Tibetan
ཐབས་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར། ཐབས་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར། ཐབས་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཞུགས། ད་ནི་ཁོ་བོས། སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒྲོས་ད་ལྟ་གནང་བ་རྣམས་དང༌། གླང་པོ་རབ་འབོག་གི་ལུང་སོགས་ལ་བསྟེན་ནས། འགྲེལ་པ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་དང༌། རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་སྐྱབས་མགོན་གསུང་སྒྲོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་ཐབས་གྲོལ་ལམ་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་ཐབས་ལམ་དང་གྲོལ་ལམ་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གང་རུང་རེ་རེས་ཐར་བའི་ལམ་དུ་བགྲོད་མི་ནུས། མ་གི་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས་ཡ་གི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཐམས་ཅད་མཚུངས། འོན་ཀྱང་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཐབས་གྲོལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྤྱིར་གྲོལ་ལམ་གྱི་མཚན་གཞི་ནི་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དངོས་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། ཐབས་ལམ་ནི། དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། ཞི་མཐའ་གནོན་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །འདི་གཉིས་ལའང་གནས་སྐབས་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང༌། ལམ་གྱུར་གྱི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སོགས་ཡོང་ཀྱང་གནས་སྐབས་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐབས་ལམ་དང་གྲོལ་ལམ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ནི། གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཚོད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པར་འདྲ་ཡང༌། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་བརྟུལ་པོ་གཉིས་ལས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུས་སམ་གཏན་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བའི་དོན་ཡུལ་མེད་རང་གསལ་མངོན་སུམ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ངོ་སྤྲད་ཀྱང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ལས་མངོན་ སུམ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་རིགས་ཅན་གཉིས་ལས། དང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་རིགས་ཅན་ལའང་རྟོགས་པ་རྐྱེན་ཐུབ་དུ་སྐྱེ་ཞིང༌། རྟོགས་གྲོལ་ཆིག་ཆོད་དུ་བྱེད་པ་དང༌། ཐབས་དང་གདམ་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་སུམ་རང་ངོ་འཕྲོད་ཀྱང༌། །གཉེན་པོ་སྟོབས་ཞན་པས་ཡེངས་འཁྲུལ་རྐྱེན་དབང་དུ་འཆོར་བ་གཉིས་ལས། སྔ་མ་ནི་གྲོལ་ལམ་ཅིག་ཆར་པའི་གདུལ་བྱ་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་གྲོལ་ལམ་རིམ་གྱིས་པ་ཡིན། གྲོལ་ལམ་པ་འདིའི་རྟོགས་དོན་ལྟ་བའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཤིང་རླུང་སེམས་དབུ་མར་འདུས་པའི་སྣང་བའི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། ཐབས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལྔས་བོག་བཏོན་ནས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་རིག་འཛིན་ལ་སྦྱོར། འདིའི་ལམ་ལོ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་རྫོགས་རིམ་དང་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་བསྐྱེད་རིམ་དུ་གསུང་པའི་དོན་ཀྱང་འདིའི་འགལ་མེད་དུ་འཆད་ཐུབ། འདི་ལ་དབང་བཞི་ཅིག་ཆར་དུ་རྫོགས། ཐབས་ལམ་པ་ནི་དབང་དང་གཏན་ཚིག་ལ་བརྟེན་པ་ངོ་སྤྲད་ཀྱང་ལྟ་བ་དོན་སྤྱི་ལས་རྟོགས་པར་མ་ནུས་པ་དེ་ནི་ཅི་ཙམ་འབད་ནས་བསྒོམ་ཀྱང་ཚེ་འདིར་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པས་དབང་བཞིས་ཐབས་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་ནས་ལྟ་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མདོ་ལས་འཕགས་པའི་ཁྱད་པར་ ནི་སྤྱིར་དབང་གི་ཐབས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་པ་དང༌། གཏན་ཚིག་རྣམས་ལས་ཀྱང༌། །མངོན་སུམ་པའི་གཏན་ཚིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་སྣང་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ལའང་ཡོད་མོད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་རང་ཐོག་དུ་གྲོལ་བ་ནི་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། དགེའོ།། །དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་གསུངས་སོ། །རྫོགས་རིམ་ཆོས་དྲུག་བསྡུས་དོན་བཞུགས་སོ། །ཆོས་དྲུག་གི་སྐབས་སུ། རྩ་བ་གཏུམ་མོ་ལ། ལས་ཀྱི་ཉམས་ཀྱི་མཆོག་གི་གཏུམ་མོ་དང་གསུམ། དང་པོ་བཅའ་བ་ལུས་ཀྱི་གནད། འཇམ་རྩུབ་རླུང་གི་གནད། དམིགས་པ་སེམས་ཀྱི་གནད་གསུམ་མོ། བར་མ་ལ། །ཐམས་འདུས་དང་པོ་དྲོད་ཀྱིའམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དུས། གཉིས་པ་བདེ་བའི་དུས། གསུམ་པ་མི་རྟོགས་པའི་དུས་གསུམ། དུ་བ་སྨིག་སྒྱུ་མེ་ཁྱེར་སྒྲོན་མེའམ་སྐྱ་རིངས། སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྟགས་ལྔ་དང༌། འབར་བ། ཟླ་བ། ཉི་མ། སྒྲ་གཅན། གློག་ཅེས་བྱ་བ་འོད། སེར། དཀར། སྔོ། དམར་སྐྱ་སྟེ་རྟགས་ལྔ་དང༌། ཉམས་ཀྱི་རྟགས་བཅུ་རྫོགས་པར་འཆར་རོ།། །མཆོག་གི་གཏུམ་མོ་ནི། །དབུ་མའི་མདུད་པ་གྲོལ་ནས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་མ་སྒྱུ་ལུས་ལ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས། སྦས་དོན་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་དང་གསུམ། རང་བཞིན་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། སྤྲུལ་པ་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ ཡོད་དོ། །བྲོད་ཚད་རྨི་ལམ་ལ། བཟུང་བ། སྦྱང་བ། སྒྱུ་མ་དང་བསླབས། དེ་ཁོ་ན་ཉིན་ལ་བློ་བཞག་འདང་བཞིའོ། །ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་ལ། གཞིའི་འོད་གསལ། ལམ་གྱི་འོད་གསལ། འབྲས་བུའི་འོད་གསལ་གསུམ། དང་པོ་ལ་གཉིད་དང་སྙོམས་འཇུག་འཆི་བའི་དུས་གསུམ། བར་མ་ལ༌།།།མོའི་འོད་གསལ། འཐུག་པོའི་འོད་གསལ། ཐ་མལ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་འོད་གསལ་གཅིག་གོ །ལམ་གྱི་སུན་མ་བར་དོ་ལ།
Chinese
方便解脱道之差别。 方便解脱道之差别。 方便解脱道之差别。现在我，依靠怙主仁波切现在所给予的开示，以及象王饶博的教证等，还有新旧的注释，以及续部的教证和怙主开示等，所有这些都没有矛盾地，像这样讲述方便解脱道：一般来说，方便道和解脱道两者，无论如何各自都无法成为通往解脱的道路。从下方的声闻乘到上方的无上大圆满之间都是如此。然而，就密宗金刚乘的特殊方便解脱而言，一般来说，解脱道的定义是，从轮回中解脱出来的真实道路是见解。方便道是，证悟它的特殊方便，以及压制寂灭边的大悲大乐。这两者也有暂时道路的方面，以及道路转化的果的方面等等，但是就暂时道路修持的方面，分为方便道和解脱道，这是考虑到众生的根器。也就是说，一般来说，虽然都是密宗的所化机，但是从根器锐利和迟钝两种来说，根器锐利者能够依靠因缘或理由，直接证悟见解的意义，即无所缘自明。即使这样开示，也有两种人，一种是只能证悟大概意义，而无法直接证悟。对于第一种能够直接证悟的人来说，证悟会作为助缘而生起，并且会立即获得证悟解脱。另一种是，虽然依靠方便和口诀能够直接认识自性，但是由于对治力弱，会被散乱和错乱的因缘所控制。前者是立即解脱的所化机，后者是逐渐解脱者。这种解脱道者，将证悟的意义安住在见解的状态中，一心专注于大空性的禅定，从而在相续中生起如实不思议的比喻智慧，当风心融入中脉时，显现光明，此时，通过方便生起次第的五种瑜伽来提取精华，从而获得生圆双运道的果位，即成熟持明。
English
The Difference Between the Path of Means and the Path of Liberation. The Difference Between the Path of Means and the Path of Liberation. The Difference Between the Path of Means and the Path of Liberation. Now, I will explain the path of means and liberation in this way, without any contradiction, based on the oral instructions given by the Protector Rinpoche, the teachings of the Elephant King Rabjog, the old and new commentaries, the tantric teachings, and the oral instructions of the Protector. In general, neither the path of means nor the path of liberation alone can lead to liberation. This is the same from the Shravaka Vehicle to the Great Perfection. However, considering the special means of liberation in the Secret Mantra Vajrayana, the basis of the path of liberation is the view, which is the actual path that liberates from samsara. The path of means is the special means to realize it, and the great compassion and bliss that suppress the extreme of peace. These two also have aspects of the temporary path and aspects of the result of the transformed path, but the division into the path of means and the path of liberation is based on the temporary path practice, which takes into account the capacity of the individual. That is, in general, although they are all disciples of the Secret Mantra, there are two types: those with sharp faculties and those with dull faculties. Those with sharp faculties can directly realize the meaning of the view, which is the absence of object and self-illumination, based on the time of empowerment or reason. Even if it is introduced in this way, there are two types: those who can only realize the general meaning and those who cannot directly realize it. For the first type, who can directly realize it, realization arises as a condition, and they achieve realization and liberation immediately. The other type is that, although they can directly recognize their own nature through means and instructions, they are controlled by the causes of distraction and confusion due to weak antidotes. The former is the disciple who is liberated immediately, and the latter is the one who is liberated gradually. This path of liberation practitioner, keeping the meaning of realization in the state of view, focuses single-mindedly on the samadhi of great emptiness, thereby generating in the mind the non-conceptual example wisdom that is exactly as it is heard, and when the wind-mind merges into the central channel, the luminosity of appearance manifests. At that time, by extracting the essence through the five yogas of the means generation stage, they obtain the result of the path of union of generation and completion, which is the ripening vidyadhara.
Chinese
应当如此运用。莲师仁波切所说的，将此道的圆满次第和其他解释方法用于生起次第，也能解释为与此不相违背。于此，四灌顶一时圆满。方便道者，虽然依赖灌顶和理证进行介绍，但如果不能从总义上领悟见解，那么无论怎样努力修持，此生也无法真实生起比喻智慧，因此通过四灌顶，以次第方式修持，从而使见解之义得以现前证悟。在此，从领悟密咒金刚乘见解的方式来说，超越显宗的差别是，总的来说，是灌顶的方便之介绍，以及从理证方面来说，只有现量理证，虽然在名相乘中也有将外境显现安立为空性的说法，但能让有境在自身解脱，这是此处的特点。吉祥！巴麦钦哲仁波切所说。圆满次第六法合集意义。关于六法，根本是拙火，有事业拙火、体验拙火、胜义拙火这三种。第一，安立包括身体的要点、缓急气息的要点、专注的心之要点这三者。中间，包括最初的热或痛苦之时、第二快乐之时、第三无分别之时这三种。有如烟雾、阳焰、萤火虫、灯或彩虹，如同无云晴空般的五种征相，以及燃烧、月亮、太阳、罗睺、闪电等光，黄色、白色、蓝色、红色、灰色等五种征相，总共显现十种体验的征相。胜义拙火是，解开中脉的结，从而获得胜义成就大手印。基础幻身有不净幻身、清净幻身、隐藏意义的风心幻身这三种。自性形相瑜伽、化身形相瑜伽这两种。猛烈程度在梦中，有抓住、修习、与幻化一起学习，仅此而已，白天安住于此四种念头。道路的心髓光明，有基础光明、道路光明、果光明这三种。第一种有睡眠、等持、死亡之时这三种。中间有如（此处原文有脱漏，应为“薄”）的光明、浓厚的光明。最后，有无上不变的光明这一个。道路的障碍是中阴。
English
It should be applied in this way. What Orgyen Rinpoche said, using this path's completion stage and other explanations for the generation stage, can also be explained as not contradicting this. Here, the four empowerments are completed at once. The path of means, although introduced relying on empowerment and reasoning, if one cannot grasp the view from the general meaning, then no matter how hard one tries to practice, one cannot actually generate the wisdom of example in this life. Therefore, through the four empowerments, one practices in a gradual way, so that the meaning of the view can be directly realized. Here, from the way of understanding the view of the secret mantra Vajrayana, the difference that surpasses the Sutra is that, in general, it is the introduction of the means of empowerment, and also from the aspect of reasoning, there is only direct perception reasoning. Although in the characteristic vehicle there is also the statement of establishing the appearance of external objects as emptiness, but being able to liberate the object-possessor in itself is the characteristic of this. Auspicious! Spoken by Pema Trinley Rinpoche. The meaning of the condensed essence of the six dharmas of the completion stage. Regarding the six dharmas, the root is tummo, there are three types: karma tummo, experiential tummo, and ultimate tummo. First, the establishment includes the key points of the body, the key points of the subtle and coarse breath, and the key points of the focused mind. In the middle, it includes the first time of heat or suffering, the second time of happiness, and the third time of non-discrimination. There are five signs like smoke, mirage, fireflies, lamp or rainbow, like a cloudless clear sky, and five signs like burning, moon, sun, Rahu, lightning, etc., yellow, white, blue, red, gray, etc., a total of ten signs of experience appear completely. The ultimate tummo is, untying the knot of the central channel, thereby obtaining the ultimate accomplishment of the great seal. The basis illusory body has three types: impure illusory body, pure illusory body, and the hidden meaning of the wind-mind illusory body. The nature form yoga, the emanation form yoga, these two exist. The intensity in dreams, there is grasping, practicing, learning with illusion, that's all, during the day abide in these four thoughts. The heart essence of the path, clear light, there are three types: basis clear light, path clear light, and fruit clear light. The first has three times: sleep, absorption, and death. In the middle there is (here the original text is missing, it should be "thin") clear light, thick clear light. Finally, there is one supreme unchanging clear light. The obstacle of the path is bardo.
Tibetan
བར་དོ་དང་པོ་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུའི་ལམ་ཁྱེར། གཉིས་པ་ཟུང་འཇུག་ལོངས་སྐུའི་ལམ་ཁྱེར། གསུམ་པ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་ཁྱེར་རོ། །ལམ་གྱི་བློ་ཆོད་འཕོ་བ་ལ་གསུམ། སྦྱངས་ཏེ་འཕོ་བ། བཙན་ཐབས་སུ་འཕོ་བ། །ལུས་གནད་ཀྱི་འཕོ་བ་དང་གསུམ་མོ། །དགེའོ། དགེའོ། །དགེའོ། དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་སོ། ། ཐབས་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར།
Chinese
中阴第一光明法身之道用，第二双运报身之道用，第三受生化身之道用。道的决断迁转有三：修习而迁转，强力而迁转，身要之迁转，此三者。善哉！善哉！善哉！巴珠仁波切所说。 方便解脱道之差别。
English
The first bardo is the path of the clear light Dharmakaya, the second is the path of the union Sambhogakaya, and the third is the path of taking birth as the Nirmanakaya. There are three kinds of transference of consciousness with decisive understanding of the path: transference through practice, transference through force, and transference through the key points of the body. Excellent! Excellent! Excellent! Spoken by Paltrul Rinpoche. The distinction between the path of means and liberation.