Tibetan
ལེའུ་ཉེར་དགུ་པ། གསོ་ཐབས་གཉིས་བསྟན་པ། ལེའུ་ཉེར་དགུ་པ། གསོ་ཐབས་གཉིས་བསྟན་པ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག གང་གིས་གསོ་བའི་གསོ་ཐབས་མང་ཡོད་ཀྱང༌། ཐུན་མོང་བ་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་གསོ། །ཐུན་མོང་གསོ་ཡུལ་གཉིས་ཕྱིར་གསོ་ཐབས་གཉིས། ། སྟོབས་སྐྱེད་བརྟ་བྱ་ཉམས་དམད་སྨྱུང་བ་འོ། །བརྟ་བར་བྱ་བ་ཡུལ་དང་གང་གིས་བརྟ་། ཕན་ཡོན་དྲགས་སྐྱོན་དེ་ཡི་བཅོས་ཐབས་ལྔ་། །དེ་ཡུལ་རླུང་ཆེ་ཟུངས་ཟད་ཁྱིམ་གསར་དུབ།སྦྲུམ་མ་བཙས་རྗེས་ཁྲག་ཟགས་གློ་རྡོལ་རྒས། །གཉིད་མེད་མྱ་ངན་དཀའ་ཐུབ་རྩོལ་བས་དུབ། སོ་གའི་དུས་རྣམས་ཕལ་ཆེར་བརྟ་བས་གསོ་། དེ་ཟས་ལུག་ཤ་བུ་རམ་ཀ་ར་མར། །འོ་མ་ཞོ་ཆང་ལ་སོགས་བཅུད་ཀྱིས་བརྟ། །སྨན་སྦྱོར་ནད་དང་གང་འཕྲོད་སྨན་མར་བསྟེན། །དཔྱད་དུ་འཇམ་རྩི་ཁྲུས་དང་བསྐུ་མཉེ་བྱ། །སྤྱོད་ལམ་གཉིས་ལོག་དལ་དང་སེམས་དགའ་བརྟ། །དེ་ཡིས་སྟོབས་འཕེལ་ནད་ཀུན་ཟིལ་གནོན་ནུས། །དཔེར་ན་ཁ་ཉེན་པོ་ཡིས་ནུས་རྙེད་བཞིན། །ཐལ་དྲགས་འཚོ་ཆེས་འབྲས་དང་རྨེན་བུ་དང༌། རྨོངས་བག་གཅིན་སྙི་ལུད་པ་བད་ཀན་འཕེལ། །དེ་ལ་བད་ཚིལ་ཟད་བྱེད་ཟས་སྨན་ཕན། །གུ་གུལ་བྲག་ཞུན་སྐྱེར་པའི་ཁཎྜ་དང༌། །སྦྲང་སྦྱར་འཚོ་ཆེས་ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད། འབྲས་བུ་གསུམ་དང་སྦྲང་རྩི་སྦྱར་བའམ། །བཅའ་སྒ་ཡ་བཀྵ་ར་བྱི་ཏང་ག །སྐྱུ་རུ་ནས་ཕྱེ་སྦྲང་སྦྱར་འཚོ་ནད་སེལ། འཚོ་བས་སྐེམ་བཟང་བརྟ་བ་ཚོད་ཟིན་བྱ། །སྨྱུང་བར་བྱ་ལ་ཡུལ་དང་གང་གིས་དམད། །ཕན་ཡོན་དྲགས་སྐྱོན་དེ་ཡི་བཅོས་ཐབས་ལྔ་། །དེ་ཡུལ་མ་ཞུ་སྣུམ་ཟོས་བརླ་རེངས་ནད། །རིམས་དང་གཅིན་སྙི་ཁོང་འབྲས་དྲེག་གྲུམ་མཆེར། །ལྐོག་ཀླད་སྙིང་ནད་ཚད་འཁྲུ་སྐྱུག་པ་དང༌། །ལུས་ལྕི་དང་ག་མི་འདེ་བཤང་གཅི་འགགས། །འཚོ་ཆེས་ཆུ་སེར་བད་མཁྲིས་རྒྱས་པའི་ནད། སྟོབས་ལྡན་དར་བབ་དགུན་དུས་སྨྱུང་བས་བཅོས། །དེ་ཡི་སྨན་དུ་ཞི་དང་སྦྱང་བ་གཉིས། །མ་སྙོམས་སྙོམ་པར་བྱེད་པ་ཞི་བ་སྟེ། །སྦྱོར་བ་ཟས་སྨན་སྤྱོད་ལམ་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས། ཉམ་སྟོབས་ཆུང་ལ་ཟས་ཀྱི་བཀྲེས་སྐོམ་བྱ། །དེ་འོག་ཡང་ཞིང་འཇུ་སླ་ཅུང་ཟད་བསྟེན། །ཉམ་སྟོབས་འབྲིང་ལ་ཐང་དང་ཕྱེ་མ་སོགས། དྲོད་སྐྱེད་སྨིན་བྱེད་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་བསྟེན། སྟོབས་ལྡན་ཉིན་མཚན་རྩོལ་བཅག་རྔུལ་དབྱུང་ཞིང༌། །མེ་བཙའ་དུགས་ལུམས་གཏར་ག་དཔྱད་ཀྱིས་བཅོས། །སྦྱང་བ་ནད་སློང་ཕྱིར་འབྱིན་བྱེད་པ་སྟེ། །སྦྱོར་བ་མ་ཞུ
Chinese
第二十九章，所示二种治疗方法。 第二十九章，所示二种治疗方法。 此后，智者如是说：“伟大的医师啊，请听我说。虽然治疗的方法有很多，但总的来说，通过共同的和特殊的两种方法来治疗。因为共同的治疗对象有两种，所以治疗方法也有两种：增强力量和使之衰减。对于需要增强的情况，有哪些情况需要增强，用什么来增强？以及它的益处、过度和治疗方法五种。需要增强的情况有：居住在风大的地方，精气耗尽，新居劳累，孕妇产后，失血，肺穿孔，年老体衰，失眠，悲伤，苦行，劳作过度。在索嘎（Sog ga）时节，大部分情况下用增强的方法来治疗。食物方面，用羊肉、红糖、冰糖、酥油、牛奶、酸奶、酒等营养丰富的食物来增强。药物方面，根据疾病和适合的情况，使用药油。理疗方面，进行温和的涂油、沐浴和按摩。行为方面，避免两种错误，保持放松和心情愉快。这样可以增强力量，压制所有疾病。例如，就像用锋利的刀可以获得力量一样。过度滋养会导致疖肿、淋巴结肿大、愚痴、尿崩症、痰液和黏液增多。对于这种情况，有益的食物和药物是消耗脂肪和黏液的。使用没药、石灰华、杜松的糖浆，以及蜂蜜，可以消除所有因过度滋养引起的疾病。或者将三种果实与蜂蜜混合，或者使用干姜、诃子、毗梨勒、余甘子、青稞粉与蜂蜜混合，可以消除过度滋养引起的疾病。滋养身体要适度，增强要适量。对于需要衰减的情况，有哪些情况需要衰减，用什么来衰减？以及它的益处、过度和治疗方法五种。需要衰减的情况有：消化不良，食用油腻食物，大腿僵硬，瘟疫，尿崩症，腹部肿瘤，痛风，麻风，脑部疾病，心脏病，发烧，腹泻，呕吐，身体沉重，食欲不振，大小便不通畅，过度滋养，水肿，黏液和胆汁增多的疾病。对于体格强壮、年轻力壮和冬季，用衰减的方法来治疗。治疗方法有两种：缓和与泻法。使不平衡恢复平衡的方法是缓和，通过食物、药物、行为和理疗来治疗。对于体弱者，要禁食和禁水，之后给予清淡、易消化、少量的食物。对于中等体质者，可以使用汤剂和粉末等，使用任何能产生热量和促进消化的制剂。对于体格强壮者，要日夜劳作，出汗，并用艾灸、熏蒸、药浴、放血和各种理疗方法来治疗。泻法是使疾病产生并排出体外的方法，使用未消化的食物。
English
Chapter Twenty-Nine: Showing Two Methods of Treatment Chapter Twenty-Nine: Showing Two Methods of Treatment Then, the sage Rigpai Yeshe said, "O great sage, listen! Although there are many methods of healing, generally speaking, they heal through two methods: common and special. Because there are two common objects of treatment, there are two methods of treatment: increasing strength and decreasing weakness. For what needs to be increased, what situations need to be increased, and with what do you increase it? And its benefits, excesses, and five methods of treatment. Situations that need to be increased include: living in a windy place, depletion of essence, fatigue from a new home, pregnant women after childbirth, blood loss, perforated lungs, old age, insomnia, grief, asceticism, and overexertion. During the Sog ga season, treatment is mostly done by increasing. In terms of food, increase with nutritious foods such as mutton, brown sugar, rock candy, butter, milk, yogurt, and alcohol. In terms of medicine, use medicated oil according to the disease and what is appropriate. In terms of physical therapy, perform gentle oiling, bathing, and massage. In terms of behavior, avoid two mistakes, maintain relaxation and a happy mood. This can increase strength and suppress all diseases. For example, just as a sharp knife can gain power. Excessive nourishment can lead to boils, swollen lymph nodes, ignorance, diabetes, phlegm, and increased mucus. For this situation, beneficial foods and medicines are those that consume fat and mucus. Using myrrh, rock honey, juniper syrup, and honey can eliminate all diseases caused by excessive nourishment. Or mix three fruits with honey, or use dried ginger, haritaki, bibhitaki, amalaki, barley flour mixed with honey to eliminate diseases caused by excessive nourishment. Nourish the body moderately, and increase appropriately. For what needs to be decreased, what situations need to be decreased, and with what do you decrease it? And its benefits, excesses, and five methods of treatment. Situations that need to be decreased include: indigestion, eating oily foods, stiff thighs, plague, diabetes, abdominal tumors, gout, leprosy, brain diseases, heart disease, fever, diarrhea, vomiting, heavy body, loss of appetite, constipation, excessive nourishment, edema, and diseases with increased mucus and bile. For those who are strong, young, and in winter, treat with methods of decreasing. There are two methods of treatment: pacification and purgation. The method of restoring imbalance to balance is pacification, treating with food, medicine, behavior, and physical therapy. For the weak, fast and abstain from water, then give light, easily digestible, and small amounts of food. For those of medium constitution, use decoctions and powders, and use any preparation that generates heat and promotes digestion. For the strong, work day and night, sweat, and treat with moxibustion, fumigation, bathing, bloodletting, and various physical therapies. Purgation is the method of causing disease to arise and be expelled, using undigested food.
Tibetan
འི་གནས་ལ་སྐྱུགས་ཀྱིས་སྦྱང༌། །ཞུ་བའི་གནས་ལ་ནི་རུ་ཧ་ཡིས་དྲང༌། །ལུས་སྤྱིར་བཤལ་ལ་རྩ་ནད་རྩ་སྦྱོངས་བྱ། །ཞི་སྦྱང་ཉམ་དམད་ཕན་ཡོན་དབང་པོ་གསལ། །ལུས་ཡང་ཡི་ག་བདེ་ལ་བྱ་བྱེད་བརྩོན། །བཀྲེས་སྐོམ་དུས་འབྱུང་བཤང་རླུང་བདེ་བར་རྒྱུ། །དྲགས་ན་ཟུངས་འཛད་ཤ་སྐེམ་མགོ་བོ་འཁོར། །གཉིད་མེད་མདངས་ཤོར་སྐད་གདངས་དབང་པོ་ཉམས། །ཁ་སྐོམ་དང་ག་འགག་དང་བྱིན་པ་བརླ་། །གཞུག་ཏོ་རྩིབ་ལོགས་སྙིང་ག་ཀླད་པ་ན། རིམས་འདེབས་སྐྱུག་འདོད་རླུང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ལ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཕན། ཁྱད་པར་ཤ་ཟའི་ཤ་དང་འཇམ་རྩི་དང༌། ཟས་འགྲངས་གཉིད་ལོག་ཕག་འདྲ་ར་ལུས་རྒྱས་འགྱུར། །ལུས་རྒྱས་འཚོ་བྱེད་ཤ་འདྲ་གང་ཡང་མེད། །མདོར་ན་བརྟ་བྱའི་ཡུལ་ལ་ཉམ་མི་དམད།གལ་ཏེ་སྦྱང་བ་དགོས་ལ་འཇམ་པོས་བྱ། །ཉམ་དམད་དགོས་ལ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་སྤང༌། །རླུང་འཕེལ་ནད་གང་ཟད་པ་བརྟ་བས་གསོ། །རླུང་ཟད་བད་མཁྲིས་འཕེལ་བ་སྨྱུང་བས་བཅོས། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་འཕེལ་ཟད་བཅོས་ཐབས་གཅིགསོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་གསོ་ཐབས་གཉིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །། ལེའུ་ཉེར་དགུ་པ། གསོ་ཐབས་གཉིས་བསྟན་པ།
Chinese
呕吐之处以催吐剂清涤，泻泄之处以灌肠导引，全身通便，治疗脉病则进行脉道疏通。清涤、衰减，其益处在于明晰诸根。身体轻盈，食欲舒适，勤于行动。饥渴按时产生，大小便通畅。过量则耗损精气，肌肉干枯，头晕目眩。失眠，气色衰败，声音嘶哑，诸根衰弱。口渴，食欲不振，大腿无力。臀部、肋部、心口、头部疼痛。引发时疫，产生呕吐感，滋生风病。对此，增补之法皆有益处。特别是肉食之肉，以及柔滑之油脂，饱食，睡眠，如猪似羊，身体得以增长。增长身体，滋养生命，没有比肉更好的了。总之，对于需要增补之处，不可衰减。若需清涤，则以柔和之法进行。若需衰减，则应避免增补。风病增盛，则以增补之法治疗。风病衰减，痰液胆汁增盛，则以节食之法调理。根本与所依，增盛衰减，治疗方法相同。如是说。出自《甘露心髓八支秘密窍诀续》中，讲述两种治疗方法的章节，即第二十九品。 第二十九品，讲述两种治疗方法。
English
Cleanse the place for vomiting with emetics. Guide the place for purging with enemas. Purge the whole body and treat pulse diseases by clearing the pulse channels. Cleansing and reducing have the benefit of clarifying the senses. The body becomes light, the appetite is comfortable, and one is diligent in action. Hunger and thirst arise on time, and bowel movements and wind pass easily. If excessive, it depletes essence, dries the flesh, and causes dizziness. Insomnia, loss of complexion, hoarse voice, and weakened senses occur. Thirst, loss of appetite, and weakness in the thighs arise. Pain in the buttocks, ribs, chest, and head occurs. It can cause epidemics, induce vomiting, and generate wind diseases. All things that fatten are beneficial for this. Especially the meat of meat-eaters and smooth oils. Eating to satisfaction and sleeping make the body grow like a pig or a sheep. There is nothing better for growing the body and nourishing life than meat. In short, do not reduce what needs to be fattened. If cleansing is needed, do it gently. If reduction is needed, avoid fattening. Cure wind-increasing diseases with fattening. Cure wind-decreasing and phlegm-bile-increasing diseases with fasting. The basis and what depends on it, increasing and decreasing, have the same treatment method. Thus it is said. From the Secret Oral Instruction Tantra of the Eight Branches of the Ambrosia Heart Essence, the chapter teaching two methods of treatment, the twenty-ninth chapter. Chapter Twenty-Nine: Teaching Two Methods of Treatment.