Tibetan
ཚད་མ་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ། ༈ རིག་གནས་བཞི་པ་ཚད་མ་རིག་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག། ལྟར་སྣང་བཅས་པ་བདག་རིག་བྱེད། །སྒྲུབ་པ་དང་ནི་སུན་འབྱིན་ངག། ལྟར་སྣང་བཅས་པ་གཞན་རྟོགས་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བརྒྱད་དེ། མངོན་སུམ། རྗེས་དཔགསྒྲུབ་ངགཐལ་འགྱུར་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བསྡུ་ན། རང་གིས་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་ཐབས་དང་། རྟོགས་ནས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཏེ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤིང་། དེ་ཡང་ཚད་མ་བསླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། ཞེས་པས་ཚད་མའི་དོན་ནི་མི་བསླུ་བ་སྟེ། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་འཇལ་བྱེད་ཅིག་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བྲེ་ཚད་དང་སྲང་ཚད་བཞིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་ལ་གསུམ་སྟེ། མངོན་གྱུར། ལྐོག་གྱུར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་རོ། །དེ་དག་འཇལ་བྱེད་ནི། གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་འཇལ་བྱེད་ལ་མངོན་སུམ་བཞི་སྟེ། དབང་པོ། ཡིད། རང་རིགརྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་བཞིའོ། །ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་གཏན་ཚིག་གསུམ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་པའི་མདོར། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང་། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུར་ཤེས་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་ཚད་མ་དག་ལ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིག་དང་། རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་དགག་ཆོས་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིག་དང་། །ཚད་མ་རྣམས་ནི་མི་འཇུག་པ། །མེད་ལ་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན། །གཏན་ཚིག་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས། །འགའ་ཞིག་མི་ཤེས་འབྲས་བུ་ཅན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིག་རྣམས་སོ། །གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཏན་ཚིག་ནི། མངོན་སུམ་དང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཀས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་ལུང་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་རིག་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུང་ཚུལ་ནི། དགེ་སློང་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་པས་ཡན་ལག་གིས་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་དེ་བསྟན། སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་དེ་བསྟན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་གསུངས། ཡང་། དགེ་སློང་དག་
Chinese
量论。 量论。 第四大学科是量论。在《集论》中说：“现量与比量，以及似现皆自知。立论与破论，以及似立皆他悟。”如是所说，认识的词义有八个，即现量、比量、立论、反驳论这四者，每一个又分为正确和相似两种。总而言之，就是自己衡量所知的方法，以及认识后使他人跟随的方法，归纳为两种。所谓“量是无欺骗性的知识”，量的意义是不欺骗，即对于自己的衡量对象不迷惑的衡量工具。例如，就像升斗和秤一样。衡量对象有三种：显现、隐蔽、极隐蔽。衡量它们的方法是：衡量显现对象的工具有四种现量，即根现量、意现量、自证现量、瑜伽现量。衡量隐蔽对象和成立的方法是：以事物力量为基础的比量的所依——三种因。如《法十经》中说：“如从烟知火，如从水鸟知水。菩萨具慧者，以理知正量。”如是所说，是果的因。在《释量论》中说：“稍微生起的体性，凡是那一切都是遮遣法。”这就像自性的因。量不是进入，无则不入有果。依赖于因的差别，有些是不知果的。如是所说，是不见的因。衡量极隐蔽对象的因是：因为现量和事物力量的因都不能成立，所以必须依赖于三审查清净的圣教才能认识。如此，关于量论如何产生的历史有三种。第一，佛陀的说法是：比丘们，眼识知晓蓝色，但并非认为那是蓝色。所谓“知晓蓝色”，是指没有被支分迷惑的知识。所谓“并非认为是蓝色”，是指没有分别、没有迷惑的知识。因此，清楚地阐述了现量的特征。又，比丘们
English
Epistemology. Epistemology. The fourth major field of knowledge is epistemology. In the Compendium of Topics, it says: "Direct perception and inference, along with their semblances, are self-knowing. Statements of proof and refutation, along with their semblances, cause others to understand." As it is said, there are eight terms of cognition: direct perception, inference, proof, and refutation, each of which is divided into two, the valid and the apparent. In summary, there are two ways: the means of understanding what is to be measured by oneself, and the means of causing others to follow after understanding. Furthermore, "valid cognition is unerring knowledge." The meaning of valid cognition is non-deception, that is, a measuring instrument that is not mistaken about its object of measurement. For example, like a bushel and a scale. There are three types of objects to be measured: manifest, hidden, and extremely hidden. The means of measuring them are: for measuring manifest objects, there are four types of direct perception: sense direct perception, mental direct perception, self-awareness direct perception, and yogic direct perception. The means of measuring hidden objects and establishing them are: the three reasons that are the basis of inference based on the power of things. As it is said in the Sutra of Ten Dharmas: "Just as one knows fire from smoke, and one knows water from water birds, so the wise Bodhisattva knows the valid means of knowledge through reasoning." As it is said, it is the reason of the effect. In the Commentary on Valid Cognition, it says: "That which has the characteristic of arising slightly, all of that is the nature of negation." This is like the reason of the nature. Valid cognitions do not enter, and do not enter into non-existence with a result. Depending on the difference of reasons, some do not know the result. As it is said, it is the reason of non-observation. The reason for measuring extremely hidden objects is: because neither direct perception nor the reason of the power of things can be established, it is necessary to rely on the scriptures that are purified by the three examinations in order to understand. Thus, there are three accounts of how epistemology arose. First, the Buddha's teaching is: Monks, the eye consciousness knows blue, but it does not think it is blue. The phrase "knows blue" indicates the knowledge that is not mistaken by the limbs. The phrase "does not think it is blue" indicates the knowledge that is free from conception and not mistaken. Therefore, the characteristics of direct perception are clearly explained. Again, monks
Tibetan
གཟུགས་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མིག་དང་ཡིད་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་པའི་མིག་དང་ཞེས་པས་དབང་མངོན་དང་། ཡིད་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་པ་ཡིད་མངོན། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པ། ཞེས་པས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་བཞི་ཀ་དང་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་གཏན་ཚིག་གསུམ་ཀ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་༼མཁས་པས་༽བཀྲལ་ཚུལ་ནི། སྟོན་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་སྐྱོབ། དེས་པཎ་ཆེན་མེ་ཝཾ་གདེས་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་ལ་གསུངས་ཤིང་། དེས་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་རྩོད་གྲུབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མཛད། དབྱིག་གཉེན་ལ་རང་མཁས་ཀྱི་སློབ་མ་བཞི་བྱུང་བའི་ཚད་མ་རང་ལས་མཁས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་སྟེ། དེ་ལ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་དངོས་སུ་དབུགས་ཕྱུངས་ནས་བརྩམས་པ་ཚད་མ་མདོ་དང་། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཕྱོགས་གླང་གི་སློབ་མ་དབང་ཕྱུག་སྡེ་ལ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་གསན་ནས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་མཛད་དེ། རྒྱས་པ་རྣམ་འགྲེལ། འབྲིང་རྣམ་ངེས། བསྡུས་པ་རིགས་ཐིགས་ཏེ་གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དང་། དེ་ལས་འཕྲོས་པ་བཞི་ནི། རང་དོན་རྗེས་དཔག་ལས་འཕྲོས་པ་གཏན་ཚིག་ཐིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་བརྟགས་པ། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ལས་འཕྲོས་པ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་དང་རྩོད་རིགས་ཏེ་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་བཞིའོ། །གསུམ་པ་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་ནི། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་སྡེ་བདུན་ཕྱི་མ་འགའ་དང་། :དུས་༼དུལ་༽ལྷའི་འགྲེལ་པ་སོགས་འགྱུར། ཕྱི་དར་ལ་རྨ་དགེ་བློས་མདོ་དང་རྣམ་འགྲེལ་རྣམ་ངེས་འགྲེལ་ཆེན་དང་བཅས་པ་བསྒྱུར་ཅིང་། ཁྱད་པར་རྔོག་ལོ་ཆེན་པོས་གསར་བསྒྱུར་དང་འགྱུར་བཅོས་དུ་མ་མཛད་ནས་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། རྣམ་འགྲེལ་ནི་རྣམ་ངེས་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་རྒྱུན་མ་ནུབ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། ཕྱིས་ཆོས་རྗེ་ས་པཎྜི་ཏས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བསྒྱུར་བཤད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། འཕགས་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་གསང་ཕུར་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚད་རྒྱགས་སྦྱར་བ་སོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དར་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚད་མ་རིག་པ།
Chinese
识的对境有两种，即依赖于眼和意。（经文中）“眼”指的是根现量，“意所依赖”指的是意现量。“心无自心，心的自性是光明。”指的是自证现量。“诸法中，法的眼无尘，离垢且极清净。”指的是瑜伽现量。如是四现量和比量的所依——三相，如前所说，都已在经中阐述。 第二，（智者）阐释的方式是：从导师（佛陀）传下来，阿罗汉法护，他传给班智达梅旺格德，梅旺格德传给大学者陈那，陈那在年轻时也造了名为《论诤正理》的论著。陈那有四位精通的弟子，其中在量学方面超过他的是方象。文殊菩萨亲自加持他，著成了《量经》，为了解释该经，方象的弟子自在军，听取了法称的教诲，著成了量论七部：广释《释量论》，中释《定量论》，略释《理滴论》，这三部是主要的如身体一般的论著。由它们衍生出的四部是：由自利比量衍生出的《因滴论》和《关系考察》，由他利比量衍生出的《他相续成》和《论式》，这四部是支分论著。 第三，在西藏翻译的情况是：在前弘期，翻译了一些后期的七部论著，以及《调伏天释》等。在后弘期，热译师翻译了经和《释量论》、《定量论》以及大疏等。特别是，俄大译师进行了多次新译和修订，并通过讲修确定下来。《释量论》相对于《定量论》来说，只是保持了讲授的传承没有断绝而已。后来，萨迦班智达着重弘扬，通过翻译和讲解确定下来。圣宝在桑浦寺校对了《释量论》的篇幅等，使得量学非常兴盛。 量论。
English
There are two kinds of objects of consciousness: those that rely on the eye and the mind. In the scriptures, "eye" refers to sense perception, and "relying on the mind" refers to mental perception. "The mind has no self-mind; the nature of the mind is luminosity" refers to self-awareness perception. "In all phenomena, the eye of the Dharma is without dust, free from defilements, and utterly pure" refers to yogic perception. Thus, the four types of perception and the basis of inference—the three characteristics—have all been explained in the scriptures as previously stated. Secondly, the way (scholars) explain it is: from the Teacher (Buddha), it was passed down to the Arhat Dharmarakṣita, who passed it on to Paṇḍita Me Weng Gedhe, who passed it on to the great scholar Dignāga. Dignāga also composed a treatise called "Arguments and Proofs" in his youth. Dignāga had four learned disciples, among whom the one who surpassed him in epistemology was Dignāga. Mañjuśrī personally inspired him to compose the Compendium on Valid Cognition (Pramāṇasamuccaya), and to explain this, Dignāga's disciple Īśvarasena listened to Dharmakīrti and composed the Seven Treatises on Valid Cognition: the extensive Commentary on Valid Cognition (Pramāṇavārttika), the intermediate Certainty of Valid Cognition (Pramāṇaviniścaya), and the concise Drop of Reasoning (Nyāyabindu), these three are the main treatises like the body. The four that are derived from them are: the Drop of Reasons (Hetubindu) and Examination of Relations (Saṃbandhaparīkṣā) derived from self-benefit inference, and Establishing Other Minds (Saṃtānāntarasiddhi) and Debate (Vādanyāya) derived from other-benefit inference; these four are the subsidiary treatises. Thirdly, the situation of translation in Tibet: In the early dissemination period, some of the later seven treatises and the commentary of Dulatī were translated. In the later dissemination period, Rma Dgeblo translated the Compendium, the Commentary on Valid Cognition, the Certainty of Valid Cognition, and the great commentary. In particular, Ngok Lotsawa Chenpo made many new translations and revisions, and established them through teaching and practice. The Commentary on Valid Cognition, in relation to the Certainty of Valid Cognition, only maintained the lineage of teaching without being lost. Later, Sakya Paṇḍita emphasized it and established it through translation and explanation. Holy Treasure proofread the length of the Commentary on Valid Cognition at Sangpu Monastery, etc., which made epistemology very prosperous. Epistemology.