Tibetan
་དང་པོས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དང་པོའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་བདུན་པའི་བར་དུའོ། །ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པས་ནི་ས་མི་གཡོ་བ་ནས་བཟུང་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། གསུམ་ཚན་དུ་མཚུངས་པས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་དྲང་པའི་དོན་གྱི་མདོ་བཤད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། ཚོགས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་ཡང་སོ་སོར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་སོ། །རྒྱ་ཆེར་རོལ་པར། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བདུན་དུ་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གྲངས་མེད་བཅུར་འདོད་པར་དུལ་ལྷའི་སྡེ་པ་ཐ་དད་བཀླག་པར་བཤད་དོ། །དེས་ན་ལུགས་མང་པོ་སྣང་ཡང་མང་པོས་འདོད་ཅིང་གྲགས་པ་དང་བྱམས་པས། ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དེ་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ཞེས་པ་དང་། གྲངས་མེད་གསུམ་ནི་རྫོགས་པ་ཡིས། །སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཚར་ཕྱིན་ཏོ། །ཞེས་པས་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་སྐྱེད་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་མེད་རྩོམ་པ་ལ་མ་ཞུགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དཔག་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བརྟག་བར་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པ་གསུམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཀྱི། ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསྐལ་པ་བགྲང་བར་བྱ་ཡིས། ཐོག་མའི་སེམས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཐེག་བསྡུས་ལས། བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དང་། །སེམས་བརྟན་ཁྱད་པར་འགྲོ་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། བཟང་པོ་ནི་དགེ་བ་སྟེ་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་བཟང་པོའི་སྟོབས་ཅན་ཏེ། དེ་དེ་ལ་དེ་ཡོད་པཔའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་པ་ནི་འདིར་སྨོན་ལམ་དུ་འདོད་དེ་དེ་ལ་དེ་ཡོད་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཅན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་མོས་པ་བཟློག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་དང་སེམས་བརྟན་ཏེ་བར་མ་དོར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གྲངས་མེད་པ་གསུམ་བརྩམས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། གྲངས་མེད་ཀྱི་འགོ་སྦྱོར་ལམ་ནས་རྩོམ་སྟེ། བྱང་ས་ལས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཞེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གནས་པས་ནི་མོས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་གྲངས་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་རྩོམ་པར་བཤད་པས་སྦྱོར་ལམ་ཁོ་ན་ནས་བརྩོན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། བྱང་ས་ནས་ཀྱང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡན་ཆད་ལ་བཤད་ཅིང་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་ཡང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཐོག་མར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཏབ་པ་ནས་བཟུང་ནས། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བར་དུ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་སྔར་གྱི་ལུང་དང་། ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་གུཔྟས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བརྩམས་ནས་ས་དང་པོ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མི་འགལ། དེས་ན་ཚོགས་ལམ་དུ་བཟང་པོའི་སྟོབས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནམ་གྲུབ་པ་ནས་གྲངས་མེད་རྩོམ་མོ། །ཡང་བསྡུ་བར། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཚེའི་འདུ་བྱེད་བསྲིངས་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དབུ་མ་པ་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ངེས་པ་མེད་གསུངས་སོ། ། དུས་ཇི་ཙམ་དུ་བསགས་པ།
Chinese
第一是從資糧道開始，到初地之間圓滿。第二是從無垢地開始，到第七地之間。還有，第三個無數劫是從不動地開始，到佛地之間。這樣說的。如果像這樣，要經過三個無數劫才能成佛，那不是和字面上的經相違背嗎？因為三組是相同的，所以說是三個無數劫知道，但實際上並非如此。因此，像這樣解釋不了義經是非常矛盾的。像這樣，世親論師說：為了圓滿資糧道，要經過一個無數劫。在那之後，為了圓滿勝解行地，要經過兩個無數劫。在那之後，從極喜地開始，到菩薩地的法雲地之間，也各自用三個無數劫來圓滿菩薩地，然後成就佛地的一切光明。這樣一來，就要經過三十三個無數劫才能成佛。在《廣大遊戲經》中說，要在七個無數劫中圓滿一切善根。有些聲聞部派認為是十個無數劫，在《毘奈耶雜事》中說讀誦不同部派。因此，雖然有很多說法，但多數人認可並著名的是彌勒菩薩說的：地被認為是第一，這是無量劫。以及，三個無數劫是圓滿，修道就完成了。因此，應當解釋為三個無數劫。而且，才剛發起菩提心，還沒有開始累積無數劫，如《寶積經》中說：善男子，如來是由多個無數劫圓滿成就的。善男子，如來是無法衡量、思考和觀察的。菩薩除一切障礙請問：世尊，不是要經過三個無數劫才能成就如來嗎？世尊啊！
English
The first is completed from the stage of accumulation to the first stage. The second is from the stainless stage to the seventh stage. Also, the third countless eons are from the immovable stage to the Buddha stage. It is said so. If it takes three countless eons to attain Buddhahood in this way, doesn't it contradict the sutra that is exactly as it is? Because the three sets are the same, it is said that it is known by three countless eons, but it is not actually so. Therefore, explaining the sutra of indirect meaning in this way is very contradictory. In this way, Vasubandhu said: To complete the stage of accumulation, one countless eon must pass. After that, to complete the stage of application, two countless eons must pass. After that, starting from the Joyful Land, up to the Dharma Cloud Land of the Bodhisattva Land, the Bodhisattva Land is completed separately with three countless eons each, and then all the light of the Buddha Land is accomplished. In this way, it takes thirty-three countless eons to attain Buddhahood. In the Extensive Play Sutra, it is said that all roots of virtue must be perfectly accomplished in seven countless eons. Some Shravaka schools believe that it is ten countless eons, and it is said in the Vinaya Miscellaneous Matters that different schools are recited. Therefore, although there are many views, what is recognized and famous by many is what Maitreya said: The land is considered to be the first, this is immeasurable eons. And, three countless eons are complete, the path of meditation is completed. Therefore, it should be explained as three countless eons. Moreover, as soon as the mind of enlightenment is generated, one does not immediately begin to accumulate countless eons, as it is said in the Jewel Cloud Sutra: Son of good family, the Tathagata is perfectly accomplished by many countless eons. Son of good family, the Tathagata cannot be measured, thought, or examined. The Bodhisattva who removes all obstacles asked: World Honored One, isn't it that the Tathagatas are perfectly accomplished by three countless eons? World Honored One!
Chinese
这样说道。种姓之子，为何如此说呢？菩萨要成就如来之境是不可思议的，那是无数三大劫也无法如实成就的。何时菩萨进入法平等性之时起，才可计算劫数。不是从最初发心时算起。如是说。因此在《摄大乘论》中说：善良与愿力具力者，心坚殊胜行者，菩萨无数三，皆悉勤作。此释文中，善良是善，即具有此力者，是善良具力者。因彼于彼有故。愿望，此处意为愿文，因此彼于彼有，是愿力具力者。其中，善根具力者，因不被相违品所胜伏之故。愿力具力者，因常与善知识相遇之故。心坚固者，即使不善友劝退，亦不舍菩提心之故。殊胜行者，于现法与后世，善法增长且不衰退之故。如是，于何时善根与愿力具力，以及心坚，即不于中途退转，殊胜行，即不以少许功德为满足，从彼时起，勤作无数三。如是说。有些人说，无数之始从加行道开始算起。于《菩萨地》中，以大劫无数第一，从安住于胜解行已真实超脱，获得安住于极喜地。此释文中，精进炽燃，恒常安住于善根，因此是从胜解行地是无数之始，为了显示此义。如是说。此应加以考察，说从胜解行地开始算起，仅从加行道无法成办，因为《菩萨地》中，胜解行也包括从最初发心乃至心未成熟之间，并且《摄集论》的释文中也说，胜解行菩萨
English
Thus he said. Son of lineage, why is it so? The realm of the Tathagata to be accomplished by a Bodhisattva is inconceivable; it cannot be truly accomplished even by three countless great kalpas. It is from the time when a Bodhisattva enters the equality of Dharma that kalpas can be counted. It is not counted from the initial arising of the mind. Thus it is said. Therefore, in the Compendium of the Great Vehicle, it says: "Those with the power of goodness and aspiration, those with steadfast minds and excellent conduct, the Bodhisattvas make efforts in three countless ways." In the commentary to this, "Goodness is virtue; one who possesses its power is one with the power of goodness, because it exists in that. Aspiration here is understood as a prayer; therefore, because it exists in that, it is one with the power of aspiration. Among them, one with the power of virtuous roots is so because they are not overcome by opposing factors. One with the power of aspiration is so because they always encounter virtuous friends. One with a steadfast mind is so because they do not abandon the mind of enlightenment even when dissuaded by unwholesome friends. One with excellent conduct is so because virtuous qualities increase and do not decline in this life and future lives. Thus, from the time when one has the power of virtuous roots and aspiration, and a steadfast mind, that is, does not turn back midway, and excellent conduct, that is, does not consider a small amount of merit to be sufficient, from that time onwards, one makes efforts in three countless ways." Thus it is said. Some say that the beginning of the countless is counted from the path of application. In the Bodhisattva Grounds, with the first countless great kalpa, having truly transcended from abiding in the practice of faith, one obtains the state of abiding in the Ground of Utter Joy. In the commentary to this, "Because one dwells in virtuous roots with blazing diligence and without interruption, it is shown that the countless begins from the ground of practice of faith." Thus they say. This should be examined, because it is said to begin from the ground of the practice of faith, it cannot be accomplished solely from the path of application, because in the Bodhisattva Grounds, the practice of faith is also explained as being up to the initial arising of the mind until the mind is not mature, and in the commentary to the Compendium of Topics also, the Bodhisattva who practices faith
Chinese
从安住于种姓开始，从最初发起大愿开始，直到未进入极喜地之间，因为各自没有获得超越世间，所以这样说。如果不是这样，那么以前的教证和阿巴雅卡拉笈多说，最初的无数劫是从资粮道开始直到第一地圆满之间。这怎么不矛盾呢？因此，从资粮道中何时成就善力等开始，就计算无数劫。又，总结说，如何能以一生现证无上圆满菩提呢？如果阿罗汉暂时连一生也没有，那还用说生命的延续吗？回答说，延长寿命的行蕴而现证。这样说的。中观派法友说，依菩萨的威力和精进等威力，没有决定三个无数劫。 积累了多长时间？
English
From the time of abiding in the lineage, from the initial making of great aspirations, until the time of not entering the Joyful Ground, because each individual has not attained transcendence of the world, thus it is said. If it were not so, then the previous scriptural authority and Abhayākaragupta said that the first countless eons are from the path of accumulation up to the completion of the first ground. How does this not contradict? Therefore, from when the power of goodness and so forth are accomplished on the path of accumulation, countless eons are counted. Furthermore, to summarize: How can one manifest perfect and complete enlightenment in one lifetime? If an Arhat does not even have one lifetime for the time being, what need is there to mention the continuation of life? It is said in reply: By prolonging the formations of life, it is manifested. Thus it is said. The Madhyamaka Dharma friend said that due to the power of the Bodhisattva and the power of diligence and so forth, there is no certainty of three countless eons. How long was it accumulated?