Tibetan
ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ། ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ། ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་པ་གསུམ། །འཕེལ་ཟད་ནད་ཟུངས་དྲི་མ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་མ་རྟགས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ཉེས་པ་འཕེལ་དང་ཟད་པའི་རྒྱུ། །ཟས་སྤྱོད་མི་འདོད་སློང་དང་མི་འཕྲོད་འཕྲད།སྤངས་བྱིན་དེ་དང་དེས་འཕེལ་ཟད་པར་འགྱུར། །གཉིས་པ་ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་རང་གནས་འདུགཆ་ཤས་ལུས་ཟུངས་ཀུན་ལ་གནས་པ་དེ། བྲི་དང་འབར་བས་འཕེལ་དང་ཟད་པར་འགྱུར། དང་པོས་ཕྱི་མ་རྒྱས་དང་འགྲིབ་བྱེད་ཡིན།དྲི་མ་ཐོགས་དང་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་ལས་ཤེས། །དེ་རྟགས་རླུང་འཕེལ་སྐེམ་ནག་དྲོད་ལ་དགའ། །ལུས་འདར་ལྟོ་བ་སྦོ་ཞིང་བཤང་བ་སྲི། །སྨྲ་མང་མགོ་འཁོར་སྟོབས་གཉིད་དབང་པོ་ཉམས། །མཁྲིས་པ་འཕེལ་བས་བཤང་གཅི་ལྤགས་མིག་སེར། །བཀྲེས་སྐོམ་ལུས་ཚ་གཉིད་ཆུང་འཁྲུ་བར་བྱེད། བད་ཀན་འཕེལ་བས་དྲོད་ཉམས་ཟས་མི་འཇུ། །ལུས་ལྕི་མདོག་དཀར་ཁོང་སྙོམ་ཡན་ལག་ལྷོད། །འཆིལ་མང་ལུད་པ་གཉིད་ཆེ་དབུགས་མི་བདེ། །དྭངས་མ་འཕེལ་བས་བད་ཀན་དང་འདྲ་ལ། །ཁྲག་འཕེལ་མེ་དབལ་ཁོང་འབྲས་མཆེར་པའི་ནད། །མཛེ་སྐྲན་ཁྲག་མཁྲིས་ནད་དང་མིག་སེར་དང༌། །རྙིལ་ནད་བསྐྱོད་དཀའ་མིག་དང་གཅིན་ལྤགས་དམར། །ཤ་འཕེལ་ལྦ་བ་རྨེན་བུ་ཤ་རྒྱས་འགྱུར།ཚིལ་འཕེལ་ངལ་དང་ནུ་མ་གསུ་ཚིལ་སྐྱེ་།རུས་པ་འཕེལ་བས་རུས་ལྷག་སོ་ལྷག་འབྱུང་། །རྐང་འཕེལ་ལུས་ལྕི་མིག་གཡུང་ཚིགས་ཁ་སྦོམ། །ཁུ་འཕེལ་ཁུ་བའི་རྡེ་འགྱུར་བུད་མེད་ད་ད། །བཤང་འཕེལ་ལུས་ལྕི་ལྟོ་སྦོ་རྒྱུ་མ་འཁྲུགགཅིན་འཕེལ་ཆུ་སོར་ཟུག་ཅིང་མ་གཅིས་སེམ། །རྔུལ་འཕེལ་རྔུལ་ཆེ་དྲི་ལྡོག་ལྤགས་ནད་འབྱུང༌། ཕྲ་མོ་འཕེལ་བས་ལྕི་ཞིང་གཡའ་འདྲུལ་བྱེད། །རླུང་ཟད་རྩོལ་ཆུང་སྨྲ་ཉམས་ལུས་མི་བདེ། །དྲན་པ་མི་གསལ་བད་ཀན་འཕེལ་རྟགས་འབྱུང་། །མཁྲིས་ཟད་དྲོད་མདོག་ཉམས་པས་གྲང་དང་ནག་བད་ཀན་ཟད་པས་རང་གི་གནས་སྟོང་ཤིང༌། །མགོ་འཁོར་སྙིང་འདར་ཚིགས་མཚམས་ལྷོད་པར་འགྱུར། །དྭངས་མ་ཟད་པས་ཤ་སྐམ་ཟས་མིད་དཀའ། །པགས་རྩུབ་སྒྲ་ཆེར་མི་བཟོད་ན་བར་འགྱུར། །ཁྲག་ཟད་རྩ་ལྷོད་པགས་རྩུབ་བསིལ་སྐྱུར་དད། །ཤ་ཟད་ལྷུ་ཚིགས་ན་ཞིང་རུས་ལྤགས་འབྱར། །ཚིལ་ཟད་གཉིད་ཆུང་ཤ་སྐམ་སྔོ་སྐྱར་འགྱུར། །རུས་པ་ཟད་པས་སྐྲ་འབྱི་སོ་སེན་ཕྱུང༌། །རྐང་ཟད་སྦུབས་སྟོང་མགོ་འཁོར་མིག་འགྲིབ་འགྱུར། །ཁུ་བ་ཟད་པས་ཁྲག་འབྱུང་འཚིག་གམ་སེམ། །་བཤང་ཟད་རྒྱུ་མའི་ནང་དུ་སྒྲ་བཅས་འཁྱིལ། །གྱེན་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྩིབ་ལོགས་སྙིང་ག་ན། །གཅིན་ཟད་མདོག་འགྱུར་སྲི་དང་ཉུང་ངུར་འགྱུར། །རྔུལ་ཟད་ལྤགས་འགས་བ་སྤུ་འགྲེང་དང་འབྱི། །ཕྲན་བུ་རང་གནས་སྟོངས་དང་ཡང་ལས་ཤེས། །ལུས་ཟུངས་དྲི་མ་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །འཕེལ་བསྐྱེད་ཟད་པས་སྟོབས་ལ་གནོད་པ་ཡིན། །མདངས་ནི་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟད་དེ། །དངངས་རིད་ཉམ་ཆུང་མི་དགའ་གཟི་མདངས་ཉམས། །འཚོ་བྱེད་འོ་མ་ཤ་ཁུ་དེ་སྨན་ཡིན། །འཁྲུགས་རྟགས་རླུང་གི་རྩ་ནི་སྟོང་ལ་རྐྱལ། །ཆུ་ནི་ཆུ་འདྲ་དྭངས་ལ་ལོག་རྗེས་སླ། །འགྲོ་འདོད་ཤུས་འདེབས་ཤེས་པ་ཡང་ལ་འཕྱོ། །མགོ་བོ་ཟི་འཁོར་རྣ་བ་འུར་ལ་འཁྲོག །ལྕེ་སྐམ་དམར་རྩུབ་ཁ་རོ་བསྐ་བ་བྲོ། །གཟེར་འཕོ་གྲང་འདར་འགུལ་རྒྱབ་ཟུག་སྙོམ། །རེངས་འཁུམས་བྱེ་ཆག་འབྱིན་དང་དཀྲིས་སྙམ་བྱེད། །འགུལ་ན་ཟུག་ཆེ་སྤུ་བརྩེ་ཕྲུམ་སེར་ཁྱེར། །གཉིད་མེད་གཡལ་འདར་རྐྱོང་འདོད་ཚིག་པ་ཟ། །དཔྱི་རྐེད་རུས་ཚིགས་མ་ལུས་བརྡུངས་སྙམ་བྱེད། །ལྟག་པ་བྲང་དང་མུར་འགྲམ་ཟུག་ཅིང་གཟེར། །རླུང་གསང་རྣམས་ནི་ཁ་བྱེ་མནན་ན་ན། །སྟོང་སྐྱུགས་བྱེད་ཅིང་ཐོང་རངས་ལྦུ་གསོབ་ལུ། །སྦོ་འཁྲོག་དགོང་དང་ཐོ་རངས་ཞུ་རྗེས་ན། །མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་རྟགས་རྩ་རྒྱས་ཕྲ་གྲིམས་མགྱོགས། །ཆུ་མདོག་དམར་སེར་དྲི་དུགས་རླངས་པ་ཆེ། །མགོ་ན་ཤ་ཚ་ཁ་རོ་སྐྱུར་ལ་ཁ། །ལྕེ་ལྟེང་བད་ཀན་ཆེ་ལ་སྣ་སྒོ་སྐམ། །མིག་སྤྲིན་དམར་སེར་གཟེར་བ་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ། །ནུབ་གཉིད་ཆུང་ལ་ཉིན་པར་གཉིད་མི་ཐུབ། །ལུད་པ་དམར་སེར་ཚ་བྲོ་སྐོམ་དད་ཆེ། །ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུ་སྐྱུག་རྔུལ་ཆེ་དྲི་མ་མནམ། །ཁ་དོག་དམར་སེར་སྨིན་ཅིང་འདྲུལ་བར་བྱེད། །ཉིན་དགུང་མཚན་དགུང་ཞུ་བའི་དུས་ན་ན། །བད་ཀན་འཁྲུགས་རྟགས་རྩ་ནི་བྱིང་རྒུད་དལ། །ཆུ་ནི་མདོག་དཀར་དྲི་དང་རླངས་པ་ཆུང༌། ཁ་མངལ་ལྕེ་རྙིལ་སྐྱ་ལ་མིག་དཀར་སྐྲང༌། སྣབས་ལུད་མང་ཞིང་མགོ་འཐོམ་ལུས་སེམས་ལྕི། །དང་ག་མི་བདེ་དྲོད་མེད་འཇུ་སྟོབས་ཆུང༌། །མཁལ་རྐེད་ན་ཞིང་ལུས་སྦོ་ལྦ་བ་སྐྱེ། །ཁ་ཟས་བད་ཀན་སྐྱུག་ཅིང་འཁྲུ་བ་དང༌། །དྲན་པ་མི་གསལ་གཉིད་ཆེ་སྒྱིད་པ་སྐྱུར། གཡའ་མཁྲང་ཚིགས་དམ་ཤ་རྒྱས་ལས་མཐའ་རིང་། །ནམ་ཞོད་སྲོད་དང་སྔ་དྲོ་ཟོས་ཐོག་ལྡང༌། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་གསུམ་གྱི། །ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ནད་ཀུན་ཁྱབ། །ལྡན་འདུས་འདྲེས་པའི་རྟགས་ལ
Chinese
第十一章，讲述疾病的特征。 第十一章，讲述疾病的特征。 此后，圣者智慧明了者如此说道：伟大的圣者请听！病症的特征有增、减、紊乱三种。增减是疾病、营养、排泄物三种。在此讲述其原因、征兆、症状。第一，疾病增减的原因：饮食行为不适宜则引起，不相宜则相遇，舍弃给予，由此而增减。第二，身体的火热安住于自身，各个部分存在于身体的所有营养中，减少和炽盛导致增减。前者是后者增长和减少的原因。排泄物通过阻塞和过度产生来了解。其症状是，风增则消瘦、发黑、喜热，身体颤抖，腹胀，大便干燥，话多，头晕，体力、睡眠、感官衰弱。胆汁增多导致大小便、皮肤、眼睛发黄，饥渴，身体发热，少眠，引起腹泻。痰增多导致体温下降，食物不消化，身体沉重，脸色发白，腹部饱胀，四肢无力，多痰，多睡，呼吸不畅。精微增多与痰相似。血增多导致红脉、腹部肿块、脾脏疾病，麻风、肿瘤、血胆汁病、眼睛发黄，瘰疬病难以活动，眼睛、小便、皮肤发红。肉增多导致瘿瘤、淋巴结、肌肉增生。脂肪增多导致疲劳、乳房肿胀、产生脂肪。骨头增多导致骨赘、牙齿增生。骨髓增多导致身体沉重、眼睛发花、关节肿大。精液增多导致精液结块、渴望女性。大便增多导致身体沉重、腹胀、肠道紊乱。小便增多导致小便时疼痛，未排尽的感觉。汗液增多导致多汗、气味改变、皮肤病。细微物质增多导致沉重、瘙痒、溃烂。风减少导致体力下降、说话困难、身体不适，记忆力减退，出现痰增多的症状。胆汁减少导致体温和脸色下降，变得寒冷和发黑。痰减少导致自身位置空虚，头晕、心悸、关节松弛。精微减少导致肌肉消瘦、吞咽困难，皮肤粗糙、无法忍受大声响而疼痛。血减少导致脉搏松弛、皮肤粗糙、喜凉喜酸。肉减少导致关节疼痛、骨骼和皮肤粘连。脂肪减少导致少眠、肌肉消瘦、脸色发青。骨头减少导致脱发、牙齿松动、指甲脱落。骨髓减少导致髓腔空虚、头晕、眼
English
Chapter Eleven, Explaining the Characteristics of Diseases. Chapter Eleven, Explaining the Characteristics of Diseases. Then, the sage with the wisdom of knowledge spoke thus: O great sage, listen! The characteristics of imbalances are three: increase, decrease, and derangement. Increase and decrease are of three types: diseases, nutrients, and excretions. Here, the causes, signs, and symptoms are explained. First, the causes of increase and decrease of imbalances: unsuitable diet and behavior cause it, unsuitable things meet, abandoning giving, thereby increase and decrease occur. Second, the body's heat remains in its own place, each part exists in all the body's nutrients, decrease and burning cause increase and decrease. The former is the cause of the latter's growth and decline. Excretions are understood through obstruction and excessive production. Its symptoms are, when wind increases, emaciation, blackening, liking warmth, body trembling, abdominal distension, constipation, talkativeness, dizziness, weakness, sleep, and senses decline. Bile increase causes yellowing of urine, feces, skin, and eyes, hunger, thirst, body heat, little sleep, causes diarrhea. Phlegm increase causes body temperature to drop, food not digesting, body heaviness, pale complexion, abdominal fullness, limbs weakness, much phlegm, much sleep, difficulty breathing. Subtle essence increase is similar to phlegm. Blood increase causes red veins, abdominal lumps, spleen diseases, leprosy, tumors, blood-bile disease, yellowing of the eyes, scrofula disease difficult to move, eyes, urine, and skin red. Flesh increase causes goiter, lymph nodes, muscle hyperplasia. Fat increase causes fatigue, breast swelling, fat production. Bone increase causes bone spurs, tooth hyperplasia. Marrow increase causes body heaviness, blurred vision, joints swelling. Semen increase causes semen clumping, desire for women. Feces increase causes body heaviness, abdominal distension, intestinal disorder. Urine increase causes pain during urination, feeling of incomplete emptying. Sweat increase causes excessive sweating, odor change, skin diseases. Subtle substances increase causes heaviness, itching, ulceration. Wind decrease causes decreased strength, difficulty speaking, body discomfort, memory decline, symptoms of phlegm increase appear. Bile decrease causes body temperature and complexion to drop, becoming cold and black. Phlegm decrease causes its own position to be empty, dizziness, palpitations, joint laxity. Subtle essence decrease causes muscle wasting, difficulty swallowing, rough skin, intolerance to loud noises and pain. Blood decrease causes pulse relaxation, rough skin, liking cold and sour. Flesh decrease causes joint pain, bones and skin adhesion. Fat decrease causes little sleep, muscle wasting, complexion turning blue. Bone decrease causes hair loss, teeth loosening, nail detachment. Marrow decrease causes marrow cavity emptiness, dizziness, eye
Chinese
减少变化。 精液耗尽导致出血，灼热或疼痛。 粪便耗尽，肠内发出声音并回旋。 向上走，肋骨侧面和心脏疼痛。 尿液耗尽，颜色变化，稀少且量少。 汗液耗尽，皮肤破裂，毛发竖立或脱落。 稍微离开自身位置，要知道是空虚或减轻。 身体的营养依赖于排泄物， 因此，增长、积累和耗尽会损害力量。 光彩因内心的痛苦而耗尽， 惊恐、消瘦、虚弱、不悦、光彩消失。 滋养的牛奶和肉汤是药物。 紊乱的症状是，风的脉搏空虚而漂浮。 尿液像水一样清澈，冷却后又变热。 想走动，努力，意识轻浮。 头晕目眩，耳朵嗡嗡作响。 舌头干燥、红色、粗糙，口中味道涩而苦。 疼痛转移，寒冷颤抖，移动时背部疼痛均匀。 僵硬、收缩、骨折、排出和缠绕的感觉。 移动时疼痛加剧，毛发竖立，出现黄色鳞屑。 失眠、打哈欠、颤抖、想伸展、感到饥饿。 臀部、腰部、骨骼关节感觉像被打了一样。 后脑勺、胸部、太阳穴和脸颊疼痛。 风的通道张开，按压时疼痛。 感到空虚想呕吐，打嗝时有泡沫。 腹胀、肠鸣，傍晚和黎明，消化后疼痛。 胆汁紊乱的症状是，脉搏粗大、细而紧绷、快速。 尿液颜色红黄色，气味浓烈，蒸汽大。 头痛、发热，口中味道酸而苦。 舌苔厚腻，白痰多，鼻孔干燥。 眼翳红黄色，疼痛聚集在一起。 晚上睡得少，白天无法入睡。 痰液红黄色，味道热，口渴严重。 吐血、胆汁，呕吐，出汗多，气味难闻。 颜色红黄色，成熟并腐烂。 中午、半夜，消化的时候疼痛。 黏液紊乱的症状是，脉搏沉没、衰弱、缓慢。 尿液颜色发白，气味和蒸汽小。 口、子宫、舌苔发灰，眼白肿胀。 鼻涕和痰液多，头晕，身体和精神沉重。 食欲不佳，没有热量，消化能力弱。 肾脏和腰部疼痛，身体肿胀，长出肿块。 想吐出黏液食物，并腹泻， 记忆力不清晰，嗜睡，屁股酸痛。 瘙痒、僵硬、关节紧绷、肌肉发达、病程长。 天气转暖、傍晚和早晨，饭后起身。 如是，增长、耗尽、紊乱三种的特征， 正如所说的那样，所有疾病都包含在这些症状中。 结合、聚集、混合的症状
English
Decrease and change. The depletion of semen causes bleeding, burning, or pain. The depletion of feces causes sounds and swirling in the intestines. It goes upwards, and there is pain in the ribs, sides, and heart. The depletion of urine causes discoloration, scarcity, and small amounts. The depletion of sweat causes the skin to crack, and the hair to stand on end or fall out. Slightly away from its own position, know that it is empty or relieved. Because the body's nutrients depend on excrement, Therefore, growth, accumulation, and depletion harm strength. Radiance is exhausted by suffering in the mind, Alarmed, emaciated, weak, unhappy, radiance fades. Nourishing milk and meat broth are medicine. The symptoms of disturbance are that the pulse of wind is empty and floating. The urine is clear like water, and it becomes hot after cooling. Wanting to walk, striving, consciousness is light and floating. Dizziness, ears buzzing. The tongue is dry, red, rough, and the taste in the mouth is astringent and bitter. Pain shifts, cold shivers, moving the back hurts evenly. Stiffness, contraction, fracture, excretion, and a feeling of entanglement. Pain increases when moving, hair stands on end, and yellow scales appear. Insomnia, yawning, trembling, wanting to stretch, feeling hungry. The hips, waist, and bone joints feel like they have been beaten. The back of the head, chest, temples, and cheeks ache. The wind passages are open, and it hurts when pressed. Feeling empty and wanting to vomit, hiccups with foam. Bloating, rumbling, evening and dawn, pain after digestion. The symptoms of bile disturbance are that the pulse is large, thin, tight, and fast. The urine color is reddish-yellow, the odor is strong, and the steam is large. Headache, fever, and the taste in the mouth is sour and bitter. The tongue coating is thick and greasy, there is a lot of white phlegm, and the nostrils are dry. The eye clouds are reddish-yellow, and the pain gathers together. Sleeping little at night and unable to sleep during the day. The sputum is reddish-yellow, the taste is hot, and there is great thirst. Vomiting blood, bile, vomiting, sweating a lot, and the smell is unpleasant. The color is reddish-yellow, ripening and rotting. Noon, midnight, pain during digestion. The symptoms of phlegm disturbance are that the pulse is sunken, weak, and slow. The urine color is white, the odor and steam are small. The mouth, uterus, tongue coating are gray, and the whites of the eyes are swollen. There is a lot of snot and phlegm, dizziness, and the body and mind are heavy. Poor appetite, no heat, and weak digestive ability. The kidneys and waist hurt, the body is swollen, and lumps grow. Wanting to vomit phlegm food, and diarrhea, Memory is unclear, drowsiness, and the buttocks are sore. Itching, stiffness, tight joints, muscular, and a long course of disease. The weather warms up, evening and morning, getting up after meals. Thus, the characteristics of the three of growth, depletion, and disturbance, As has been said, all diseases are contained in these symptoms. The symptoms of combination, aggregation, and mixture