Tibetan
སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། མདོ་ལང་ཀར་གཤེགས་པར། སྒྲ་བྱེད་པ་ནི་པཱ་ཎི་ནི། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཅིང་། འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ལུང་བསྟན་པའི་བྲམ་ཟེ་པཱ་ཎི་ནི་ལ་སོགས་པས་མཛད་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི། དང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སརྦ་ཛྙཱན་ཞེས་པའི་ལྷ་ཞིག་གིས་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་དེ། ནུབ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མ་ཕྱིན་ནོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་མཛད་དེ། ཨིནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་དྲང་སྲོང་ཕུར་བུས་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་བསྟན་པས། ལྷའི་བླ་མ་ཞེས་སམ་སྒྲ་མཁན་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་སོ། །དེ་ང་ལས་སྒྲ་མཁས་པ་མེད་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ན། ལྷའི་དབང་པོས་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཆུ་བུམ་པ་གང་བླངས་ཏེ། དེ་ལས་ཀུ་ཤའི་རྩེས་ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་ཏེ། ཕུར་བུ་ལ་སྒྲ་སྤྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཙམ། ངས་ཤེས་པ་བུམ་ཆུ་ཙམ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པས། ཕུར་བུ་ཡི་མུག་སྟེ། སྒྲ་ཡེ་མི་སློབ་པར་སེམས་པ་ལ། དབང་པོས་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་སློབས་ཤིག་ཅེས་བསྒོས་པས་བཀའ་མ་བཅག་པར་དུས་བཟང་བཞི་ལ་མི་སློབ་གཞན་ལ་སློབ་པར་ཁས་བླངས་པས། བྲམ་ཟེ་རྣམས་དེང་སང་ཡང་། ཚེས་བརྒྱད་སློབ་དཔོན་ངེས་པར་འཇོམས། །བཅུ་བཞི་ལ་ནི་སློབ་མ་འཇོམས། །གནམ་སྟོང་ལ་ནི་རིག་པ་འཇོམས། །ཚེས་གཅིག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཟེར་ནས་དུས་བཟངས་བཞི་སྲུང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུའང་ཕྱིན་ཏེ་དར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་ནུབ་པ་དང་བྲམ་ཟེ་པཱ་ཎི་ནི་བྱུང་སྟེ། སྒྲ་བསླབ་པར་འདོད་ནས། ལག་རིས་མཁན་ལ་བསྟན་པས་སྒྲ་མི་ཤེས་པར་འདུག་ཟེར་བ་དང་། མཚོན་རྣོན་པོས་ལག་རིས་བྲིས་ཏེ། སློབ་དཔོན་འཚོལ་དུ་སོང་བས་མ་རྙེད་དོ། །དེ་ནས་མ་ཧཱ་དེ་བ་བསྒྲུབས་པས་ཞལ་བསྟན་ནས། ཅི་འདོད་ཟེར་བ་ལ་སྒྲ་ཤེས་པར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་པས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ། ཨ་ཨི་ཨུ་ཞེས་བརྗོད་པས། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཞེས་གྲག་གོ། ནང་པ་རྣམས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བསྒྲུབས་པས་ཤེས་པར་འཆད་པ་དེ་ལུང་དང་མཐུན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པཱ་ཎི་ནི། ངེས་པར་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །ང་ཡིས་ལུང་བསྟན་བྱས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་སྔགས་གྲུབ་བོ། །ཞེས་
Chinese
声论的历史。 声论的历史。 在《楞伽经》中预言：“造声者乃波你尼。”《文殊根本续》中也记载了，关于由被预言将获得菩提的婆罗门波你尼等所著声论的历史：最初在三十三天，一位名叫萨瓦嘉那的神创造了一部伟大的声论，诸神使用它，但它没有从西方传到赡部洲。之后，天帝帝释天也创造了一部声论，名为《因陀罗声明论》，隐士普尔布很好地理解了它，并将其传授给天子们，因此他被称为天之导师或声论师。当他自认为没有比我更精通声论的人时，天帝从海中取出一满瓶水，然后用吉祥草的尖端取出一滴水，对普尔布说：“总的来说，声音像大海一样广阔，我所知道的像一瓶水，你所知道的只有这一点。”普尔布因此灰心丧气，心想不再学习声论。天帝劝告说：“无论如何，学习你所知道的吧。”他没有违背命令，答应不在四个吉祥日学习，而是在其他时间学习。因此，婆罗门们至今仍然说：“初八日必定摧毁导师，十四日摧毁弟子，天空空虚日摧毁智慧，初一日摧毁一切。”守护这四个吉祥日也是因为这个缘故。这部论典也传到了赡部洲并得以弘扬。之后，它衰落了，婆罗门波你尼出现，想要学习声论。他向手相师展示手相，手相师说他不懂声论。他用利器在手上画了手相，然后去寻找老师，但没有找到。之后，他修持大自在天，大自在天显现并问他想要什么，他说：“我想精通声论。”大自在天加持他，并在同一时间说出“阿阿伊乌”，据说他因此通晓了一切声论。佛教徒解释说，修持观世音菩萨也能通晓声论，这与经典相符。《文殊根本续》中说：“婆罗门之子波你尼，必定于声闻菩提中，我已作了预言。自在天大自在，那也是他的明咒成就。”
English
The History of the Treatise on Sound. The History of the Treatise on Sound. The Lankavatara Sutra prophesies, "The maker of sound is Pāṇini." Also, in the Root Tantra of Manjushri, it is recorded that the history of the treatise on sound, composed by the Brahmin Pāṇini and others who were prophesied to attain enlightenment, is as follows: Initially, in the Trayastrimsa heaven, a deity named Sarvajñāna created a great treatise on sound, which the gods used, but it did not spread from the west to Jambudvipa. Then, the lord of the gods, Indra, also created a treatise on sound, known as the Indra-vyākaraṇa. The sage Pūrva understood it well and taught it to the sons of the gods, so he was known as the teacher of the gods or the grammarian. When he became arrogant, thinking that there was no one more proficient in sound than him, the lord of the gods took a full vase of water from the ocean, and then took a drop of water with the tip of a kusha grass, and said to Pūrva, "In general, sound is as vast as the ocean, what I know is like a vase of water, and what you know is only this much." Pūrva was discouraged and thought of not learning sound at all. The lord advised, "In any case, learn what you know." He did not break the command and promised not to study on four auspicious days, but to study at other times. Therefore, Brahmins still say today, "On the eighth day, the teacher will surely be destroyed, on the fourteenth day, the disciple will be destroyed, on the empty sky day, wisdom will be destroyed, and on the first day, everything will be destroyed." Guarding these four auspicious days is also for this reason. That treatise also went to Jambudvipa and flourished. After that, it declined, and the Brahmin Pāṇini appeared, wanting to learn sound. He showed his palm to a palm reader, who said that he did not understand sound. He drew the lines of his palm with a sharp weapon, and then went to look for a teacher, but could not find one. After that, he practiced Mahadeva, who appeared and asked him what he wanted, and he said, "I want to be proficient in sound." Mahadeva blessed him and uttered "A A I U" at the same time, and it is said that he thus became proficient in all sounds. Buddhists explain that practicing Avalokiteśvara can also lead to proficiency in sound, which is in accordance with the scriptures. The Root Tantra of Manjushri says, "The Brahmin boy Pāṇini, will surely in the Śrāvaka Bodhi, I have made the prophecy. The great lord Ishvara, that is also the accomplishment of his mantra."
Tibetan
པས་སོ། །སློབ་དཔོན་དེས་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཤུ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། པཱ་ཎི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་མ་ཧཱ་བྷ་ཀྵ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དར་རོ། །དུས་ཕྱིས་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི་བཙུན་མོ་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་རྒྱལ་པོས་ཆུ་གཏོར་བས་བཙུན་མོས། མ་མོ་ད་ཀཱ་སིཉྩ། ཞེས་སཾ་སྐྲི་ཏའི་སྐད་དུ་བདག་ལ་ཆུ་མ་འཐོར་བྱས་པས། རྒྱལ་པོས་འཕྲལ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་དང་སྦྱར་ནས། ཏིལ་གྱི་ཚོད་མ་བླང་ཞེས་པར་གོ་ནས། བྲན་ཞིག་ལ་ཏིལ་གྱི་ལ་དུ་བསྐུར་བས། བཙུན་མོས་ཁྲེལ་ཏེ། བ་ལང་འདྲ་བ་འདི་དང་འགྲོགས་པ་བས་ཤི་བླའོ་སྙམ་སྟེ་ལྕེབ་པར་རྩོམ་པ་ན། རྒྱལ་པོས་ཅི་ཡིན་དྲིས་པས་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་བསྙད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཞང་པོ་སརྦ་ཝརྨ་ཞེས་བྱ་བས། རྒྱལ་པོ་ལ་ངས་གཞོན་ནུ་སྨིན་དྲུག་བསྒྲུབས་ལ། ངག་གི་དངོས་གྲུབ་བླངས་ལ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྒྲ་ཤེས་པར་བྱ་ཡིས། བཙུན་མོ་ལ་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གྱིས་ཤིག །རྒྱལ་པོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་བཙུན་མོ་སྤྲོ་བསྲིངས་སོ། །སརྦ་ཝརྨས་བསྒྲུབས་པས་གཞོན་ནུ་སྨིན་དྲུག་གིས་ཞལ་བསྟན་ནས་ཅི་འདོད་ཟེར་བ་ལ། སྒྲ་ཤེས་པར་འཚལ་ལོ་ཞུས་པས། སིདྷི་ཝརྞ་ས་མཱ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་བཅོ་ལྔའི་བར་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་རློམ་བ་སྐྱེས་ཏེ་དེས་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པས། སྨིན་དྲུག་གིས་བཞོན་པ་བསྐྱོད་དེ། རྨ་བྱའི་མཇུག་མ་ལོག་སྟེ་བྱུང་བ་དང་། ཀ་ལཱ་པ་བཟོད་པར་གསོལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཀ་ལཱ་པ་ནི་ཆ་བསགས་ཏེ། རྨ་བྱའི་མདོངས་ལ་འཇུག་པས་དེ་བཞིན་གྲགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་བསླབས་པས་ཤེས་ནས་བཙུན་མོའང་མགུའོ། །དེ་ལ་སྒྲ་མ་རྫོགས་པར། སརྦ་ཝརྨ་དང་བྲམ་ཟེ་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ། ཤུ་ལོ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་ལེའུ་ཉེར་བཞི་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་སོ། །དེ་ལ་པཎྜི་ཏ་བགྲོད་དཀའ་སེང་གེས་འགྲེལ་པ་མཛད་དོ། །པཎྜི་ཏ་གྲགས་འབྱོར་གྱིས་འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་པ་བྱས་སོ། །དེ་ཙནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཞང་པོ་ཆོས་ཀྱི་འབངས་ཞེས་པས་འགྲེལ་པ་ཤུ་ལོ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཡོད་པ་ཞིག་མཛད་དེ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་བློ་གྲོས་ཞེས་པས་འགྲེལ་བཤད་ཤུ་ལོ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་མཛད། དེ་ལ་པཎྜི་ཏ་ཟླ་བ་གང་བ་ཞེས་པས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བཤད་པ་ཤུ་ལོ་ཀ་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཞིག་མཛད་དོ། །དེ་ནས་པ
Chinese
因此。那位论师造了一部有两千颂的声明论著，名为《波你尼声明》。之后，一位龙王造了一部名为《摩诃婆迦沙》的注释，有十万颂，非常兴盛。后来，幸福行为国王的一位妃子略懂声明，国王在沐浴时洒水，妃子用梵语说：“मा मोदक सिञ्च”（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：ma modo ka siñca，不要把水洒在我身上）。国王立刻把这句话和口语的语调联系起来，理解为“拿芝麻丸子来”，于是派一个仆人去拿芝麻糖。妃子感到羞愧，心想：“和这头牛一样的家伙在一起，不如死了算了”，于是打算自杀。国王问她原因，她便讲述了上述经过。之后，国王的舅舅，名叫萨婆伐摩的人对国王说：“我已经修成了鸠摩罗童子，获得了语言的成就，我也要让国王懂得声明，请不要那样对待妃子。”国王也那样做了，使妃子高兴起来。萨婆伐摩通过修行，鸠摩罗童子显现，问他想要什么，他说：“我想懂得声明。”于是从“सिद्धि वर्ण समालाय”（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：siddhi varṇa samālaya，成就，字母，结合）开始，说了十五品。他自以为是，说自己懂了，鸠摩罗童子便驾着坐骑走了，孔雀的尾巴倒转过来，并说：“请原谅卡拉帕。”卡拉帕是部分聚集，进入孔雀的羽毛，因此得名。之后，教给国王，国王明白了，妃子也很高兴。因为声明没有完成，萨婆伐摩和婆罗门至爱又补充了一些，造了一部有四百颂，二十四品的论著。班智达难行狮子为它做了注释。班智达名增做了名为《利益学生》的注释。这就是旃陀罗声明的由来。旃陀罗郭弥的舅舅，名叫法奴，造了一部有六千颂的注释。之后，论师宝贤造了一部有一万二千颂的释论。班智达满月又造了一部释论的释论，有三万六千颂。之后
English
Therefore. That teacher composed a treatise on grammar containing two thousand shlokas, which became known as the Pāṇinīya-vyākaraṇa. Then, a Nāga king composed a commentary called Mahābhāṣya, containing one hundred thousand shlokas, which became very popular. Later, the queen of King Sukhabhoga, who had some knowledge of grammar, and the king was bathing and splashing water, the queen said in Sanskrit: “मा मोदक सिञ्च”（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：ma modo ka siñca，do not sprinkle water on me）. The king immediately associated the phrase with the tone of colloquial speech and understood it as "Bring sesame seed cakes," so he sent a servant to get sesame sweets. The queen felt ashamed and thought, "Rather than being with this bull-like fellow, I'd rather die," and attempted to hang herself. The king asked her why, and she told him the story. Then, the king's uncle, named Sarvavarman, said to the king, "I have accomplished Kumāra, and I have obtained the siddhi of speech, and I will also make the king understand grammar. Please do not treat the queen like that." The king did so, and made the queen happy. Sarvavarman, through his practice, Kumāra appeared and asked what he wanted, and he said, "I want to understand grammar." So, starting from “सिद्धि वर्ण समालाय”（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：siddhi varṇa samālaya，accomplishment, letter, combination）, he explained up to fifteen chapters. He became arrogant and said that he understood, so Kumāra drove away his mount, and the peacock's tail turned upside down, and he said, "Please forgive Kalāpa." Kalāpa is a collection of parts, entering into the peacock's feathers, hence the name. Then, he taught the king, and the king understood, and the queen was also pleased. Because the grammar was not complete, Sarvavarman and the Brahmin Supreme Desire added some more, and composed a treatise containing four hundred shlokas and twenty-four chapters. Paṇḍita Durgasimha wrote a commentary on it. Paṇḍita Kīrtiśrī wrote a commentary called "Beneficial to Students." This is the origin of the Cāndra-vyākaraṇa. Cāndra Gomin's uncle, named Dharma-dāsa, composed a commentary containing six thousand shlokas. Then, the teacher Ratnamati composed an explanation of twelve thousand shlokas. Then, Paṇḍita Pūrṇacandra composed an explanation of the explanation, containing thirty-six thousand shlokas. Then,