于何者上，于何处以何者而生贪与嗔，又有何者存在？色美声悦香气味，味甜触柔意乐之因，此等以何者而知，又有何者利益连系？以知彼等亦对彼等，生贪与极贪
English
Constantly changes to be the same. However, what is the mind? If that itself is called "I," since the mind is without object and clear light, now that "I" becomes selfless. Alas! It is a very difficult place to understand. Alas! Ema! It is very wonderful. Alas! The wise can understand it. Alas! Beyond knowledge, is the essence of knowledge. Thus, beings here, although there is no self, yet "I" and "mine," those deluded by the grasped and the grasper, what are these madmen? However, the world with wrong views has blinded the eyes, the grasped and the grasper, remain as they appear, clinging greatly to appearances as they appear, truly the cause of the wheel of suffering. Can we not transcend this? If it is said that even if self-nature is not established, yet holding to it as real, this is Ema! Of all beings, bound by inversion, unbearable, like striving with fire on the head, one should quickly return. Friends! Thus, in the manifest, with the eye of true wisdom, that self is not established, therefore here, the so-called "other" also does not exist. In all existence and non-thought, and the thought of "I," and the thought of "other," and the wrong discriminations of "mine," how and where are these doubted? For example, in a dream a son has died, since the son does not exist, although he has died, it is not truly existent, likewise is the clinging to existence and non-existence. Ema! Truly it is a very wonderful place. Whoever realizes the one alone, all will be liberated, who will fear this? The Dharma of Samsara and Nirvana, aggregates, elements and sources, etc., the three vehicles, the path of definite emergence of the three vehicles, without remainder are not self, not of self, but the nature of selflessness and emptiness, because of non-existence, in the non-existent, with non-nature, when properly contemplated, alas! What fault do you have? All the bonds of clinging to self and what belongs to self, are neither outside nor inside nor in between, likewise body and speech are not existent, they are not born from it nor do they abide in it, likewise attachment and hatred, etc., all mental activities as well, if analyzed, temporarily on what, where, and by what does attachment and hatred arise, and what exists? Beautiful forms, pleasant sounds, fragrant smells, sweet tastes, soft touches, causes of mental pleasure, by what are these known, and what benefit or connection is there? By knowing them, one also has attachment and great attachment to them.
Tibetan
ར་གང༌། །དེ་ནི་ཕྱི་ནང་བར་དག་དང། །ལུས་སོགས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡིན། །དེ་མིན་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་དང༌། །སྐྱེས་དང་གནས་དང་འགག་འགྱུར་བ། །སྒྱུ་མ་ཡི་ནི་རྟ་གླང་ལྟར། །དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གིས་བདག་ལ་བརྙས་སོགས་དང༌། །སྨད་སོགས་བརྡེག་སོགས་བྱས་པའི་རྒྱུ། །སྡང་དང་རབ་སྡང་སེམས་འབྱུང་བ། །འདི་ཡང་སྔར་བཞིན་བདག་སེམས་དང༌། །གང་ཡང་ཕ་རོལ་དེ་ཡི་སེམས། །མཁའ་འདྲ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཞན་དེའི་ངག་ཉིད་དང༌། །ལུས་ནི་དྲི་སྒྲ་ཤིང་ལྟ་བུ། །ཡིན་ན་སྒྱུ་མས་སྒྱུ་མ་ཡི། །རྒྱལ་ལྟར་དེས་འདིར་བདག་གནོད་གང༌། །བདག་གིའང་དེ་བཞིན་ངག་དང་ལུས། །དེ་ལྟར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིའང༌། །མཚུངས་ཕྱིར་འདི་དག་སྐྱེ་བ་དང༌། །གནས་དང་འགག་འགྱུར་མི་དམིགས་སོ། །གང་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། །དཔྱད་ན་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་མེད་ཕྱིར། །ཡུལ་དུས་རྣམ་ཀུན་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཁའ་ལ་འཕུར་བའི་བྱ་རྗེས་བཞིན། །དེ་ལྟར་སྟོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འདིར། །རྨི་ལམ་སྒྲ་དང་འཇའ་བཞིན་དུ། །གང་ལ་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཆགས། །དེ་བཞིན་སྡང་བ་འང་གང་དུ་དོགས། །ཕ་དང་མ་དང་ཆུང་མ་བུ། །གཉེན་དང་བཤེས་པ་དེ་བཞིན་དགྲ། ། སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་པས། །འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་གཞིག་པར་བྱ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱིས། །ལས་བྱེད་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ། །ཡང་ཡང་ཤེས་རབ་བརྟན་པོ་ཡིས། །མཁས་པས་སྔར་བཞིན་བརྟག་པར་བྱོས། །དེ་ཕྱིར་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང༌། །བེམས་པོས་རྣམ་པར་མྱོང་མིན་ལ། །རིག་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཐོག་མེད་དུས་ནས་ལོག་སྦྱངས་པ། །འཁྲུལ་པས་འཛིན་པ་ཉི་ཚེ་བ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ལྟར་མེད་ལ་མེད་ཉིད་དུ། །བློ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་གོམས་བྱས་ན། །སྨྱོས་བས་གཉེན་ལ་དགྲ་བཞིན་དུ། །མི་བཟད་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་དེ། །སྤྲུལ་མདུད་རང་གིས་འགྲོལ་བ་བཞིན། །ངེས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །རྣམ་གྲོལ་རྣམ་གྲོལ་ལས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང༌། །དོན་གཉིས་ཕན་ཚོགས་ངོ་མཚར་བ། །དེ་ནི་བུམ་པ་བཟང་པོ་བཞིན། །དཔལ་འཆིང་བ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་དཔལ་ནི་སྐལ་ལངྐས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་ཛ་ག་ཏ་མི་ཏྲཱ་ནནདའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བུདྡྷཱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་གཏན་ལ་པབ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཆུང་གནུབས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།། དཔལ་འཆིང་བ་
Chinese
何者是？那是内外及中间，身体等事物是什么？不是它，而是依赖于它，生和住和灭转变，如幻术的马和牛一样，实际上没有成立。谁以轻蔑等对待我，诽谤等殴打等的因，生起嗔恨和极嗔恨的心，这和以前一样是我心，以及任何彼方的他的心，如同虚空没有相。同样，其他他的语，身体是气味声音如树木，如果是幻术以幻术的胜利，他如何在此损害我？我的语和身体也同样，因此一切有情也相同，因此这些生和住和灭转变不可见。因为互相没有关联，如果分析，一切没有戏论，处所时间和一切方面没有垢染，如虚空中飞鸟的足迹。因此，在此赞叹的行境中，如梦境声音和彩虹一样，于何者对何者如何执着？同样，嗔恨也于何处担忧？父亲和母亲和妻子儿子，亲戚和朋友也同样是敌人。 如幻术一样，因此，应当摧毁一切执着。仅仅因为贪等，作者也是如何的？再三以坚固的智慧，智者应当如前分析。因此，快乐和痛苦，无情者不能够如实感受，对于觉知来说没有事物，从无始时就颠倒串习，以错乱而执着是短暂的，那也是没有事物的。因此，于没有中以没有性，如果贤善者们串习，如疯子对待亲友如仇敌一样，被不可爱的束缚所束缚的，如幻化之结自己解开一样，必定会获得解脱。从解脱解脱中产生的，任运成就的果，二利互相集合是稀奇的，那如妙瓶一样。 吉祥束缚解脱论，印度大班智达成就者吉祥尼卡兰卡所造圆满。瑜伽自在之大自在主吉祥扎嘎达弥扎阿难达面前，克什米尔大班智达布达室利巴扎确定，西藏译师娘·楚臣协饶翻译。
English
What is it? That is inside and outside and in between, what are things like the body? It is not it, but relies on it, birth and dwelling and cessation change, like illusory horses and cows, in reality it is not established. Who treats me with contempt etc., the cause of slander etc. beating etc., the mind of anger and great anger arises, this is the same as before, my mind, and also the mind of the other party, like space without characteristics. Similarly, the speech of that other, the body is like the smell sound like a tree, if it is illusion, with the victory of illusion, how can he harm me here? My speech and body are also the same, therefore all sentient beings are also the same, therefore these birth and dwelling and cessation changes are invisible. Because they are not related to each other, if analyzed, everything is without elaboration, places, times and all aspects are without defilement, like the footprints of birds flying in the sky. Therefore, in this realm of praise, like dreams, sounds and rainbows, to whom and to what is attachment formed? Likewise, where is hatred worried about? Father and mother and wife and son, relatives and friends are also enemies. Like illusion, therefore, all attachments should be destroyed. Just because of greed etc., how is the author? Again and again with firm wisdom, the wise should analyze as before. Therefore, happiness and suffering, the insensitive cannot truly feel, for awareness there is no thing, from beginningless time it has been wrongly practiced, attachment due to confusion is temporary, that is also without things. Therefore, in non-existence with non-nature, if the virtuous ones become accustomed, like a madman treating relatives like enemies, bound by unpleasant bonds, like an illusionary knot untied by itself, one will surely be liberated. The fruit that arises from liberation liberation, the spontaneously accomplished fruit, the combination of two benefits is wonderful, that is like a good vase. The Treatise on the Jewel of Bondage and Liberation, composed by the great Indian scholar and accomplished master, the glorious Niskalanka, is complete. In the presence of the great sovereign of yoga, the glorious Jagatamitrananda, the great Kashmiri scholar Buddhashribhadra determined it, and the Tibetan translator Nyub Tsultrim Sherab translated it.