Tibetan
ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། ༄། །ད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་གླུ་དང་དབྱངས་ལ་སོག་སྤ་རྟོགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་མོས་གླུ་འདི་ཡིས་ནི་མཉེས་པར་བྱས། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། གར་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གླུས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཉེས་པ་དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བར་གྱུར་པའི་གར་དང་གླུའི་མཆོད་པས་ཡང་དག་པར་མཆོད་པའོ། །གླུ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཨེ་ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཨེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་བའོ། །ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིང་བ་སྟེ་མདུད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སི་ཏ་ཨ་ནུར་ན་ནི་བྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེར་སི་ཏ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཨ་ནུ་ར་ན་མེ་ཏོག་གོ །ནི་བྷ་ནི་རྟེན་ཏེ་དེ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ལྟེ་བའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཡང་ན་ནི་བྷ་ནི་འོད་དེ་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་འབྱུང་བའི་མེ་དང་བཅས་པའི་རླུང་གི་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཛ་ནི་ཏ་མ་དམ་ག་མ་ཨ་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་དྷ་མ་ནི་ལྟེ་བའི་དབུས་ཏེ་རྐེད་པ་ཡིན་ལ་དེར་རླུང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་རོལ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དྷ་དྷ་ཤ་རི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ལུས་ཏེ་ཤ་རི་རའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་འཁོར་བས་ན་དྷའོ། །མ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཾ་ཞེས་བྱ་བའི་མའི་ཕྱེད་ཚལ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པའོ། །ནི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནི་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ས་ནི་ཞིབ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཞི་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ཚེག་དྲག་གི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་མེད་པའི་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དྲངས་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ནས་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ནི་ག་མས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ཡིན་ལ་ཨ་གམ་ནི་དེ་ལས་དྲངས་ཤིང་དགུག་པའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་དང་སྡིག་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པས་ནས་སའོ། །རིག་མོ་བྷུ་ཡ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པ་སྟེ་དེ་ལ་རིག་ནི་བདག་མེད་རྣལ་ ༄། །འབྱོར་མ་ཉིད་དོ། །མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སུ་ཞིག་ཅེ་ན། བྷུ་ཡ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་
Chinese
第二十三章的注释 第二十三章的注释 ༄། །现在是为了领悟真如之歌和曲调等，为了领悟索嘎巴（梵文：sog pa），所以宣说了。所谓“天女”等，与“天女以这首歌使之欢喜”相连。所谓“薄伽梵”是剩余的。做了什么呢？所谓“舞蹈”等，以舞蹈先行的歌使之欢喜后祈祷，那欢喜也是以成为身语行为的舞蹈和歌的供养而如实供养。宣说那歌本身。所谓“ཨེ་ཝཾ་（藏文，梵文天城体：एवं，梵文罗马拟音：evaṃ，汉语字面意思：如是）”等，“ཨེ་（藏文，梵文天城体：ए，梵文罗马拟音：e，汉语字面意思：诶）”是指脐轮的法生处。“ཝཾ་（藏文，梵文天城体：वं，梵文罗马拟音：vaṃ，汉语字面意思：旺）”是指束缚，是结之处的意思。所谓“སི་ཏ་ཨ་ནུར་ན་ནི་བྷ་”，其中སི་ཏ་是指菩提心，ཨ་ནུ་ར་ན་是花，ནི་བྷ་是所依，是那二者生起之脐轮中央的脉。或者ནི་བྷ་是光，是从脐轮的坛城生起的，伴随着火的风的运行。宣说那本身。所谓“ཛ་ནི་ཏ་མ་དམ་ག་མ་ཨ་གམ་”，其中མ་དྷ་མ་是脐轮的中央，是腰部，在那里以风的形象行走和到来而嬉戏，就那样称呼它。所谓“དྷ་དྷ་ཤ་རི་ར་”，其中དྷ་是指执持。执持什么呢？是声音的字母的身体，即ཤ་རི་ར་。或者因为周遍轮转所以是དྷ་。所谓མ་ཡ་是ཨཾ་的“མ་”的一半，是空性，是放在能领悟空性的明点之上的。所谓“ནི་ས་”，其中ནི་是指无自性，ས་是指寂静，一切法无自性而寂静，就那样称呼它，这里是句首重音的显现。所谓“ས་ས་”，是指以无自性的拙火瑜伽本身，牵引一切证悟而摧毁，因此说了两次。所谓“ནི་ག་མས་ས་”，其中ནི་是指行走，是轮回，ཨ་གམ་是从那之中牵引和勾招。因为具有决定的词语和牵引一切罪恶之业所以是ས་。所谓“རིག་མོ་བྷུ་ཡ་དེ་”是指呼唤，对于那，རིག་是指无我瑜伽母本身。所谓“མ་”是指平等，谁平等呢？所谓“བྷུ་ཡ་ཏེ་”是极
English
Commentary on Chapter Twenty-Three Commentary on Chapter Twenty-Three ༄། །Now, in order to realize the song and melody of Suchness, and to realize Sogpa (Sanskrit: sog pa), it is spoken. "Goddess" and so on, are connected to "The goddess pleased him with this song." "Bhagavan" is the remainder. What was done? "Dance" and so on, having pleased him with a song that precedes the dance, he prayed. That pleasure is also a true offering through the dance and song offerings that have become actions of body and speech. The song itself is spoken. "Evaṃ (Tibetan, Devanagari: एवं, Romanized Sanskrit: evaṃ, literal Chinese meaning: thus)" and so on, "e (Tibetan, Devanagari: ए, Romanized Sanskrit: e, literal Chinese meaning: e)" refers to the dharma arising from the navel chakra. "Vaṃ (Tibetan, Devanagari: वं, Romanized Sanskrit: vaṃ, literal Chinese meaning: Vam)" refers to binding, meaning the place of knots. In "sita anurana nibha," sita refers to bodhicitta, anurana is a flower, and nibha is the support, the central channel of the navel chakra from which those two arise. Alternatively, nibha is light, the movement of wind with fire arising from the mandala of the navel chakra. That itself is spoken. In "ja ni ta ma dama ga ma agama," ma dhama is the center of the navel chakra, the waist, and it is called that because it plays by moving and coming in the form of wind there. In "dha dha śarira," dha refers to holding. What is held? It is the body of the letters of sound, śarira. Or, because it revolves completely, it is dha. Maya is half of the "ma" of aṃ, emptiness, placed on top of the bindu that realizes emptiness. In "ni sa," ni refers to no-self-nature, sa refers to peace, all dharmas are without self-nature and peaceful, it is called that, here is the manifestation of a caesura. "Sa sa" refers to drawing all realizations and destroying them with the yoga of non-self-nature tummo itself, therefore it is said twice. In "ni gamas sa," ni refers to going, samsara, and agama is drawing and summoning from that. Because it has definite words and draws all sinful actions, it is sa. "Rigmo bhu ya de" refers to calling, for that, rig refers to the yogini of no-self itself. "Ma" refers to being equal, who is equal? "Bhu ya te" is extremely
Tibetan
ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སའི་བདག་པོ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ལ་དེའིའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ས་རི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ས་རི་ར་ནི་ལུས་ཏེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩའོ། །ས་རཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དེར་ཆུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཡང་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ནི་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཤ་ནི་འདོད་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མ་མ་ལུས་པའི་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་ཨཱི་ཤ་ནི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །མ་དྷ་མ་ཨ་དྷ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་དང་འོག་ཏུའོ། །ཡང་ན་འབར་བར་བྱེད་པའོ། །ས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ནི་དེ་སྟེ་ཨའོ། །ཡང་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅས་པ་སྟེ་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་བའོ། །ཤྲུ་ཏ་ནི་ས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤྲུ་ཏ་ནི་འདོད་པའི་དོན་ཤེས་པའོ། །ནི་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ས་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པས་ན་ས་སྟེ་ཡི་གེ་ཨའོ། །ཡང་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ །ས་ནི་ས་རི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་སྟེང་ན་གནས་པའི་སྒྲའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གནས་སུ་འདྲེན་པའོ། །ས་རི་ཏ་ནི་གནས་ཏེ་རྩའོ། །འདི་དག་ནི་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། བྷ་གཾ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་བྷ་ག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མ་ནི་བདག་སྟེ་བདག་དང་ཁྱོད་དབྱེར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མ་ག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ཡང་རྩའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པས་ན་མ་སྟེ་རྩ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ནས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བས་ན་ཨ་ག་མའོ། །ཡང་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། ཨ་དྷ་མ་དྷ་མ་ས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་དྷ་མ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །དྷ་མ་ནི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དྷ་མ་ནི་བདུད་འདུལ་བ་སྟེ་མ་ལུས་པའི་བདུད་འདུལ་བའོ། །ས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རྣམས་འཆིང་བ་དང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ ༄། །ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་སོ། །པཱ་པ་མ་ཡ་པཱ་པ་དྷ་ན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། པཱ་པ་མ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་འཐུང་བར་བྱེད་པས་ན་པཱ་
Chinese
如意等土地之主，即是薄伽梵。那是什么呢？名为萨日拉等，萨日拉是身体，那是什么呢？萨是指脉。萨让（藏文：ས་རཾ，梵文天城体：स्रं，梵文罗马拟音：sraṃ，汉语字面意思：萨让）是指那真实，是沉浸于其中的瑜伽。又是什么样的呢？名为尼夏，尼是指无余。夏是欲望，瑜伽母是无余的欲望。或者伊夏是自在，能获得一切自在。玛达玛阿达玛是指中央和下方。或者是指燃烧。名为萨萨，萨是指彼，即阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。又，萨是指包括，指与明点等包括在一起而进入。名为希茹达尼萨萨，希茹达是指了解欲望之义。尼是指引导，是意识的显现。萨是指如实地行走，与分别念的显现一起行走，因此称之为彼。那是什么呢？名为萨萨。因为一起进入，所以是萨，即字母阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。又，萨是指一切字母中最殊胜的。萨是指萨日达，萨是指阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿），与其一起进入，是位于明点之上的声音。尼是指将无余的众生引导至善逝的处所。萨日达是指处所，即脉。这些是做什么的呢？名为巴冈，为了不错谬地证悟那真实，使之具有福分。或者巴噶是指薄伽梵。玛是指我，直至我和你无二无别。名为玛嘎玛，再次显示了脉的差别，其中玛是指遍布于一切身体，所以是玛，即脉。从那些脉中，血液和血清等流动行走，所以是阿嘎玛。又是什么样的呢？名为阿达玛达玛萨萨，阿达玛是指无余。达玛是指开辟机会，因为是虚空的自性。或者达玛是指调伏魔，是调伏无余的魔。名为萨萨，为了束缚和摧毁魔众，
English
The lord of the land, such as delight, is the Bhagavan. What is it? It is called Sa Ri Ra, etc. Sa Ri Ra is the body. What is it? Sa means the channel. Sa Ram (藏文：ས་རཾ，梵文天城体：स्रं，梵文罗马拟音：sraṃ，汉语字面意思：Sa Ram) means that very reality, the yoga immersed in it. What is it like? Ni Sha means Ni means without remainder. Sha means desire, the yogini is the desire without remainder. Or Isha means Isvara, which enables one to obtain all Isvara. Ma Dha Ma A Dha Ma means in the middle and below. Or it means to burn. Sa Sa means Sa is that, namely A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：A). Again, Sa means included, that is, entering together with bindu, etc. Shruta Ni Sa Sa means Shruta means knowing the meaning of desire. Ni means leading, it is the manifestation of consciousness. Sa means going correctly, going together with the manifestation of discrimination, therefore it is called that. What is it? It is called Sa Sa. Because they enter together, it is Sa, namely the letter A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：A). Again, Sa means the most excellent of all letters. Sa means Sa Ri Ta, Sa means A (藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：A), entering together with it, it is the sound residing above the bindu. Ni means leading all beings without remainder to the place of the Sugata. Sa Ri Ta means the place, namely the channel. What do these do? It is called Bha Gam, in order to realize that very reality without error, it makes one endowed with fortune. Or Bha Ga means Bhagavan. Ma means I, up to the point of saying that I and you are inseparable. Ma Ga Ma means again showing the difference of the channel, wherein Ma means pervading all bodies, therefore it is Ma, namely the channels. From those channels, blood and serum, etc., flow and go, therefore it is A Ga Ma. What is it like? A Dha Ma Dha Ma Sa Sa means A Dha Ma means without remainder. Dha Ma means opening up opportunities, because it is the nature of space. Or Dha Ma means subduing demons, it is subduing demons without remainder. Sa Sa means in order to bind and destroy the demons,