Tibetan
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད་བཞུགས། །ན་མཤཱཀྱ་མུ་ན་ཡེ། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། །རྒྱུ་རྣམས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་འགོག་པ་ཨེ་ཝཾ་དུ། །སྨྲ་བ་པོ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་པའི་དོན། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་སྟེ་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། དེ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན་འགོག་པ་འགོག་བདེན་གཉིས་ཐར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐའ་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལས་དང་ འབྲས་བུ་འབྲེལ་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཨེ་ཝཾ་དུ་གསུངས་པ་ཁོ་ན་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིས། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པས་བསྟན། འདི་ཉིད་དམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོ་སྟེ། དྲི་མེད་འོད་དུ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡེ་དྷརྨཱའོ། །ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་འཁོར་དང་པོའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་པ་དག་གིས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་ཤེས་ནས་དེ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཞི་གནས་དང་༑ བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྒོམས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལམ་བདེན་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལྷག་བཅས། ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་འགོག་བདེན་དུ་རྟོགས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་གཟུང་བ་བདེན་འཛིན་དང་། ལམ་བདེན་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ལྷག་པར་བསྒོམ་པར་ང་རྒྱལ་དག་གིས་སོ། །རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ལས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་འདུལ་ བར་བྱ་བ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཙོ་བོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་གི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་པ་ལམ་བདེན། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འགོག་བདེན་དུ་འདོད་ལ། དབུ་མའི་ལྟ
Chinese
缘起心要释。 缘起心要释。 缘起心要释 敬礼释迦牟尼。 何者诸法从因生，诸因如来说，彼等之灭是爱鑁，宣说者乃大沙门。 此之义：从因所生之法痛苦，其因烦恼与业之集起，即轮回因果，彼等断除者道谛，灭除者灭谛二者解脱之因果。 是故依于从四边解脱之清净心性，如幻之业与 果报相连而生起，彼即是爱鑁所说，唯彼乃大沙门，其他则非也。 何者空性与缘起，于中观道中义一者，无与伦比之殊胜语，敬礼彼能仁。 如是宣说。 此乃一切正法之心要，故为缘起心要，于无垢光中云：八万四千法蕴之前行者乃是耶达玛。（梵文天城体：ये धर्मा हेतुप्रभवा हेतुं तेषां तथागतो ह्यवदत्। तेषां च यो निरोध एवं वादी महाश्रमणः॥，梵文罗马拟音：ye dharmā hetuprabhavā hetuṃ teṣāṃ tathāgato hyavadat，teṣāṃ ca yo nirodha evaṃ vādī mahāśramaṇaḥ，汉语字面意思：诸法因缘生，如来说其因，诸法因缘灭，大沙门如是说。） 如是宣说。 其义为初转法轮之所化声闻众，以五取蕴之法性轮回为苦谛，其因执著人我之相，以坏聚见为集谛而知晓，为断除彼，极度修习之止观，及修习四谛十六行相之道谛，及其果有余，无余之涅槃证悟为灭谛。 于其上，集起之主执取实执，道谛于四谛之行相上，以我慢等更加修习甚深缘起。 从因之大乘中，二转法轮之所调 伏者，以行苦为主要，其因执著法我之相为集起，发起菩提心后，以波罗蜜多之行门而修学为道谛，不住涅槃认为灭谛，及中观之见。
English
Explanation of the Essence of Dependent Arising. Explanation of the Essence of Dependent Arising. Herein is the Explanation of the Essence of Dependent Arising. Homage to Shakyamuni. "Whatever phenomena arise from causes, those causes are taught by the Thus-Gone One. And whatever their cessation is, thus it is said by Evaṃ, the speaker is the great ascetic." The meaning of this is: The suffering that arises from causes, its cause is the arising of afflictions and karma, that is, the cause and effect of cyclic existence; and the path that abandons them, the truth of the path, and the cessation that eliminates them, the truth of cessation, are the cause and effect of liberation. Therefore, relying on the nature of the mind that is completely pure and liberated from the four extremes, the illusory karma and the connection of the result arise, and that which is said by Evaṃ alone is the great ascetic, not others. "Whoever's emptiness and dependent arising are of one meaning on the Middle Way, with unsurpassed supreme speech, I prostrate to that Able One." Thus it is taught. This itself is the essence of all the sacred Dharma, therefore it is the essence of dependent arising. In Immaculate Light it is said: "That which precedes the eighty-four thousand aggregates of Dharma is Ye Dharmā..." It is said. Its meaning is that the disciples of the first turning of the wheel, the Hearers, understand the cyclic existence of the nature of the five aggregates of appropriation as the truth of suffering, and its cause, the view of the perishable aggregate with the characteristic of grasping at the self of a person, as the truth of arising, and in order to eliminate it, the path of highly trained calm abiding and superior insight that meditates on the sixteen aspects of the four truths, and its result, the remaining and non-remaining nirvana, are realized as the truth of cessation. On top of that, the main thing of arising is grasping at true grasping, and on top of the aspects of the four truths of the path, they cultivate the profound dependent arising even more with pride. From the Great Vehicle of the cause, the discipline of the intermediate turning of the wheel those to be subdued, with compounded suffering as the main thing, and its cause, the characteristic of grasping at the self of phenomena as arising, and after generating the mind of enlightenment, studying through the conduct of the perfections as the truth of the path, and considering the non-abiding nirvana as the truth of cessation, and the view of the Middle Way.
Tibetan
་བ་ལ་དད་ཅིང་མོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་དག་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་སམ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་སྤྱོད་པའི་བྱང་སེམས་སམ། དབང་རྣོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་གཉིས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་མྱུར་བུལ་ཆེ་བ་བྱུང་སྟེ། བྱམས་པས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་བླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་ལ་རྟོན་པ་དག་གིས་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་མ་བཅས་པ་དང་། དེས་འཕངས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་ མའི་ཆོས་ཅན་དང་། དེ་འགོག་པ་མོས་པ། ཤེས་རབ། སྙིང་རྗེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བཞི་ལ་ལམ་བདེན་དང་། གཙང་། བདག །བདེ་བ། རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་འགོག་བདེན་དང་། རྒྱུད་སྡེ་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་བག་ཆགས་བགོ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་དེས་བརྟགས་པའི་སྒོ་གསུམ་ཐ་མལ་པ་སྡུག་བསྔལ། དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དབང་བསྐུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྔགས་ལམ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་འགོག་པར་བཤད་དོ། །སྔགས་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས། ལྷ་དང་། དེའི་མཚན་མ་དང་། དེའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་ལ་སྔགས་ཞེས་བསམ་གཏན་ཕྱི་མའི་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ། རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་ངོ་མ་ཤེས་པ་ཉིད་འཁོར་བ་དང་༑ དེའི་རྒྱུ་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཀུན་འབྱུང་གིས་གཙོ་བོ་དང་། སྨིན་བྱེད་དུ་གྲོལ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཡེངས་པ་ལམ་བདེན་དང་། ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་གྱི་སྐུ་འགོག་བདེན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་སྨོས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྡེ་སྣོད་དང་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་གིས་བསྙད་པའི་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་། སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་བྲིས་པའོ། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད།
Chinese
即使对上师有信心和敬仰，并且能够安忍，但是对于行持一切波罗蜜多的门径，如果没有以无自性的智慧来摄持，就称为有相的菩萨或者根器迟钝者。对于一切波罗蜜多，以无自性的智慧摄持而行持的，就称为善巧方便行持的菩萨或者根器敏锐者。对于这两种菩萨，由于智慧的差别，在获得菩提方面就产生了快慢的差别。弥勒菩萨说：“敏锐者证得圆满菩提快，迟钝者证得菩提则慢。”如是宣说了。随顺最后法轮，进入如来行境，依赖心要乘者，认为集起的根本是具有染污的如来藏识，以及由此所引发的行苦，显现为心识的行相，是属于客尘的法。灭除这些的信解、智慧、慈悲、禅定四门是道谛，以及清净、我、乐、常四种波罗蜜多的自性是灭谛。在后来的续部中，作为习气安立之基础的阿赖耶识是集起的根本，以它所测度的三种庸常之门是苦谛，将它转化为智慧的灌顶先行的咒道，以及无二智慧无为法是灭谛。咒语是：导师佛密说，神祇、彼之相、彼之心髓等等的明咒，在后禅定释中如是宣说。在无上续中，未认识自性俱生智的本来面目就是轮回，它的因是流转的习气，集起是根本，不迷于成熟解脱的次第二者是道谛，合修七支身是灭谛。这些只是简略地叙述，详细的需要在经藏和续藏各自之上进行理解。如是，圆满佛陀的一切言教所宣说的经藏续部，通达如海的真如而书写。吉祥圆满！缘起性空的精要阐释。
English
Even if one has faith and devotion to the guru and is able to be patient, but if one does not grasp all the gateways to practicing the perfections with the wisdom of no self-nature, they are called object-oriented bodhisattvas or those with dull faculties. Those who practice all the perfections while grasping them with the wisdom of no self-nature are called bodhisattvas who practice skillfully or those with sharp faculties. For these two types of bodhisattvas, due to the difference in wisdom, there is a great difference in the speed of attaining enlightenment. Maitreya said, "The sharp one quickly realizes perfect enlightenment, while the dull one realizes enlightenment slowly." Thus it is said. Those who follow the final turning of the wheel, enter the realm of the Tathagata's activity, and rely on the essential vehicle, consider the root of arising to be the sugatagarbha with the defilement of consciousness, and the suffering of formation that arises from it, which appears as the aspect of mind, to be a dharma of adventitious defilements. The four doors of faith, wisdom, compassion, and samadhi that eliminate these are the path truth, and the nature of the four perfections of purity, self, bliss, and permanence is the cessation truth. In the later tantras, the alaya-vijnana, which is the basis for the imputation of habitual tendencies, is the root of arising, and the three ordinary doors measured by it are the suffering truth. The mantra path that precedes the empowerment to transform it into wisdom, and the non-dual wisdom of the unconditioned are explained as the cessation truth. The mantra is: The teacher Buddha Secret said, the vidya-mantra of deities, their signs, their heart essence, and so on, is explained as such in the commentary on the later samadhi. In the unsurpassed tantra, not recognizing the original face of the innate wisdom of self-nature is samsara, its cause is the habitual tendencies of transmigration, the arising is the root, and not being confused by the two stages of maturation and liberation is the path truth, and the body of union with seven branches is shown as the cessation truth. These are only briefly stated; the details should be understood on the basis of the sutras and tantras themselves. Thus, the sutras and tantras spoken by all the words of the perfect Buddhas, having understood the suchness like an ocean, are written. Sarva Mangalam! An Explanation of the Essence of Dependent Arising.