Tibetan
གྲོལ་བ་རང་གི་ངང་ཚུལ་བཤད་པ། གྲོལ་བ་རང་གི་ངང་ཚུལ་བཤད་པ། གཉིས་པ་༼ གསུམ་པ། དཔྱད། ༽གྲོལ་བ་རང་གི་ངང་ཚུལ་བཤད་པ་ལ༔ ངོ་བོ༔ ངེས་ཚིག༔ མིང་དང་༔ དབྱེ་བ༔ མཐུན་དཔེ་དང་ལྔ་ལས༔ དང་པོ་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས༔ དང་བོ་ནི༔ སྤྱིར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་༔ རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་འཚོགས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བས་བར་མ་ཆད་པར་བརྒྱུད་ནས༔ འཁོར་བའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་༔ འབྱུང་བ་ལྔ་དང་༔ ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་༔ དབང་པོ་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པོར་སྣང་བ་ལ་མི་གནས་ཤིང་༔ དེ་དག་གི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་༔ མི་རྟོག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཐའ་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་ལ་གནས་པ་ནི་གྲོལ་བ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ༔ གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་གསུམ་ལས༔ ལུས་ལས་གྲོལ་བ་ནི༔ ཐོག་མར་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་བའི་དུས་ན་འོད་ལྔའི་སྣང་བས་ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་བྱས་པས༔ ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ་ཁ་དོག་དེ་དག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་༔ གདོས་བཅས་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པས་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་སོགས་དེ་ལྟར་རྣམ་ཆར་མཐུན་པར་ཡོད་པས་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་ཨ་འཐས་ཀྱི་འཕྱང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ཏེ༔ ད་ལྟ་ཤ་ཁྲག་རྡོས་བཅས་ཀྱི༔ རྨི་ལམ་བག་ཆགས་ཀྱི༔ བར་དོ་འཁྲུལ་སྣང་གི༔ དམྱལ་བ་མྱོང་རིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི༔ གཟུགས་ཁམས་འོད་གསལ་གྱི༔ གཟུགས་མེད་སྟོང་རིག་ཏིང་འཛིན་གྱི་མཚན་མའི་ལུས་དྲུག་གམ་ལྔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྣང་ཆའི་བག་ཆགས་རྣམས་རང་འགག་ནས་འབྱུང་བ་མ་ལ་ཐིམ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་འཆར་གཞི་རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་བཀོད་པ་སྐུ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོ་རང་གསལ་ཞིང་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ༔ གཉིས་པ་ཡུལ་ལས་གྲོལ་བ་ནི༔ ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་སྤྱིར་རྣམ་མེད་སྣང་སྟོང་བའི་རང་གཟུགས་ལ་རིག་མེད་བེམ་པོ་ཡིན་པ་ལས་འཁྲུལ་ནས་ཡུལ་དུ་ཨ་འཐས་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་ཏེ༔ རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ལས་འདས་པས༔ ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་སུ་རིག་པའི་རང་ས་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ༔ གསུམ་པ་སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི༔ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བའི་སྒོ་ལ་མཁྱེན་ཆ་མ་འགགས་པ་ལས་འཁྲུལ་ནས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་སྐུར་སྣ་ཚོགས་སུ་བཏགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་བསྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་ནས༔ དབྱིངས་ནང་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་རང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ༔ གཞན་ཡང་ཕུང་བོ་ལྔ་ལས་གྲོལ་བའི་སྐུ་ལྔ་དང་༔ འབྱུང་ལྔ་ལས་ཡུམ་ལྔ༔ ཉོན་མོངས་ལྔ་དང་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ཡེ་ཤེས༔ དབང་ལྔ་ལས་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ་སོགས་པར་གྲོལ་སྟོབས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་༔ ཡང་སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་སྐུ་གསུམ་དུ་གནས་པ་མ་ཤེས་པར་འཁོར་བར་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ནས་དེ་དག་མངོན་དུ་གྱུར་བའང་གྲོལ་བ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ༔ རྩལ་རྫོགས་ལས༔ སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས༔ སྤྱན་གསུམ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རང་སར་དང་༔ ཞེས་དང་༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ གཞན་ཡང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ནི༔ ཆོས་སྐུ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་དང་༔ ལོངས་སྐུ་ངག་གིས་རྣམ་པར་ཐོབ༔ སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ༔ ཞེས་དང་༔ རང་ཤར་ལས༔ དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཉིད༔ བག་ཆགས་འཁྲུལ་བ་འདི་ཡིས་བསྒྲིབས༔ འཁྲུལ་སྣང་འགག་ན་དག་སྣང་སྐྱེ༔ དག་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ༔ འཛིན་པའི་ཆོས་ཉིད་མེད་པའོ༔ ཞེས་སོ༔ མིང་དང་ངེས་ཚིག་ནི༔ ལམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་གཟིང་བཞིན་དུ་བོར་ཏེ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་རྩོལ་བའི་ཆོས་ལས་རབ་ཏུ་འདས་ཤིང་༔ ཡུལ་ལུས་སེམས་གསུམ་མམ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་འཁྲུལ་བ་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་གྲོལ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ངེས་ཚིག་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ༔ བཞི་བ་དབྱེ་བ་ནི༔ ངོ་བོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ༔ ལྔ་པ་མཐུན་དཔེ་ནི༔ གང་ཞིག་བསྡམས་པས་གྲོལ་བ་ལྟ་བུར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་འཁོར་བར་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་༔ ཡང་ཉི་ཟླ་སྤྲིན་ལས་གྲོལ་བ་ལྟར་གནས་དོན་ལུས་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རིགས་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་རང་ཞལ་ཁེབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཉིད༔ རང་སར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ༔ དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ཉིད་གཞན་གྱིས་བཀྲོལ་མ་དགོས་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་བཞིན་དུ༔ ལམ་འདིའི་འབད་མེད་རང་བཞག་གིས་ཐབས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ༔ དེ་དག་ཀྱང་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས༔ གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་པར་ཟུངས་ཤིག༔ སོ་སོའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་༔ དབྱེ་བ་མིང་དང་མཐུན་དཔེ་བསྟན༔ འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར༔ མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་ལ་གནས༔ གྲོལ་བ་སྤྱི་ཡི་ངོ་བོ་བཤད༔ རང་རང་སོ་སོའི་ངོ་བོར་ཏེ༔ ལུས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི༔ རང་གདངས་ཆེན་པོ་གསལ་བ་ཡིན༔ ཡུལ་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི༔ རིག་པ་དངོས་མེད་རིན་ཆེན་སྦུབས༔ སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི༔ རྟོག་མེད་དྲི་དག་རང་གསལ་ཡིན༔གྲོལ་བ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ནི༔ རྩོལ་བའི་ཆོས་ལས་རབ་འདས་ཤིང་༔ འཁྲུལ་བ་གསུམ་གྱིས་མ་བཅིངས་པས༔ ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན༔ དབྱེ་བ་ངོ་བོའི་སྐབས་སུ་བཤད༔ དཔེ་ནི་སྦྲུལ་ལ་མདུད་བོར་དང་༔ རྔ་མ་དག་གི་མདུད་པ་བཞིན༔ ཞེས་གང་གསུངས་ལྟར་རོ༔ དེ་ཡང་གྲོལ་བ་འདི་ལ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་སྤང་བའི་ཆ་དང་༔ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་སྨིན་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་སྔ་མའི་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ངོས་ནས་གྲོལ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་བཞག་ཅིང་ཕྱི་མ་ལས་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་བཤད་པ་འབྱུང་མ་རག་པ་བཞིན་ནོ༔ གྲོལ་བ་རང་གི་ངང་ཚུལ་བཤད་པ།
Chinese
解脱自性的阐述。 解脱自性的阐述。 第二（或第三，考量）解脱自性的阐述：本体、词义、名称、分类、比喻这五者。首先，分为共同和特殊两种。第一，共同的是：通常所说的解脱，是由于无明这三个因素，以及四种条件聚合，导致十二缘起按规律产生，从而不间断地传递，不住留于轮回的法，即五蕴、五大、五烦恼、五根这二十种显现，并且从它们的束缚中解脱，超越痛苦的尽头，安住于无分别的大乐，从四边解脱的意义上，这就是共同解脱的本体。第二，特殊的阐述分为三种：从身体中解脱，是指：最初众生迷惑的时候，五光的显现作为外在器世界的迷惑基础，因此地、水、火、风、空五者存在于那些颜色之中，并且作为有质碍身体的迷惑基础，因此血肉、温度、呼吸等也同样以各种形式存在，所以从各个元素的执着束缚中解脱，现在从血肉有质碍的，梦境习气的，中阴迷惑显现的，地狱体验觉知的痛苦的，色界光明，无色空性禅定的六种或五种表相身体，这些遮蔽佛身的显现习气自然消退，融入到本源之母中，成为智慧的自性光芒，自显现圆满报身的蓝图，自性光明的智慧和功德，五身等等，恒常持续的法轮自然显现并证悟。 第二，从境中解脱，是指：法界空性与光明的显现，通常在无相显空自性上，由于迷惑而认为是没有觉知的物质，因此执着于境，将事物执着为实有和表相，从中解脱，从而超越觉性空性无别，能取所取二元对立的显现，在法身任运自成珍宝藏中，证得觉性的本位。 第三，从心中解脱的本体是：觉性的智慧如慈悲般生起之门，由于知晓不间断而迷惑，成为心和心所的各种形式。
English
Explanation of the nature of liberation. Explanation of the nature of liberation. Second (or third, considering) Explanation of the nature of liberation: essence, definition, name, classification, and analogy, these five. First, divided into common and specific two types. First, the common one is: generally speaking, liberation is due to the three causes of ignorance, and the aggregation of four conditions, causing the twelve links of dependent origination to arise according to the law, thereby continuously transmitting without interruption, not dwelling in the Dharma of Samsara, namely the five aggregates, five elements, five afflictions, five senses, these twenty kinds of manifestations, and being liberated from their bondage, transcending the end of suffering, abiding in the great bliss of non-discrimination, liberated from the meaning of the four extremes, this is the essence of common liberation. Second, the specific explanation is divided into three types: liberation from the body means: initially, when sentient beings are deluded, the appearance of the five lights serves as the basis of delusion for the external container world, therefore earth, water, fire, wind, and space exist in those colors, and as the basis of delusion for the body with substance, therefore flesh, blood, warmth, breath, etc., also exist in various forms, so liberated from the clinging bonds of each element, now from the fleshy substantial, dream habit, Bardo delusive appearance, hellish experiential suffering, form realm luminosity, formless emptiness samadhi, the six or five phenomenal bodies, these obscurations of the Buddha's body, the habits of appearance naturally subside, dissolve into the source mother, becoming the self-radiance of wisdom, the blueprint of the self-manifested complete enjoyment body, the wisdom and qualities of self-luminous nature, the five bodies, etc., the wheel of constant continuity naturally manifests and is realized. Second, liberation from the object means: the Dharmadhatu emptiness and the appearance of light, usually on the self-nature of non-dual appearance and emptiness, due to delusion, it is considered to be unconscious matter, therefore clinging to the object, clinging to things as real and phenomenal, liberated from this, thereby transcending the non-duality of awareness and emptiness, the appearance of duality of grasper and grasped, in the Dharmakaya spontaneously accomplished jewel store, attaining the original position of awareness. Third, the essence of liberation from the mind is: the wisdom of awareness, like compassion, arises as a gate, due to uninterrupted knowing, it is deluded, becoming various forms of mind and mental factors.
Chinese
由于愚昧以各种虚构进行附加，因此从遮蔽法身的智慧光明、一切知中解脱出来，在法界中，无分别的自明显现、离戏论的智慧显现，这就是智慧在虚空中回旋。此外，从五蕴中解脱的五身，从五大中解脱的五母，从五烦恼和八识中解脱的智慧，从五根中解脱的勇士和佛母等，都是解脱力量的显现。还有，不了解三门（身语意）安住于三身中，从而从束缚于轮回中解脱出来，并且证悟它们，这也是三种解脱的自性。如《功德藏》中所说：“佛陀被佛陀自己所遮蔽，三眼明亮的智慧在自处。”以及《现观庄严论》中说：“此外，果位的次第是：法身由心的业而获得，报身由语而获得，化身由身而获得。”以及《自显现》中说：“同样，智慧的显现，被习气和错觉所遮蔽，当错觉停止时，清净的显现产生，在伟大的清净显现中，没有执着的法性。”名称和词义是：道路已经完成，像木筏一样被抛弃，果位已经显现，并且完全超越了努力的法，从外境、身体和心三种，或者身体、语言和意识三种的错觉中解脱出来，因此获得了名为“解脱”的名称和词义。第四个是
English
Due to ignorance attaching various fabrications, one is liberated from the obscurations of the wisdom light of the Dharmakaya, the all-knowing. In the realm of reality, the non-conceptual, self-luminous, and free from elaboration wisdom manifests, and this is the wisdom swirling in the sky. Furthermore, the five Kayas liberated from the five skandhas, the five Mothers liberated from the five elements, the wisdom liberated from the five afflictions and the eight consciousnesses, the heroes and heroines liberated from the five faculties, and so on, are all manifestations of the power of liberation. Also, not understanding that the three doors (body, speech, and mind) abide in the three Kayas, and thus being liberated from the bondage of samsara and realizing them, this is also the nature of the three liberations. As it is said in the *Rtsal rdzogs*: "The Buddha is obscured by the Buddha himself, the wisdom of the three clear eyes is in its own place." And in the *Thal 'gyur*: "Furthermore, the order of the fruits is: the Dharmakaya is obtained by the karma of the mind, the Sambhogakaya is obtained by speech, and the Nirmanakaya is obtained by the body." And in the *Rang shar*: "Likewise, the appearance of wisdom itself is obscured by habits and delusions. When delusion ceases, pure appearance arises. In the great pure appearance, there is no nature of grasping." The name and definition are: the path is completed, abandoned like a raft, the fruit is manifested, and one has completely transcended the Dharma of effort. One is liberated from the three illusions of object, body, and mind, or the three of body, speech, and mind, and therefore one obtains the name and definition of "liberation." The fourth is the classification: as explained in the section on nature. The fifth is the similar example: just as something that is bound is liberated, because one is liberated from the iron chains of karma and afflictions that bind one to samsara; and just as the sun and moon are liberated from the clouds, because the habits of the three Kayas of permanence, bliss, self, and purity obscure the face of the Sugatagarbha, therefore it is self-liberated, so it is called liberation. For example, just as a snake's knot does not need to be untied by someone else, but unties itself, the effortless and natural abiding method of this path shows liberation. These are also from the *Great Meaningful Light Tantra Free from Elaboration*: "Secret Lord, be sure to remember! The individual nature, definition, and classification, name, and similar examples have been shown. Do not abide in the Dharma of samsara, but abide in the meaning of Nirvana, liberate everything."
Chinese
讲论“解脱”的体性。 各自于各自的体性中， 从身体中解脱的体性是： 自性大光明清明。 从境中解脱的体性是： 觉性无实珍宝藏。 从心中解脱的体性是： 无念无垢自明。 所谓“解脱”的定义是： 完全超离勤作之法， 不被三种错乱所束缚， 因此是具有定义和理由的。 分类在体性之时讲说。 譬如蛇解开身上的结， 如同尾巴上的结一样， 如是宣说。 也就是说，这个解脱具有超离轮回之法的断除之分，以及超越痛苦，三身果位的功德显现的成熟证悟之分。因此，从主要显示前者的角度，安立了这种解脱的自性，如同尚未成熟的果实一样，之后会真实宣说果位。