Tibetan
ལྔ་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ལེའུ། ལྔ་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ལེའུ། སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དུ་མེད། །འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་མེད་ས་ལམ་བགྲོད་དུ་མེད། །དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་མེད་བཟླས་བརྗོད་རྫོགས་རིམ་མེད། །དབང་ལ་བསྐུར་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །གློ་བུར་རིམ་རྩོལ་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལས་འདས། །འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཉི་མ་སྤྲིན་དང་མུན་པས་མ་བསྒྲིབས་ལ། །གློ་བུར་མ་བྱས་དབྱིངས་ན་ངང་གིས་གསལ། །རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བཅུ་གང་བསྟན་པ། །རྩལ་ལས་གློ་བུར་འཁྲུལ་ངོར་གསུངས་པ་ཉིད། །རིམ་རྩོལ་དབང་པོའི་རིམ་པས་འཇུག་པའི་ཐབས། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཇི་བཞིན་རྣལ་དུ་འབྱོར་ལ་བསྟན་པ་མིན། །རིམ་འཇུག་རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས། །ཆོས་ཉིད་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག །ཆུང་ངུ་གསུམ་ལ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་སྟེ། །ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་རྣམ་པ་གསུམ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །མཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་ རྣམ་པ་གསུམ། །ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་གདོད་ནས་སྣང་བ་སྟེ། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེ་བས། །སྐལ་ལྡན་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་འདྲེན། །ཀུན་ཀྱང་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན། །གསང་ཆེན་རྨད་དུ་བྱུང་འདིར་འཇུག་དགོས་པས། །ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་འོད་གསལ་མཆོག་མི་འགྱུར། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པར་གྲགས། །ཆོས་ཀྱང་གཉིས་ལས་བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་ཅན། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་རང་བཞིན་གྱི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་བསྟན། །དེ་དག་སེམས་ལས་ཡེ་ཤེས་དག་པར་འདོད། །བླང་དོར་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ཆོས་ཆེན་ནི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཐད་དྲང་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར། །མངོན་དུ་བྱེད་པས་གཞན་དུ་རྩོལ་མི་དགོས། །རང་ལ་བཞག་ནས་གཞན་དུ་འཚོལ་མི་བྱེད། །འདི་ནི་ཉི་མའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དོན། །རང་གཞག་འོད་གསལ་མི་གཡོ་གནས་པར་འདོད། །གཞན་ནི་སྤྲིན་དང་མུན་སེལ་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཉི་མ་གདོད་སྒྲུབ་བྱེད་དང་མཚུངས་པར་བསྟན། །དེས་ན་འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་གནམ་ས་བཞིན། །དེང་སང་ཨ་ཏིར་རློམ་པའི་གླང་ཆེན་དག །འགྱུ་འཕྲོའི་རྟོག་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ལོ། །རྨོངས་པ་འདི་ཀུན་མུན་པའི་ཀློང་ཉིད་
Chinese
第五，超越勤作因果之章。 第五，超越勤作因果之章。 心性乃菩提心之体性，无有见解可修，无有行为可行，无有果可成，无有道可趋，无有坛城可生，无有念诵圆满次第，无有灌顶可授，无有誓言可守，本自任运清净之法性，超越骤然次第勤作因果之法。此乃菩提心之体性，如日未被云雾遮蔽，非由骤然而生，于法界中自然明澈。凡所宣说勤作之十法，乃是于显现之骤然错觉中所说。次第勤作乃是根器次第趣入之方便，并非如实为瑜伽士所宣说之阿底瑜伽金刚藏之义。为引导次第趣入勤作之补特伽罗，进入法性原始之法界，故宣说声闻、缘觉、菩萨之乘，小三乘之次第。事部、行部、瑜伽部，此为中三乘，自性任运而成就。嘛哈（梵文，Mahā， महान，大）、阿努（梵文，Anu， अणु，微细）、阿底（梵文，Ati， अति，超越）三部。此为大三乘，本初即显现。以因果乘之法门开显，引导具缘众生趣入三菩提。然一切终极皆需趣入金刚藏之义，故此大秘密甚为稀有。一切之顶巅，光明殊胜不可变异，故称之为现证菩提心之乘。然于二法中，有取舍勤作。为清净由显现之游舞自性所生之心与心所习气而宣说。彼等认为此乃由心而生之智慧清净。无有取舍勤作之大法，乃是自生智慧菩提心性之体性，不离当下直指之状态而显现，故无需向外勤作。安住于自性，无需向外寻觅。此乃太阳之体性之真实意义。安住自性，光明不移而住。他者乃是勤作以遣除云雾，譬如宣说太阳本初即需造作。故此二者之差别犹如天地。如今自诩为阿底之大象们，将动摇之分别念执为菩提心，此等愚昧皆是黑暗之渊薮。
English
Fifth, the chapter on transcending effort, accomplishment, cause, and effect. Fifth, the chapter on transcending effort, accomplishment, cause, and effect. The nature of mind is the essence of bodhicitta, without view to contemplate, without conduct to practice, without fruit to achieve, without paths to traverse, without mandalas to create, without recitations or completion stages, without empowerments to bestow, without vows to uphold. In the spontaneously perfect, pure dharma nature from the beginning, the sudden, gradual effort of cause and effect transcends the dharma. This is the essence of bodhicitta, like the sun unobscured by clouds and darkness, not suddenly arising, but naturally clear in the expanse. Whatever ten dharmas of effort and accomplishment are taught, are spoken in the face of sudden delusion arising from skill. Gradual effort is the means of entering through the stages of faculties. The meaning of Atiyoga Vajra Essence is not taught as it is to the yogi. For those individuals who gradually enter with effort, in order to lead them into the primordial expanse of dharma nature, the vehicles of Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas are taught, the stages of the three lesser vehicles. Kriya, Upayoga, and Yoga are the three aspects. The three middling ones are accomplished by the natural unfolding of their own nature. Maha (Sanskrit, Mahā, महान, Great), Anu (Sanskrit, Anu, अणु, Subtle), Ati (Sanskrit, Ati, अति, Transcendent) are the three aspects. The three great ones are apparent from the beginning. By opening the door of the dharma of the cause and effect vehicle, fortunate beings are led to the three enlightenments. Ultimately, all must enter the meaning of Vajra Essence, therefore this great secret is wondrous. The supreme, unchanging, clear light at the peak of all is known as the vehicle of the essence of manifest enlightenment. Among the two dharmas, there is acceptance and rejection, effort and action. It is taught to purify the habitual tendencies of mind and mental events, which arise as the playful display of skill. These are considered the purification of wisdom from the mind. The great dharma without acceptance, rejection, effort, or action is the essence of self-arisen wisdom, the nature of bodhicitta, without wavering from the direct, present state, it is manifested, so there is no need to strive elsewhere. Remaining in oneself, one does not seek elsewhere. This is the very meaning of the nature of the sun. Remaining in itself, the clear light remains unmoving. The other is the effort and accomplishment of dispelling clouds and darkness, like teaching that the sun initially needs to be created. Therefore, the difference between these two is like heaven and earth. Nowadays, those elephants who boast of being Ati, mistake the fluctuating conceptual thoughts for bodhicitta. All this ignorance is a pit of darkness.
Tibetan
དང་། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་རིང་། །རྩལ་དང་རྩལ་ལས་ཤར་བའང་མི་ཤེས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདིར་ནི་གདོད་ནས་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་ནི། །སྨྲ་ བསམ་འདས་པས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ངང་གིས་མི་གཡོ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞིང་། །འགྱུ་འཕྲོའི་སྤྲོས་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བ་ལ། །ངོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འདྲ། །དེ་ཡི་རྩལ་ནི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བྲལ། །སལ་གྱིས་གསལ་ཡང་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཡིན། །རྩལ་ལས་ཤར་བའི་རིག་པ་སྤྲོས་པའི་བློ། །དེས་བསྐྱེད་གཟུང་འཛིན་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཅན། །ཡུལ་མེད་ཡུལ་དུ་གཟུང་བའི་ཡུལ་ལྔ་དང་། །བདག་མེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་འཁྲུལ་སྣང་ཇི་སྙེད་དེ། །འཁོར་བར་སྣང་བ་རྩལ་ལས་ཡང་ཤར་བ། །མ་རྟོགས་ལོག་པར་གཟུང་བའི་སྣང་བ་ཉིད། །གང་ནས་མ་འོངས་གང་དུ་མ་སོང་ལ། །གར་ཡང་མི་གནས་ཆོས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་དུ། །རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དགོངས་པ་ཞེས། །ཨ་ཏི་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལུང་། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ནས་ཤར། །རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །ལྟ་བའི་ཡུལ་མེད་ལྟ་བའི་ཆོས་སུ་མེད། །བལྟ་བར་བྱ་དང་བྱེད་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །སྒོམ་པའི་བློ་མེད་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་མེད། །སྤྱད་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་པས། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །མེད་པའི་ཆོས་ལ་བགྲོད་པའི་ས་མེད་པས། །ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡང་ཡེ་ནས་མེད། །འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གྲུབ་ཟིན་པས། །རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་འདུས་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། །སྔགས་དང་ཁ་ཏོན་དབང་དང་ དམ་ཚིག་མེད། །རིམ་སྡུད་ལ་སོགས་མི་དམིགས་རྫོགས་རིམ་མེད། །ཡེ་ནས་གྲུབ་ཟིན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །འདུས་བྱས་གློ་བུར་རྐྱེན་བྱུང་རྒྱུ་འབྲས་མེད། །འདི་དག་ཡོད་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མིན། །འདུས་བྱས་ཉིད་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཉིད་དང་ནི། །ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་གང་སླད་མཚོན། །དེ་ཕྱིར་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་རང་བཞིན་རྣམ་བཅུ་མེད། །རྩོལ་དང་སྒྲུབ་མེད་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན། །ཡོད་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བར་མཁྱེན་འཚལ་ལོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །། ལྔ་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པ
Chinese
并且，对于自性大圆满的意义来说，如果连能力和从能力中显现的都不了解，又何必说菩提心的体性呢？这里，本初清净的菩提心，胜义法界的法性真谛，是言语思虑无法触及的般若波罗蜜多。自然不动的自性光明，本来就远离了动摇和散乱，称之为体性，如同太阳的精华。它的能力是显现方式不间断的，觉性通透，远离了分别和思辨，虽然清晰明了，却没有能取和所取。从能力中显现的觉性，是散乱的意识，它产生能取和所取，具有各种习气。将无境执为有境的五种对境，以及将无我执为我的五种烦恼，内外情器世界的一切错觉，都作为轮回显现，也是从能力中显现的。不理解而错误执着的显现本身，从何处而来，又未曾去往何处，也不住在何处，在法性广阔的虚空中，通过证悟，三界获得解脱，这就是阿底自生金刚藏的教言，从普贤广大无垠的虚空中显现。对于完全清净的菩提心的体性，没有能看的对境，也没有作为所看的法，没有能看和所看，一丝一毫都没有。没有修行的心，也没有所修的法。行和行为二者不二，自然成就，所以没有需要证得的果，一丝一毫都没有。对于不存在的法，没有行进的处所，所以没有需要到达的道路。因为已经成就为光明大圆点，所以没有由分别念生起的轮涅坛城，没有咒语和念诵，灌顶和誓言。没有次第次第等不观待的圆满次第。对于本来成就的佛身和智慧，没有造作的、突发的、因缘产生的因果。如果存在这些，就不是自生智慧。因为是造作的，所以是会坏灭的。自然成就和非造作，又是指什么呢？因此，在胜义法界的体性中，超越了因果，没有自性十种。没有勤作和修持，这就是心性本来的意义，请了知一切有无戏论都寂灭。
English
And, for the meaning of the self-existing Great Perfection, if you do not even know the capacity and what arises from the capacity, what need is there to speak of the essence of bodhicitta? Here, the primordially pure bodhicitta, the truth of the dharmata of ultimate reality, is the Prajnaparamita that is beyond speech and thought. Naturally unmoving, self-luminous, and primordially free from the elaborations of movement and diffusion, it is called the essence, like the heart of the sun. Its capacity is the unceasing manner of appearance, the clear awareness that is free from both conceptualization and analysis, clearly manifest yet without grasping or fixation. The awareness that arises from the capacity is the mind of elaboration, which generates grasping and fixation, with various habitual tendencies. The five objects that are grasped as objects in the absence of objects, and the five afflictions that grasp self in the absence of self, all the illusions of the outer and inner worlds, which appear as samsara, also arise from the capacity. The very appearance that is misunderstood and wrongly grasped, from where has it come, and where has it not gone, and where does it not abide? In the vast expanse of dharmata, through realization, the three realms are liberated. This is the teaching of Ati Lhundrup Dorje Nyingpo, which arises from the vast expanse of Kuntuzangpo. For the essence of the completely pure bodhicitta, there is no object of viewing, nor is there a dharma to be viewed. There is not even a particle of viewer or viewed. There is no mind of meditation, nor is there a dharma to be meditated upon. Action and activity are non-dual and spontaneously accomplished, so there is not even a particle of fruit to be attained. For a non-existent dharma, there is no place to travel, so there is no path to be traversed. Because it is already accomplished as the great luminous bindu, there is no mandala of generation and dissolution of conceptual thoughts, no mantra and recitation, empowerment and samaya. There is no completion stage, such as the stages of dissolution, that is without focus. For the already accomplished body and wisdom, there are no compounded, sudden, or causal causes and effects. If these exist, it is not self-existing wisdom. Because it is compounded, it is subject to destruction. What then does "spontaneously accomplished and uncompounded" signify? Therefore, in the essence of ultimate reality, it transcends cause and effect, and there are no ten aspects of self-nature. Without effort or practice, this is the true meaning of mind itself. May you know that all elaborations of existence and non-existence are pacified. From the Treasury of Dharmadhatu, the fifth chapter: Transcending Effort, Practice, Cause, and Effect.