Tibetan
如竹嘉措教言集LG33རིགས་གཏེར་གྱི་རབ་བྱེད་བརྒྱད་པའི་རྣམ་བཤད། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག། 3-86 ༄༅། །རིགས་གཏེར་གྱི་རབ་བྱེད་བརྒྱད་པའི་རྣམ་བཤད། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག། ༄༅། །སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་འཇུག་ཚུལ་ཀུན། །དོན་གྱི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར། །བརྗོད་འདོད་དབང་གིས་ཕར་བཞག་པར། །སྟོན་མཛད་རྗེ་བཙུན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །གསུམ་པ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་པ་ ལ་གསུམ། སྦྱོར་ཚུལ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག །བརྗོད་ཚུལ་རང་གི་འཐད་པ་བརྗོད། དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀ་སྤངས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་མཚན་ཁོ་ནར་བརྡ་སྦྱོར་དགག །སྤྱི་མཚན་ཁོ་ནར་བརྡ་ སྦྱོར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་དང་ཤེས་པ་རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། བརྡ་སྤྲོད་པ་ན་རེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱོར་བའི་ ཚེ་འཆད་དུས་སོང་ཚོད་ལ་ཡང་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་རྐྱང་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བར་སོང་སྟེ། བུམ་པ་འོན་ཅིག་ཅེས་པ་ན་ཆུ་སྐྱོར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ ཟེར་རོ། །འདི་འགོག་པ་ལ། ལྟོ་ལྡིར་བའི་རང་མཚན་ཆོས་ཅན། འཆད་པའི་ཚེ་ན་སོང་ཚོད་ལ་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མཐའ་ཡས་པས་བརྡ་སྦྱར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར། ཡང་བརྡ་དུས་ཀྱི་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆོས་ཅན། སོང་ཚོད་ལ་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལ་བརྡ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ཁྱོད་འགགས་ནས་མེད་པས་བརྡ་སྦྱར་བ་ལ་དགོས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། 3-87 ཡང་། འདས་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་བརྡ་ལས་ཁྱོད་གོ་བར་མི་ནུས་པར་ཐལ། བུམ་པའི་བརྡ་དེ་བུམ་པ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག །ཁྱོད་གཉིས་ རང་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་། བུམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་ལ། མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ བློ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་དེས་བུམ་པ་རང་མཚན་ཁོ་ན་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཡང་། བུམ་པ་དང་ལྟོ་ལྡིར་བའི་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་དེ་ཚུར་མཐོང་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ བྱར་ཐལ། དེ་བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་དངོས་ཡུལ་གང་ཞིག །མིག་ཤེས་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྤྱི་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་འདིའི་མིང་ནི་བུམ་པ་ཞེས་ བྱའོ་ཞེས་མིང་དོན་སྦྱོར་བའི་རིག་པ་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཔྱོད་པ་ཡིན་པས་སེལ་འཇུག་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མིག་ཤེས་ལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་བསྟན་ནས་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱོང་ཡང་ བུམ་པའི་བརྡ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལྟོ་ལྡིར་བ་རང་མཚན་རྐྱང་པ་ལ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་བུམ་པ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་སྦྱ
Chinese
如竹嘉措教言集LG33《理藏》第八品之释：能诠所诠之安立 《理藏》第八品之释：能诠所诠之安立 愿至尊者，语自在尊， 善示语与分别念， 随顺意义之理趣， 然由言说欲而立。 第三，解释能诠所诠的安立，分为三部分：破斥其他宗派的观点，陈述自己宗派的合理之处，以及消除对己方观点的责难。 第一部分又分为两点：破斥仅对自相进行名言安立的观点，以及破斥仅对共相进行名言安立的观点。 第一点又分为两部分：破斥对外部事物自相和对心识自相进行名言安立的观点。首先是第一部分： 名言安立者说：当对膨胀的肚子安立‘瓶子’这一名称时，在解释时，也仅仅是对过去已经存在的瓶子的自相安立了名称。因此，当说‘拿一个瓶子来’时，就是要拿那个可以用来盛水的瓶子。 为了反驳这种观点，我们可以这样说：膨胀的肚子，作为所立宗，在解释时，你不可能仅仅被安立为‘瓶子’，因为你是无限的，无法被完全安立。此外，在安立名称时，膨胀的肚子，作为所立宗，你也不可能仅仅被安立，因为在进行名言概念时，你已经消失不存在了，因此没有必要再安立名称。 还有，过去和未来的瓶子，作为所立宗，你不可能从‘瓶子’这个名称中被理解，因为‘瓶子’这个名称仅仅是安立在瓶子的自相上，而你们两个都不是自相。此外，产生清晰显现瓶子的眼识，并不需要眼根（藏文：མིག་དབང་，梵文天城体：चक्षुरिन्द्रिय，梵文罗马拟音：cakṣurindriya，汉语字面意思：眼之能力）这种有色物质，因为‘瓶子’这个声音能够产生清晰显现瓶子的心识，因为这个声音直接表达了瓶子的自相。这是真实的理由。 此外，瓶子和膨胀的肚子的名义和意义之间的关系，应该是现量眼识所能把握的对境，因为它是执取瓶子的分别念的真实对境，而眼识是现量。如果承认这一点，那就不对了，因为它应该是共相。此外，‘这个膨胀的肚子叫做瓶子’，这种安立名义和意义的认知，不是眼识，因为它是属于分别念的判断，属于排除和摄入的范畴。此外，即使通过向眼识展示膨胀的肚子来学习‘瓶子’这个名称，‘瓶子’这个名称，作为所立宗，你也不仅仅是被安立在膨胀的肚子的自相上，因为你在名言概念时是为了理解瓶子而安立的。
English
Collected Teachings of Luju Gyatso LG33, Explanation of the Eighth Chapter of the Rigter: The Establishment of Expressing and Expressed. Explanation of the Eighth Chapter of the Rigter: The Establishment of Expressing and Expressed. May the venerable Lord, the Lord of Speech, Show well the ways of sound and thought, According to the meaning of things, But established by the desire to speak. Third, explaining the establishment of the expressing and the expressed, divided into three parts: refuting the views of other schools, stating the reasonableness of one's own school, and eliminating criticisms of one's own views. The first part is further divided into two points: refuting the view that names are established only for self-characteristics, and refuting the view that names are established only for universals. The first point is further divided into two parts: refuting the view that names are established for the self-characteristics of external objects and for the self-characteristics of consciousness. First is the first part: The one who establishes names says: When establishing the name 'vase' for a swollen belly, in the explanation, the name is also established only for the self-characteristic of the vase that has already existed in the past. Therefore, when saying 'bring a vase', it is to take the vase that can be used to hold water. To refute this view, we can say: The swollen belly, as the subject to be proven, it is impossible for you to be established only as 'vase' in the explanation, because you are infinite and cannot be completely established. Furthermore, when establishing the name, the swollen belly, as the subject to be proven, it is also impossible for you to be established only, because you have disappeared and do not exist when conceptualizing with names, so there is no need to establish the name. Also, the past and future vases, as the subject to be proven, you cannot be understood from the name 'vase', because the name 'vase' is only established on the self-characteristic of the vase, and you two are not self-characteristics. Furthermore, the eye consciousness that clearly perceives the vase does not need the material eye faculty (Tibetan: མིག་དབང་, Sanskrit Devanagari: चक्षुरिन्द्रिय, Sanskrit Romanization: cakṣurindriya, Chinese literal meaning: eye power), because the sound 'vase' can generate the consciousness that clearly perceives the vase, because this sound directly expresses the self-characteristic of the vase. This is the true reason. Furthermore, the relationship between the name and meaning of the vase and the swollen belly should be the object grasped by the direct perception of eye consciousness, because it is the real object of the conceptual thought that grasps the vase, and eye consciousness is direct perception. If this is admitted, then it is incorrect, because it should be a universal. Furthermore, 'this swollen belly is called a vase', this cognition of establishing name and meaning is not eye consciousness, because it is a judgment of conceptual thought, belonging to the category of exclusion and inclusion. Furthermore, even if learning the name 'vase' by showing the swollen belly to the eye consciousness, the name 'vase', as the subject to be proven, you are not only established on the self-characteristic of the swollen belly, because you are established for the purpose of understanding the vase when conceptualizing with names. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ར་བས་སོང་ཚོད་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ལ་བརྡ་སྦྱར་བར་སོང་བའི་ཕྱིར། 3-88 ཡང་སྔ་མ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། བུམ་པའི་བརྡ་དོན་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པས་ཀྱང་། ལྟོ་ལྡིར་བ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་རྟོགས་ནུས་པར་ཐལ། བྱིས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་ཤེས་དེས་བུམ་པའི་མིང་ དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས་ཞེས་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བདུན་ཙམ་འཆད་པ་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་རང་མཚན། །བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་སྨྲ་ཞེས་པ་ནས། དབང་པོས་ སྒྲ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན། །འཛིན་ན་བརྡ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ཤླཽ་ཀ་ལྔའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་བླང་དོར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་ཀྱིས་ལྟོ་ལྡིར་བ་མཐོང་ཡང་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན། རྟོག་པས་དེ་ལྟར་འཛིན་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིའི་དངོས་ལན་ནི། དབང་ཤེས་ལྐུགས་པ་ མིག་ཅན་འདྲ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཏབ་ཟིན་ལ། འདིར་ནི་ལྟོ་ལྡིར་བ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་དང་། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཆར་དུ་ འཇུག་པའམ། རིམ་གྱིས་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་རང་མཚན་ཁོ་ན་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་དགག་པ་ནི། 3-89 ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེས་ན་དེ་ལ་བརྡར་མི་རུང་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དོན་སྤྱི་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བ་དགག །སྒྲ་སྤྱི་ཁོ་ ནར་སྦྱོར་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་དེ་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་རྐྱང་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མིན་ཏེ། བུམ་གསལ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་ སྤྱིའམ་དོན་དམ་དོན་ལ་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་དགག་པ་ལ། བུམ་པའི་སྤྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མེད་པས་ཁྱོད་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱོར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱོད་རྐྱང་པ་ལ་བརྡ་སྦྱར་བས་བུམ་པ་གོ་བའི་དགོས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བའི་བུམ་ པ་རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཟེར་ན། འོ་ན་བུམ་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་སྐྱབས་མ་བཅོལ་བར། བུམ་པ་རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་ དེ་མཐའ་ཡས་སོ།། །།རབ་བྱེད་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ་ཆད་པར་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཟུར་དུ་བྱུང་བ་འདི་བཅུག་པ་ལགས།།
Chinese
因为词语已经施加于瓶子的共相上。 3-88 如果不是这样，那么不理解瓶子词义的孩童也能理解‘这个鼓胀的东西是瓶子’。因为孩童心识中的眼识能够把握瓶子的名与义之间的关联。在解释‘真实之相’等七种推理方式时，从‘有人说，瓶子等是自相，是所诠释’到‘如果感官把握与声音相关的意义，即使没有词语也能理解’，共有五颂。 对此，有人会说：‘这个鼓胀的东西是瓶子’，因此无法区分取舍。因为眼识虽然看到鼓胀的东西，但不会认为那是瓶子。即使分别念这样认为，也不会直接看到鼓胀的东西。’对此的真实回答是：‘感官意识如同聋哑的盲人’等已经说明。这里，看到鼓胀东西的眼识和执持瓶子的分别念二者混淆的原因是，二者同时作用于同一对象，或者即使是依次作用，由于作用迅速也会导致混淆。对此解释说：‘有分别念和无分别念的意’等两颂。 3-89 第二，驳斥仅对自相施加词语： 意识是其自身的特征。因此，不应将词语施加于其上等等。 第三，驳斥仅对共相施加词语，分为两部分：驳斥仅对意义的共相施加词语；驳斥仅对声音的共相施加词语。 首先：胜论派认为，‘瓶子’这个词语不是仅施加于瓶子的自相上，而是施加于普遍存在于所有瓶子上的种类共相或真实存在的意义上。对此进行驳斥：瓶子的共相，作为所立宗，不应将‘瓶子’这个词语施加于你。因为你不存在，所以无法将‘瓶子’这个词语施加于你，而且仅对你施加词语也没有理解瓶子的必要。如果说，施加于与瓶子共相相关的瓶子自相上没有过失。那么，不依赖‘与瓶子共相相关’这个词语，直接施加于瓶子的自相上有什么过失？如果说那是无边无际的。 第五章的注释中断，这里加入了关于能说和所说之区分的独立部分。
English
Because the term has been applied to the general meaning of the pot. 3-88 Furthermore, if it were not so, even a child who does not know the meaning of the word 'pot' would be able to understand 'this bulging thing is a pot.' Because the eye consciousness in the child's mind is able to grasp the connection between the name and meaning of 'pot.' In explaining about seven types of reasoning such as 'real characteristic,' from 'Some say that pot, etc., are self-characterized, are to be expressed' to 'If the senses grasp the meaning related to sound, even without words, understanding will occur,' there are five shlokas. To this, someone might say: 'This bulging thing is a pot,' therefore, there is no distinction between acceptance and rejection. Because although the eye consciousness sees the bulging thing, it does not think it is a pot. Even if conceptual thought thinks so, it does not directly see the bulging thing.' The real answer to this is: 'Sensory consciousness is like a deaf and dumb blind person,' etc., has already been explained. Here, the reason why the eye consciousness that sees the bulging thing and the conceptual thought that grasps the pot are confused is that the two operate on the same object simultaneously, or even if they operate sequentially, the confusion is caused by the speed of the operation. To explain this, there are two shlokas: 'Mind with conceptual thought and without conceptual thought,' etc. 3-89 Second, refuting the application of terms only to self-characteristics: Consciousness is its own characteristic. Therefore, terms should not be applied to it, etc. Third, refuting the application of terms only to general characteristics, divided into two parts: refuting the application of terms only to the general meaning; refuting the application of terms only to the general sound. First: The Vaisheshika school believes that the term 'pot' is not applied only to the self-characteristic of the pot, but to the general characteristic of the kind that is universally present in all pots or to the meaning that truly exists. Refuting this: The general characteristic of the pot, as the subject of the proposition, it is not appropriate to apply the term 'pot' to you. Because you do not exist, it is impossible to apply the term 'pot' to you, and there is no need to understand the pot by applying the term only to you. If it is said that there is no fault in applying the term to the self-characteristic of the pot that is related to the general characteristic of the pot. Then, without relying on the phrase 'related to the general characteristic of the pot,' what fault is there in directly applying it to the self-characteristic of the pot? If it is said that it is boundless. The commentary on the fifth chapter is interrupted, and this separate section on the distinction between what can be said and what is said is included. --------------------------------------------------------------------------------