Tibetan
བཅུ་གསུམ་པ། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམ་པའི་ལེའུ། བཅུ་གསུམ་པ། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམ་པའི་ལེའུ། དེ་ལྟར་ཐོས་པ་དམ་པས་བརྒྱན་རྗེས་སུ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ངེས་པར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད། །དེ་ཡང་ཐོས་པའི་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །ཁྱད་པར་བསམ་བྱ་རྣམ་པ་ལྔ་ཉིད་ལས། །དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་ དཀའ་བསམ་པ་ནི། །མི་ཁོམ་ལས་ལོག་མིར་གྱུར་དབང་པོ་ཚང་། །ཆོས་ལྡན་ཡུལ་སྐྱེས་བཟང་པོའི་ལས་འཕྲོ་སད། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་བསྟན་པ་གནས་ལ་དད། །ཆོས་ལྡན་གྲོགས་མང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །དང་པོ་མི་ཁོམ་ལས་བསམ་རྙེད་དཀའ་ནི། །དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་ཚེ་རིང་ལྷ། །ཀླ་ཀློ་ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ། །ལྐུགས་པ་དང་བརྒྱད་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མ་གྱུར། །དུག་ལྔ་འཁྲུག་དང་བླུན་རྨོངས་བདུད་ཀྱིས་ཟིན། །ལེ་ལོ་ཅན་དང་ལས་ངན་མཚོ་ཆེན་རྡོལ། །གཞན་དབང་འཇིགས་སྐྱོབ་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྟེ། །འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཁོམ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཐར་ལམ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག །འཆིང་བ་དམ་ལྡན་ཀུན་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ངན། །འཁོར་བས་མི་སྐྲག་དད་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །མི་དགེ་སྡིག་སྤྱོད་ཆོས་ལ་སེམས་པ་མེད། །སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ། །རིས་ཆད་བློ་ཡིས་མི་ཁོམ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཆོས་ལས་རིང་གྱུར་ཐར་ལམ་སྒྲོན་མེ་ནུབ། །དེ་དག་རྣམས་སུ་བདག་ཅག་མ་སྐྱེས་པས། །སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་དེ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་འཚལ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཙམ་གྱི་ལུས་མཐོང་ན། །མི་ལུས་ཐོབ་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྙེད་འདྲ། །མི་ལུས་ནང་ནས་དད་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རིགས། །དེ་བས་དཀོན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དང་མཚུངས། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་དལ་འབྱོར་བསམ་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་མ་ཚང་མཐའ་ འཁོབ་སྐྱེས། །ཆོས་ལ་ལས་མེད་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་ཅིང་། །བསྟན་ལ་མ་དད་ཆོས་མིན་སྡིག་པའི་གྲོགས། །ཤིན་ཏུ་གྲངས་མང་རབ་ཏུ་བསམ་བྱས་ནས། །དེ་དག་མ་གྱུར་ཆོས་ལྡན་ལུས་རྙེད་འདི། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱ། །ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་འབྱོར་པ་ལེགས་ཚང་པ། །དཀར་པོའི་ལས་འཕྲོ་སད་པར་བསྟན་པ་ཡང་། །མིར་གྱུར་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་ཞིང་དད། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་ཡང་དག་ལྟ་བ་ཅན། །དེ་དག་ཐོབ་དཀའ་ལས་འཕྲོར་ལྡན་པ་ཡིན། །གཞན་འབྱོར་ཚང་བས་རྙེད་དཀའ་བརྩོན་པ་ཡང་། །སྟོན་བྱོན་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས་རྗེས་ཞུགས། །བརྩེ་ལྡན་བཤེས་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་འབྱོར་པ། །རབ་ཏུ་དཀོན་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་འཚལ་ལོ། །དལ་འབྱོར་
Chinese
第十三，思维暇满难得之品 第十三，思维暇满难得之品 如此听闻圣法庄严后，必须在相续中生起思维的智慧。也就是，所有听闻之义，特别是思维之法共有五种。 首先，思维暇满难得是：脱离八无暇，转生为人，根肢齐全，生于具有佛法之地，善业苏醒，不犯边业，对佛法住世生起信心，具足佛法善友，这些都极为难得。 首先，思维脱离八无暇而难得：地狱、饿鬼、旁生、长寿天，边地、邪见、佛不住世，喑哑等八者，不能成为佛法的法器。五毒纷扰、愚痴蒙昧被魔所持，懒惰懈怠、恶业如海涛汹涌，受他支配、畏惧救护，伪装成佛法，由突发因缘所致的八种无暇。背离解脱道，不是佛法的法器，颠倒而行，束缚缠身，行为极其恶劣，不畏惧轮回，没有丝毫信心，不行善业，造作罪业，对佛法没有希求之心，失毁律仪和誓言等，以断灭见而导致的八种无暇。远离佛法，熄灭解脱道的明灯。因为我等没有转生于这些地方，所以应当生起欢喜，修持殊胜的佛法。 如此见到仅仅是众生的身体，获得人身如同获得转轮王一般。人身之中，具有信心的佛法种姓，因此更为稀少，如同获得佛果一般。因此应当恒常思维暇满。 同样，肢体不全，生于边地，对佛法没有能力，犯下边业，不信奉佛法，是罪恶之友。数量极其众多，应当反复思维。没有成为这些，获得具有佛法的身体，应当日日夜夜都必须思维。 圆满具足修持佛法的顺缘，也宣说了苏醒了善业。转生为人，生于中土，根肢齐全且具有信心，不犯边业，具有正见，这些都是难以获得的，是具有善业的征兆。 因为具足他缘而难得，精进也是如此。佛陀出世，宣说佛法，佛法住世，随之出家。具有慈爱的善知识和和合的助缘，极为稀少，因此应当发起精进。暇满
English
Thirteenth Chapter: Thinking About the Difficulty of Obtaining Leisure and Endowment Thirteenth Chapter: Thinking About the Difficulty of Obtaining Leisure and Endowment After being adorned with the sacred teachings, one must cultivate the wisdom of contemplation in one's mind. That is, all the meanings of what has been heard, especially the objects of contemplation, are five in number. First, contemplating the difficulty of obtaining leisure and endowment is: turning away from the eight unfree states, being born as a human, having complete faculties, being born in a land with Dharma, awakening good karma, not committing extreme deeds, having faith in the abiding of the Dharma, and having many virtuous friends who uphold the Dharma are extremely rare. First, contemplating the difficulty of obtaining freedom from the eight unfree states: hell beings, hungry ghosts, animals, long-lived gods, barbarians, wrong views, the absence of Buddhas, and mutes are the eight who cannot become vessels of the Dharma. The turmoil of the five poisons, ignorance, and being possessed by demons, laziness, and evil deeds like a raging ocean, being controlled by others, fearing protection, and pretending to be Dharma are the eight types of unfree states caused by sudden circumstances. Turning away from the path of liberation, not being a vessel of the Dharma, acting perversely, being bound and entangled, behaving extremely badly, not fearing samsara, having no faith at all, not doing good deeds, committing sins, having no desire for the Dharma, breaking vows and commitments, and the eight types of unfree states caused by nihilistic views. Being far from the Dharma extinguishes the lamp of liberation. Because we have not been born in these places, we should generate joy and practice the supreme Dharma. Seeing only the bodies of sentient beings, obtaining a human body is like obtaining a universal monarch. Among human bodies, having a faithful Dharma lineage is even rarer, like obtaining Buddhahood. Therefore, one should always contemplate leisure and endowment. Similarly, having incomplete limbs, being born in a borderland, having no ability for Dharma, committing extreme deeds, not believing in Dharma, and being a friend of sin. There are extremely many of these, and one should contemplate them repeatedly. Not becoming these, obtaining a body with Dharma, one must contemplate this day and night. Fully possessing the resources to practice Dharma also indicates the awakening of good karma. Being born as a human, being born in the central land, having complete faculties and faith, not committing extreme deeds, and having right view are difficult to obtain and are signs of having good karma. Because it is difficult to obtain due to having complete external circumstances, diligence is also the same. The Buddha appeared, taught the Dharma, the Dharma abides, and one follows it by ordaining. Having loving spiritual friends and harmonious supporting conditions is extremely rare, therefore one should generate diligence. Leisure and endowment
Tibetan
དཔེས་མཚོན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡང་། །མཚོ་དབུས་གཡེངས་པའི་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་རུ། །རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་ཀྱི་ངན་སོང་ལས། །མིར་གྱུར་རྙེད་དཀའ་དེ་བཞིན་རྩིག་ངོས་ཀྱི། །ཞལ་ཞལ་ལོགས་ལ་སྲན་མ་ཆགས་སྲིད་ཀྱི། །མིར་གྱུར་ན་ཡང་ཡུལ་དབུས་སྐྱེ་བ་དཀོན། །ཨུ་དུམྺ་ར་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་དཀའ་བ། །དེ་བས་ཆོས་ཞུགས་ཡང་དག་ལམ་འཕྲད་དཀོན། །ཁབ་མིག་རས་ཡུག་ཆུད་པ་དཀའ་བས་ཀྱང་། །ལམ་རྙེད་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དཀོན། །མཚོ་གླིང་དག་ནས་ནོར་བུ་རྙེད་པས་ཀྱང་། །ཡང་ དག་བླ་མ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན། །དེ་དག་བསམས་ལ་བརྩོན་པས་སྒྲུབ་འཚལ་ལོ། །དོན་མེད་བྱ་བ་དོར་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡང་། །ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་དགེ་བ་མ་གཏོགས་པ། །གང་ཡང་དོར་ནས་ཆོས་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། །འཁྲུལ་པའི་བྱ་བ་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །འཆི་དུས་མི་ཕན་སྙིང་པོ་མེད་དེའི་ཕྱིར། །དུག་སྦྲུལ་གཟེབ་བཞིན་ངེས་པར་སྤང་འཚལ་ལོ། །ཚེ་འདིའི་སོ་ཚིས་གྲོགས་དང་གྲོས་འདུན་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་ཕྱོགས་རིས་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་རྣམས། །དལ་འབྱོར་ཆུད་གསོན་ཕུང་ཁྲོལ་ལགས་པས་སྤང་། །རྟག་ཏུ་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་པས། །དལ་འབྱོར་བསམས་ཏེ་ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ། །འགྲོ་ཉལ་འདུག་དང་ཟས་ལ་སོགས་པ་ནའང་། །ལེ་ལོ་ལ་སོགས་སྐྱོན་དྲུག་རྣམ་སྤངས་ནས། །མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་པ་ན། །བཀྲེས་པས་ཟས་མཐོང་ལ་སོགས་དཔེས་འཇུག་སྟེ། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་དགེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་ཚེ་འདི་བློས་ཐོངས་ཤིང་། །ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་བརྩོན་འགྲུས་མེ་བཞིན་འབར། །དལ་ཁོམ་མེད་པར་དགེ་བས་དུས་འདའ་ཞིང་། །མྱུར་དུ་སྲིད་གསུམ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །། བཅུ་གསུམ་པ། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམ་པའི་ལེའུ།
Chinese
譬如说，获得闲暇是极其困难的， 犹如大海中央漂浮的轭木孔， 乌龟颈入其间，脱离恶趣一样， 获得人身极其困难，又如墙壁上， 两面都朝上的豆子难以停留一样， 即使获得人身，生于中土也很稀少。 优昙花（藏文：ཨུ་དུམྺ་ར་，梵文天城体：udumbara，梵文罗马拟音：udumbara，汉语字面意思：优昙波罗花）在世间出现也难得， 因此，进入佛门，遇到正道更加稀少。 犹如针眼穿过丝绸般困难， 获得正道后，如法修持也极其困难。 犹如从海岛中寻得珍宝般， 寻得真正的上师极其困难， 思维这些，应当精进修持。 抛弃无意义的事务而修持， 也会成为解脱之因，除了善法之外， 什么都应抛弃，精进于佛法。 迷惑的事务是无意义痛苦之因， 临死时无益，毫无意义，因此， 必须像毒蛇的箱子一样抛弃。 今生的生计、朋友和商议， 享乐、偏袒、恶劣的宗派等， 都是浪费闲暇，如同焚烧尸体，应当抛弃。 恒常以正念和正知，保持谨慎， 思维闲暇，修持解脱的菩提。 行走、睡眠、坐卧和饮食等时， 完全断除懒惰等六种过失后， 为了成就增上生和决定胜的重大意义， 就像饥饿者见到食物等例子一样， 日夜精勤于善法。 为了它的利益，舍弃今生， 希求来世，精进如火般燃烧。 不浪费闲暇，以善法度日， 迅速渡过三有轮回的海洋。 《大乘窍诀教典·如意宝藏论》中，思维暇满难得之品第十三终。
English
For example, obtaining leisure is extremely difficult, Like a yoke hole floating in the middle of the ocean, A turtle's neck entering it, escaping from the lower realms, Obtaining a human body is extremely difficult, like on a wall, Beans with both sides facing up are difficult to stay, Even if you obtain a human body, being born in the central land is rare. The appearance of the Udumbara (Tibetan: ཨུ་དུམྺ་ར་, Sanskrit Devanagari: udumbara, Sanskrit Romanization: udumbara, Chinese literal meaning: Udumbara flower) in the world is also rare, Therefore, entering the Buddhist path and encountering the right path is even rarer. Like a needle eye passing through silk is difficult, After obtaining the right path, practicing it according to the Dharma is also extremely difficult. Like finding a treasure from an island, Finding a true guru is extremely difficult, Thinking about these, you should diligently practice. Abandoning meaningless affairs and practicing, Will also become the cause of liberation, except for virtuous deeds, Everything should be abandoned, and diligently practice the Dharma. Deluded affairs are the cause of meaningless suffering, Useless at the time of death, meaningless, therefore, Must be abandoned like a box of poisonous snakes. This life's livelihood, friends, and discussions, Enjoyment, partiality, and evil sects, Are all wasting leisure, like burning a corpse, should be abandoned. Constantly with mindfulness and awareness, maintain caution, Thinking about leisure, practice the Bodhi of liberation. When walking, sleeping, sitting, and eating, etc., After completely eliminating the six faults such as laziness, In order to achieve the great meaning of higher realms and definite goodness, Just like the example of a hungry person seeing food, etc., Day and night, diligently engage in virtuous deeds. For its benefit, abandon this life, Hoping for the next life, diligence burns like fire. Without wasting leisure, spend time with virtuous deeds, Quickly cross the ocean of the three realms of existence. From the "Great Vehicle Key Instructions Treatise - Wish-Fulfilling Jewel Treasury", the thirteenth chapter on contemplating the difficulty of obtaining leisure and endowment ends.