Tibetan
དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་པའི་ཟིན་བྲིས་རིགས་པའི་ས་བོན། དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་པའི་ཟིན་བྲིས་རིགས་པའི་ས་བོན། དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་པའི་ཟིན་བྲིས་རིགས་པའི་ས་བོན་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །ན་མོ་མཉྫགྷོ་ཥཱ་ཡ། དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རྒྱུ་ལ་དཔྱད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་བྲལ། གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག །ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་པ་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ཏེ་བཞི་ནི་ཡོད་པ་སྒྲོ་འདོགས་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མེད་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། བདག་། ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ལས་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་པས། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པ་ཆོས་ཅན། །དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་བདག་དང་གཞན་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་ན། བདག་ལས་བདག་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་ཟིན་པ་སྐྱེ་བ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་བའང་མ་གྲུབ་སྟེ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ལས། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་མར་མེའི་འོད་ལས་ཀྱང་མུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུར་གྱུར་མ་གྱུར་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་བུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གཞན་རེ་རེ་བ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའོ་ཞེ་ནའང་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤལ་གྱི་དགའ་ཚལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དག་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ ཆེད་དུ་ས་བོན་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའང་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔ་མ་ལས། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གིས་རྐྱེན་དུ་། འགྱུར༑ །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པས། དངོས་སྣང་སྣ་ཚོགས་འདི་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ། ངོ་བོ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར ར་རོ། །དེ་ཡང་བུམ་ཡོད་དུས་སུ་སྐྱེ་ན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་ལ། མེད་དུས་སུ་སྐྱེ་ན་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་དེ་རྫས་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། བདེན་གཉིས་ལས། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། གཅིག་གིས་གཅིག་བྱེད་པ་ཡང་མིན། །ཞེས་པས། སྣང་ཙམ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་གཅིག་ཤོས་ལས་གཅིག་ཤོས་དང་། གཅིག་ལས་དུ་མ་དང་། དུ་མ་ལས་དུ་མ་དང་། དུ་མ་ལས་གཅིག་སྐྱེ་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །ནི་པ་ནི། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། གཅིག་གམ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། །ཅེས་པས། དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་ཆོས་ཅན། དངོས་དང་དངོས་མེད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་། པར་ཐལ། གཅིག་དང་དུ་མ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ནོ། །དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་ཆ་བཅས་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ལ། དེ་མ་གྲུབ་པས་དེས་བརྩམས་པའི་དུ་མའང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། རྩ་བ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ལགས་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས། སྣང་ཙམ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །དེའང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། །ཤིང་བུ་དང་རིག་སྔགས་གཉིས་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟ་གླང་སོགས་སུ་སྣང་དུས་ནས་རྟ་གླང་གི་དངོས་པོས་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་ཕྲ་བ་གང་ལའང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་དུས་རྣམ་པ་འགྱུར་བས་རྫས་སྔ་མས་སྟོང་ལ། རང་བཞིན་སྔ་མ་ལས་རྫས་ལོགས་སུ་མེད་པས་ཕྱི་མས་སྟོང་སྟེ། འདི་ལྟར་རྟ་གླང་སོགས་སུ་སྣང་དུས་རྣམ་པ་ཤིང་བུ་དང་རིག་སྔགས་སུ་མེད་པས་སྟོང་ལ། ངོ་བོ་རྟ་གླང་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་རི་རབ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་འདི་ཀུན་རང་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་རགས་པར་གྲུབ་པ་ མེད་པས་སྟོང་ལ། ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་གི་རང་བཞིན་རྒྱུན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྐྱེན་ལས་མ་འགག་པར་སྣང་ལ། སྣང་ཙམ་གྱི་དུས་ཉིད་ནས་རང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དབུ་མའི་
Chinese
中观理证大集五种所著之笔记，名为理之种子。 中观理证大集五种所著之笔记，名为理之种子。 中观理证大集五种所著之笔记，名为理之种子，如是安住。顶礼文殊师利！中观理证大集五种是：观察因的金刚屑；观察果的有无生灭；观察二者的四句生灭；观察自性的离一异，此四者是于有边增益；依仗大缘起的理证是破除于无边诽谤。其中第一个是： 论师龙树于《中观根本慧论》中说： “非自非他亦非共，非无因生诸法然，是故当知无自性。” 如所显现之法，有法。应是无实有，正因为胜义谛中，远离自、他、二者、以及无因生，如同梦境一般。如果从有因生，则自体生自体不成立，因为所生和能生在体性上相违，并且已经获得的东西没有必要再生，而且生将会变成无有穷尽。从他体生他体也不成立，因为从自性相异的因中，如果产生自性相异的果，那么从灯的光明中也应产生浓厚的黑暗，因为是他体的缘故，并且所有成为因和不成为因的事物都应产生是果和不是果的一切事物。不是从自和他各自产生，如果说是从二者产生，那么刚刚所说的所有过失都会降临到头上。任何事物都不是无因的，如果说是从自性产生，那么将会太过分，因为从虚空中也应产生莲花的喜苑，并且世间之人为了产生果实而播种等等也会变成毫无意义。第二个是： 从前面所说： “有无之义中，缘是不容有，无则何所缘？有则何用缘？” 如是说，显现的各种事物，有法。应是无实有，因为自性远离有无生灭。
English
Notes on the Great Collection of Five Madhyamaka Reasonings, entitled Seed of Reasoning. Notes on the Great Collection of Five Madhyamaka Reasonings, entitled Seed of Reasoning. Notes on the Great Collection of Five Madhyamaka Reasonings, entitled Seed of Reasoning, thus it abides. Homage to Manjushri! The five great Madhyamaka reasonings are: the Vajra Splinters that examine the cause; the arising and ceasing of existence and non-existence that examine the result; the four possibilities of arising and ceasing that examine both; the examination of the nature of being separate from one and many, these four are the imputation of existence; the reasoning of great dependent origination is to abandon the extreme of nihilistic slander. The first of these is: Master Nagarjuna says in the Root Verses of the Middle Way: "Not from self, not from other, nor from both, nor from no cause, do things arise. Therefore, it is to be known that there is no self-nature." As things appear, subject. It follows that they are not real, because in ultimate truth, they are free from arising from self, other, both, and no cause, like a dream. Furthermore, if it arises from a cause, then self-arising from self is not established, because the object to be produced and the producer are contradictory in nature, and there is no need for what has already been obtained to arise, and arising would become endless. Other-arising from other is also not established, because if a result of a different nature arises from a cause of a different nature, then thick darkness should also arise from the light of a lamp, because it is other, and all things that are and are not causes should produce all things that are and are not results. It does not arise from each of self and other, if it is said to arise from both, then all the faults just mentioned will fall upon you. Nothing is without a cause, if it is said to arise from its own nature, then it will be too far-reaching, because a lotus garden should also arise from the sky, and the planting of seeds and so on by worldly people for the sake of producing fruit would also become meaningless. The second is: From what was said earlier: "In the meaning of existence and non-existence, conditions are not permissible, for what is non-existent, what is the condition? If it exists, what does the condition do?" Thus it is said, the various phenomena that appear, subject. It follows that they are not real, because the nature is free from arising and ceasing of existence and non-existence.
Chinese
因此如此。如果瓶子存在时产生，因为已经成立所以不应产生。如果不存在时产生，因为本体极端相违，所以不可能从无产生有。第三，从二谛来说：多不作一物，多不作多物，一不作多物，一亦不作一。如是说，显现法，应是无实物，因为就胜义谛而言，空性是由于一者生一者，一者生多者，多者生多者，多者生一者。如同无实物被命名为空。第四，中观庄严论中说：离一或多之自性，故为无自性。如是说，实际上这个显现法，应是不成立为有和无的任何一方，因为超越了一和多，如同水月。如果自性成立为一，则必须成立为有分的一，所以不应理。因为没有成立那个，所以由它所造的众多也不成立。第五，《根本慧论》中说：何为缘起，即是说空性，即是依而立，即是中道。如是说，显现法，应是不成立实物，因为是缘起，如同影像。如果是缘起，则周遍是空性。如同木片和明咒二者聚合的因缘，显现为马、牛等时，从显现时起就空于马、牛的实物，同样，无论变成恒常或微细的任何形态，由于形态改变而空于先前的本体。由于后来的本体并非独立于先前的自性，所以空于后来的本体。如此，在显现为马、牛等时，由于形态不存在于木片和明咒中而为空，由于体性没有成立为马、牛而为空。以这种道理，山王、男人、女人等，所有这些显现的事物，都空于由自显的微尘集合而成的粗大，由于微细的刹那自性空于相续，所以从缘起的因缘中不间断地显现。并且，在仅仅是显现的时候，要知道甚至连微尘许的以各自体性成立的自性都没有，这就是显空双运的中观。
English
Therefore, it is so. If it arises when the vase exists, it is not reasonable to arise because it is already established. If it arises when it does not exist, it is impossible for existence to arise from non-existence because the substances are extremely contradictory. Third, from the two truths: "Many do not make one thing, many do not make many things, one does not make many things, one also does not make one." As it says, phenomena that appear, should be without substance, because in ultimate truth, emptiness is because one arises from one, one arises from many, many arise from many, and many arise from one. It is like naming what is without substance as space. Fourth, in the Ornament of the Middle Way it says: "Because it is separated from the nature of one or many, it is without nature." As it says, in reality, this appearance should not be established as either existent or non-existent, because it transcends one and many, like a moon in water. If its nature were established as one, then it would have to be established as one with parts, so it is not reasonable. Because that is not established, the many created by it are also not established. Fifth, in the Root Wisdom it says: "Whatever is dependent arising, that is said to be emptiness, that is dependence and designation, that is the Middle Way." As it says, phenomena that appear, should not be established as substance, because they are dependent arising, like an image. If it is dependent arising, then it is pervaded by emptiness. Just as when wood and mantras gather as causes and conditions, when they appear as horses, cattle, etc., from the time of appearance, they are empty of the substance of horses and cattle. Similarly, when changing into any form, whether permanent or subtle, because the form changes, it is empty of the previous substance. Because the later substance is not separate from the previous nature, it is empty of the later substance. Thus, when appearing as horses, cattle, etc., it is empty because the form does not exist in the wood and mantras, and it is empty because the essence is not established as horses and cattle. With this very reasoning, all these phenomena that appear as Mount Meru, men, women, etc., are empty of being coarsely formed from the collection of self-appearing particles, and because the subtle momentary nature is empty of continuity, they appear uninterruptedly from the conditions of dependent arising. And, at the very moment of appearance, to know that there is not even a particle of nature established by its own essence is the union of appearance and emptiness, the Middle Way.
Tibetan
ལམ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རགས་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་གིས་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དགག་བྱ་རང་མཚན་པ་མེད་ནའང་། རེ་ཞིག་ཕ་རོལ་གྱིས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་ཞེན་དང་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་མཐའ་དག་གི་རིགས་པ་འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེས་ཀྱང་ཕྱེ་མའི་རྡུལ་བཞིན་དུ་འཐག་པས་ན། དབུ་མ་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩོལ་བའི་དོན་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་པདྨོ་ཅིར་ཡང་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ནི་དལ་བའི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་མཆོག་ཏུ་གདམས་པར་བྱས་སོ། །སརྦ་དཱ་ཤེ་ཡོ་བྷ་བ་ཏུ།། །། དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་པའི་ཟིན་བྲིས་རིགས་པའི་ས་བོན།
Chinese
这是殊胜之道。如《龙王无热恼请问经》中所说：何者缘起生，彼即非生。于彼无有生之自性。依赖于缘者，彼即说为空。谁知空性者，彼即为谨慎。如是说故。如是，任何法皆非以自性成办，故虽无有应破之自相，然暂且对于他方将无有执着为有等，连同实执的一切宗派，这些道理无论哪一个，都能如磨面粉般粉碎。因此，为了忆念佛陀薄伽梵以大狮子吼宣说中观行者超胜一切之义，应将正念置于近处，令智慧之莲花盛开，此乃暇满人身取精要之所有方法中最为殊胜者。如是极力劝诫。萨尔瓦达谢尧巴瓦度。 由五大中观正理所著之笔记《理路之种子》。