Tibetan
མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མག་ངག། འཕགས་པ་ལྷ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མག་ངག། འཕགས་པ་ལྷ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་བོ་དྷི་ཀྲ་མ་ཨུ་པ་དེ་ཤ །བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་རིམ་བཤད་བྱ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་རྣམས་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་ལས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་ནི། །སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོར་གསུངས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་ཞེས་སུ་བཤད། །ཕྱི་ནི་མདོ་སྡེ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། །ཐུབ་པ་མི་གཡོ་ལ་ཞུགས་ལ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་འདི་སྐད་བསྐུལ། །འདིས་ནི་མཐར་ཐུག་མི་ཐོབ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཆོག་གྱུར་པ། །འོད་གསལ་བ་ཡི་གནས་ཐོབ་ནས། །རབ་འགའ་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་འགྱུར་གསུངས། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྟོང་བསྒོམས་པས། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མངོན་ན་སངས་རྒྱས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་གྲུབ་ལ། །རིགས་བཞིའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ལྔ་བརྟགས་པས། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྔ་བསྒོམས་པས། །འོག་མིན་གནས་དང་རི་རབ་རྩེར། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་རྡོར་དབྱིངས་སུ། །མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཕྱི་ཡི་ཚུལ། །ནང་ནི་གསང་སྔགས་ནང་ཚུལ་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་ཅན་དོན་དུ། །བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ཏེ། །ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བསྡུས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །བདེ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་གསུམ། །ཟིལ་མནན་འོད་གསལ་མི་རྟོག་པས། །བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་གཞལ་ཡས་བསྐྱེད། །སྔགས་ཀྱི་བདག་པོར་བྱིན་བརླབས་ཏེ། །ཞལ་གསུམ་ལྟ་བུར་དབུས་སུ་བཞུགས། །ཆོས་བཤད་འཁོར་རྣམས་རིམ་ཕྱུང་བ། །དེ་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་ཆུབ། །ཡང་ན་ནང་གི་ཕྱི་ ཉིད་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་མོ་ལ་རབ་བརྟེན་ཏེ། །སྣང་གསུམ་རིམ་མྱོང་ལས་འདས་པའོ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་འོད་གསལ་བ། །བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རྙེད་པ། །དེ་ནི་ནང་གི་ཕྱི་ཞེས་བཤད། །ནང་གི་ནང་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བྲལ། །དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་འོད་ལྔའི་ཚུལ། །བདེ་བ་རྟོག་བྲལ་ཉམས་མྱོང་གསུམ། །གསུམ་པོ་ལས་འདས་གསུམ་པོ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དག །བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རྙེད་པའོ། །དེ་བཞིན་རྗེས་འཇུག་རྣལ་འབྱོར་པའི། །ཉམས་སུ་བླང་བའི་བསམ་གཏན་ནི། །སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་དག་གང༌། །འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟེ།
Chinese
现证菩提次第口诀。圣天。 现证菩提次第口诀。 圣天。 印度语：阿毗菩提迦罗摩邬波提舍。藏语：现证菩提次第口诀。顶礼文殊童子。顶礼金刚萨埵，现证菩提次第当宣说。大雄宣说诸法，八万四千之多，现证菩提之体性，说是精要中之精要。现证菩提有两种，说是外与内。外者经部瑜伽续，安住于不动如来，一切胜者皆如是劝请，此不能得究竟，如虚空之中心般成为殊胜，获得光明之位后，说是少数将生为色身。如是修习一切空，若现证菩提心则成佛。于菩提萨埵义成者，四部如来，观察现证菩提五者，如是修习菩提心五者，于色究竟天与须弥山顶，于毗卢遮那金刚界，现证成佛外之相。内者密咒内之相，为有贪众生之义，薄伽梵毗卢遮那，以大贪之相，入于等持，自身摄集眷属化身，安乐之相有三，以威压光明无分别，生起自我加持之宫殿，加持为咒之主，如三面般安住于中央，次第引出说法之眷属，彼乃内之现证菩提。又或者内之外 即是，极度依赖手印母，次第经历三现证而超离，一切皆空之光明，从上师口诀中获得，彼即说为内之外。内之内即离手印，初如阳焰五光之相，安乐离念三种体验，超越三者即是三者本身，一切皆空之自性，从上师口诀中获得。如是随行瑜伽士，所应修习之禅定，即是三种空性之清净者，光明一切皆空。
English
Aphorisms on the Stages of Manifest Enlightenment. Āryadeva. Aphorisms on the Stages of Manifest Enlightenment. Āryadeva. In Sanskrit: Abhi Bodhi Krama Upadesha. In Tibetan: Aphorisms on the Stages of Manifest Enlightenment. Homage to youthful Mañjuśrī. Homage to Vajrasattva, I shall explain the stages of manifest enlightenment. The Great Sage taught the dharmas, eighty-four thousand in number, but the characteristic of manifest enlightenment, he said, is the essence of the essence. Manifest enlightenment is of two kinds, said to be outer and inner. The outer is the sūtra, yoga, and tantra. Abiding in the immovable Tathāgata, all the victorious ones urge thus: "This does not attain the ultimate. Like the center of the sky, it becomes supreme. Having attained the state of luminosity, it is said that a few will be born into form bodies." Thus, by meditating on all as emptiness, if one manifests the heart of enlightenment, one becomes a buddha. For the bodhisattva Don Drub (Siddhartha), the Sugatas of the four families, having examined the five manifest enlightenments, likewise, by meditating on the five bodhicittas, in the Akaniṣṭha heaven and on the peak of Mount Meru, in the Vajradhātu of Vairocana, is the outer aspect of manifest enlightenment. The inner is the inner aspect of secret mantra, for the sake of beings with desire. The Bhagavan Vairocana, in the very aspect of great desire, having entered into samādhi, himself gathers the retinue and emanates forms. The aspects of bliss are three: suppressing, luminous, and non-conceptual. He generates the palace of self-blessing. Having blessed himself as the lord of mantra, he abides in the center like a three-faced one. He gradually draws out the retinue who expound the Dharma. That is the inner manifest enlightenment. Or else, the outer of the inner is that which relies greatly on the mudrā-mother, and transcends by experiencing the three appearances in sequence. The luminosity of all emptiness, which is found through the guru's instructions, that is said to be the outer of the inner. The inner of the inner is freedom from mudrā. At first, like a mirage, the appearance of five lights, bliss, non-conceptuality, and the three experiences, transcending the three is the three itself. The nature of all emptiness is found through the guru's instructions. Likewise, the meditation to be practiced by the following yogis is that which is the purity of the three emptinesses. Luminosity is all emptiness.
Tibetan
།རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་བ། །ལུང་དང་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །གཞིགས་ཏེ་འོད་གསལ་བར་བྱས་ནས། །ཕྱི་ནས་རང་ཉིད་དེ་བཞིན་བྱེད། །རྗེས་གཞིག་རིམ་གྱིས་ཐུན་མོང་ངོ༌། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ལྔ་བསྒོམས་པས། །དེ་ཡང་རྗེས་འཇུག་བསམ་གཏན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྗེས་འཇུག་བསམ་གཏན་ནི། །གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་སྣང་གསུམ་ཉིད། །ལྷ་ཡི་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མའི་སྐུ། །བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་དུ་བཤད། །དེ་ཉིད་རིལ་པོར་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས། །མགོ་པོ་ནས་ནི་རྐང་པའི་བར། །ཇི་སྲིད་སྙིང་གར་ཕྱིན་གྱི་བར། །དབུགས་ཀྱི་རླུང་ནི་མེ་ལོང་ལ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་ཐིམ་གྱུར་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་མཐའ་ལ་འཇུག །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་གང་ཡང་མིན། །རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྣང་གསུམ་ཡིན། །ཆོས་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་ཡིས། །གཞིགས་པའི་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་གསུམ། །དེ་ཉིད་རིགས་པས་ཡང་གཞིགས་པས། །འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་རྗེས་གཞིག་ཐུན་མོང་ངོ༌། །ཡང་ན་ཁྱད་པར་སྣང་བ་གསུམ། །འབྱུང་བའི་རིམ་གྱིས་སྒྱུ་མའི་སྐུ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས། །བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད། །མགོ་བོ་ནས་ནི་རྐང་པའི་བར། །སྙིང་གའི་བར་ལ་སྣང་བ་གསུམ། འདུས་པའི་ཐིག་ལེའང་ཇེ་ཆུང་ནས། །མེ་ལོང་གི་ནི་རང་བཞིན་དུ། །མི་དམིགས་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང༌། །རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་བུམ་ནང་གནས། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་སྣང་མི་འགྱུར། །བུམ་པ་དེ་ཉིད་བཅག་གྱུར་ན། །དེ་འོག་མར་མེའི་འོད་སྣང་འགྱུར།། དེ་བཞིན་བུམ་པ་རང་ལུས་ཉིད། །དེ་ཉིད་མར་མེ་ལྟ་བུ་ཡིན། །བླ་མའི་ཞལ་གྱིས་ལེགས་བཅག་ནས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་འགྱུར། །སྣང་བ་གསལ་ཏེ་མི་དམིགས་ལ། །ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །སྣང་བ་མི་སྣང་ཡོད་མེད་སོགས། །དེ་ཀུན་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཡིས། །སྣང་ཡོད་ལ་སོགས་བསྒྲུབས་གྱུར་ན། །མི་སྣང་མེད་སོགས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །སྣང་ཡོད་ལ་སོགས་མ་གྲུབ་ན། །མི་སྣང་མེད་སོགས་ག་ལ་འགྲུབ། །མཐའ་བྲལ་དབུས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བ། །སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་གང་ཡང་མིན། །ཆད་པར་ལྟ་བ་ག་ལ་ཡིན། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡོད་མེད་དང༌། །སྣང་དང་མི་སྣང་རྟག་ཆད་སོགས། །ཕོ་མོ་མ་མིང་ཁ་དོག་དབྱིབས། །སྐྱེད་དང་སྔགས་དང་སེམས་ལ་དམིགས། །བདེན་གཉིས་འཁོར་འདས་ལ་སོགས་དང༌། །བསོད་ནམས་གཟུགས་དང་སྡིག་གཟུགས་མིན། །སྐུ་དང་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མིན། །བརྗོད་པའི་ཐ
Chinese
行与不行，以圣言和理性的论证，审视而使之光明，从外而自身亦如是。后续次第共同之审视。修习五种现证菩提，此亦为后行禅定。特殊之后行禅定者，即是离能取所取之三现分。天尊之本体，幻化之身，是加持自身之次第中所说。以全盘执持彼者，从头至脚，乃至到达心间，气息之风，如在镜中，如何融入一切一般，瑜伽正确地趋入究竟。一切皆空，一无所有，是名为全盘执持。或者即是真实之三现分。以法无我之理，审视之幻化三现分。彼者以理再次审视，光明一切皆是空性。彼即是后续共同之审视。或者特殊之三现分，以生起次第之幻化身，如阳焰般之意身，即是加持于自身。从头至脚，心间之间有三现分。聚集之明点亦渐小，成为镜子之自性，无所缘光明一切皆空，是名为全盘执持。犹如灯火置于瓶中，于外则不显现，瓶子一旦破碎，其下灯火之光芒则显现。 如是瓶子即是自身，彼即如灯火一般。经由上师之口善加破碎后，成佛之智慧则显现。显现光明而不缘取，若认为会堕入断灭，显现不显现，存在不存在等，彼一切以观待之理，若能成立显现存在等，则不显现不存在等亦能成立。若显现存在等不能成立，不显现不存在等又如何能成立？离边，中央亦不可得，一切皆空光明，一切戏论皆离，一无所有，怎会是断灭？彼之特征，存在不存在，显现与不显现，常与断等，男女、母名、颜色形状，生起和咒语以及心而缘取，二谛、轮回涅槃等，以及福德之色与罪恶非色，既非身亦非功德，言说之
English
Movement and non-movement, with the arguments of scripture and reason, examine and make it clear, from the outside, the self is also like that. Subsequent gradual common examination. By meditating on the five manifest enlightenments, this is also the subsequent meditation. The special subsequent meditation is the three appearances that are free from grasping and being grasped. The very nature of the deity, the illusory body, is explained as the order of blessing oneself. Those who hold it in its entirety, from head to toe, until it reaches the heart, the wind of breath, like how it merges into everything in a mirror, yoga correctly enters the ultimate. Everything is empty, nothing at all, is called holding in its entirety. Or it is the true three appearances. With the reason of the selflessness of phenomena, examine the three illusory appearances. That is examined again with reason, the light is all emptiness. That is the subsequent common examination. Or the special three appearances, with the illusory body of the arising order, the mind body like a mirage, is the blessing on oneself. From head to toe, between the heart there are three appearances. The gathering bindu also becomes smaller, becoming the nature of a mirror, unapprehended light is all empty, is called holding in its entirety. Just as a lamp is placed in a vase, it does not appear on the outside, once the vase is broken, the light of the lamp below appears. Likewise, the vase is one's own body, that is like a lamp. After being well broken by the mouth of the lama, the wisdom of becoming a Buddha will appear. Manifesting light without apprehending, if one thinks it will fall into annihilation, appearing not appearing, existing not existing, etc., all that with the reason of dependence, if one can establish appearing existing, etc., then not appearing not existing, etc., can also be established. If appearing existing, etc., cannot be established, how can not appearing not existing, etc., be established? Devoid of extremes, the center is also unapprehendable, all is empty light, all elaborations are gone, nothing at all, how can it be annihilation? Its characteristics, existence and non-existence, appearance and non-appearance, permanence and annihilation, etc., male and female, mother's name, color and shape, arising and mantra and mind are apprehended, the two truths, samsara and nirvana, etc., and the merit of form and sin non-form, neither body nor qualities, the