Tibetan
མཐའ་རྟེན་བཞིའི་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ། མཐའ་རྟེན་བཞིའི་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ། མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ། གཉིས་པ་མཐའ་རྟེན་བཞིས་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། མཐའ་རྟེན་མན་ངག་རྣམ་པ་བཞི། །གོང་མའི་རྒྱབ་ཏུ་མེད་ཐབས་མེད། ཅེས་དོན་གྱི་ས་ཟིན་མེད་ཀྱང་གོང་མ་སྟེ། སྣང་བ་བཞིའི་རྒྱབ་ཏུ་དགོས་པ་ལ། གཞི་བཅའ། ཚད་གཟུང་། གཟེར་གདབ། གྲོལ་ཚད་དང་བཞིའོ། དེ་ལ་དང་པོ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ་ནི། ལུས་བཞུགས་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་མི་འགུལ་བས་རྩ། དེ་མ་འགུལ་བས་རླུང་། དེ་མ་འགུལ་བས་སེམས། དེ་མ་འགུལ་བས་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་ནས་རིག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མིག་གཟིགས་སྟངས་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། རིག་པའི་གནད་རྩ། དེའི་གནད་སྒོ། དེའི་གནད་སྒྲོན་མ་ཡིན་པས་རྩ་མ་འགུལ་ན་མིག དེ་མ་འགུལ་ན་སྒྲོན་མ་མི་འགུལ་བས་སྣང་བའི་འཕེལ་འཛིན། དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད། རླུང་སེམས་བཟོ་མེད་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་རྣམ་རྟོག་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ། དབྱིངས་རིག་ཟུང་དུ་ཆུད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ་མཐའ་རྟེན་ཡིད་ཆེས་བྱ། །མི་འགུལ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་ནས། །རླུང་སེམས་གནད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ། གཉིས་པ་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་དབྱིངས་རིག་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་ཞིང་ཁམས་ཚད་ལ་ཕེབས་པར་བྱེད། ནང་ཕུང་པོ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་ལུས་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་རྟོག་དངས་བར་བྱེད། །གསང་བ་རྟོག་པ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་རྣམ་རྟོག་མི་འགྱུ་བར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་སེམས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་རྐྱེན་ཟད། དེའི་ཚེ་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་སྟོན་པ་དང་། རྟགས་སྒོ་གསུམ་ལ་འཆར་བ་གཉིས་འོང་སྟེ། ཐོག་མར་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་འཛིན་པ་ནི། དབང་རྣོན་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་གཉིད་དག་པ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆོད་པས་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་འོད་ལུས་འགྲུབ་སྟེ་འཚང་རྒྱ་བའི་རྟགས་དང་། འབྲིང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་ཤིང་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་གོམས་པས་ངེས་པར་བར་དོ་ངོས་ཟིན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་དང་། ཐ་མས་བག་ཆགས་ངན་པའི་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཟད་ནས་བཟང་པོ་ཤ་སྟག་རྨི་བར་འགྱུར་ཏེ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་དབུགས་འབྱིན་པའི་རྟགས་སོ། །རྟགས་སྒོ་གསུམ་ལ་འཆར་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་རྟགས་སུ། ལུས་བྱ་རྩོལ་ལ་མི་གནས་ཏེ་རྩ་དལ་བས་རུས་སྦལ་འཁར་གཞོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟར་གཡོ་འགུལ་མེད། ངག་བརྗོད་གཞི་དག་པས་ལྐུགས་པ་ལྟར་སྨྲ་སྙིང་མི་འདོད། སེམས་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་དུ་རྟོགས་པས་མཁའ་འགྲོ་སྙི་ལ་ཚུད་པ་ལྟར་གར་གཏད་དུ་སྡོད་པའོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་རྟགས་སུ་རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་ནས་བཟང་ངན་དུ་རྟོག་པ་མེད་པས་ལུས་སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་གདུང་བ་ལྟར་བྱི་དོར་དང་རྒྱན་གྱིས་ཚུལ་འཆོས་མི་བྱེད། ངག་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པས་སྨྱོན་པ་རང་ཚིག་བརྡོལ་བ་བཞིན་ཅལ་ཅོལ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ། སེམས་རྟོག་ཚོགས་རང་སར་གྲོལ་བས་སྐྱེས་བུ་རྩི་དུག་གིས་ལན་བདུན་མྱོས་ཏེ་འཆི་ངེས་སུ་ཤེས་པ་ལྟར་དྲན་སེམས་སླར་འཁོར་བར་མི་ལྡོག་པར་ཐག་ཆོད་པའོ། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རྟགས་གསུམ་ནི། ལུས་རྩ་རླུང་ལ་དབང་འབྱོར་བས་གླང་པོ་ཆེ་འདམ་དུ་ཚུད་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདོན་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་ཟང་ཐལ་དུ་འགྲོ། ངག་སྨྲ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་ཤེས་པས་གྲུལ་བུམ་གྱི་ཕྲུ་གུས་གླུ་བླངས་བ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཡིད་འཕྲོག་ཅིང་དད་པར་བྱེད། སེམས་ཀ་དག་ཡེ་གྲོལ་བསྐྱར་གཞི་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས་འབྲུམ་ནད་བྱང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དུ་སླར་མི་ལྡོག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཆོས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་རྟགས་སུ་ལུས་གདོས་བཅས་དག་པས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མི་རོ་ལྟར་གཤེད་མ་བྱུང་ཡང་ཡ་ང་བ་དང་བག་ཚ་བ་མེད། ངག་བརྗོད་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་བརྗོད་པ་སྟོངས་བས་བྲག་ཆ་ལྟར་ཟུང་ཟད་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ཟློས། སེམས་འཛིན་རྟོག་ལྷག་མེད་དུ་དག་པས་བར་སྣང་གི་ན་བུན་ཡལ་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ནུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་ལས། སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ། །རྨི་ལམ་ལྡོག་དང་ལུས་ངག་ཡིད། །རྟགས་དང་ཚད་ནི་ངེས་བཟུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་འདི་ཡང་ཤེས་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་སྣང་བ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཁ་ཅིག་ཚིག་ཙམ་ལས་གཏིང་མ་དཔོག་པའི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ། ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྤྲུལ་ནུས་པ་དང། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་དང་། གྲིབ་མའམ་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་པར་འཆར་བ་དང་། གཞན་སེམས་ཤེས་སྙམ་བྱེད་པ་སོགས་བྱུང་ན་ཁྲོ་བོར་བསྒོམ་པ་དང་། དྲག་སྔགས་དང་། ཧཱུྃ་གླུ་བརྗོད་ཅིང་གུ་གུལ་བདུག བདུད་རྩི་ཆེ་ཆུང་གིས་མགོ་མཇུ
Chinese
四种边际的习性之解说 四种边际的习性之解说 于不动摇之三者安立根基 第二，四种边际的习性之解说。于《虚空光明》中说：“边际诀窍有四种，于上方之后无有是不可。”虽未把握意义之要点，然于上方，即四种显现之后所需要者，为：安立根基、衡量、钉橛、解脱量度四者。其中，第一，于不动摇之三者安立根基者：身体安住之姿势三者不应动摇。即，身体不动摇则脉不动摇，脉不动摇则气不动摇，气不动摇则心不动摇，心不动摇则能动之分别念断绝，而安住于觉性。眼睛观看之姿势不应动摇。以觉性之要脉，彼之要门，彼之要灯是故，脉不动摇则眼不动摇，眼不动摇则灯不动摇，故显现之增益，法界觉性无有分离。气心于无造作中不应动摇。由此则不生起分别念，生起解脱同时，有法界觉性双运之必要。如根本续云：“于彼边际生起信，于不动三者安立基，气心抵达要处也。”如是说。 以三种安住衡量 第二，以三种安住衡量者：外在显现之能动气耗尽，故法界觉性无有来往而安住。彼安住故，令刹土抵达量度。内在蕴身之能动气耗尽，故身体无有摇动而安住。彼安住故，令轮回之错觉清净。秘密之分别念能动气耗尽，故分别念不流动而安住。彼安住故，心之分别念摇动之因耗尽。彼时，有以量度梦境显示，与于三相之门显现二者生起。首先，以量度梦境执持者：利根精进极强者，以梦境融入法界，故清净睡眠显现为光明本身。彼乃断绝习气之关联，故于此生即成就光身而证得菩提之征兆。中等者，于梦中了知且于幻化转变串习，故必能现见中阴而解脱之征兆。下等者，恶劣习气之梦境恒常耗尽，而转变为唯有善良之梦，故成为于自性幻化中吐气之
English
Explanation of the Habits of the Four Extremes Explanation of the Habits of the Four Extremes Establishing the Foundation on the Three Immovable Ones Secondly, the explanation of the habits of the four extremes. In the "Vast Expanse of Clarity," it says: "The essential instructions of the extremes are fourfold; it is impossible to be without them behind the former." Although the essential point of the meaning is not grasped, what is needed behind the former, namely the four appearances, are: establishing the foundation, measuring, pegging, and the measure of liberation. Among these, the first, establishing the foundation on the three immovable ones, is: the three postures of the body should not be moved. That is, if the body does not move, the channels do not move; if the channels do not move, the winds do not move; if the winds do not move, the mind does not move; if the mind does not move, the thoughts that cause movement cease, and one abides in awareness. The way of looking with the eyes should not be moved. Because the essential channel of awareness, its essential door, and its essential lamp are such, if the channel does not move, the eyes do not move; if the eyes do not move, the lamp does not move, so the increase of appearances, the expanse of awareness, is without separation. The wind and mind should not be moved from their natural state. By this, thoughts do not arise, and arising and liberation are simultaneous. There is a need for the union of the expanse of awareness. As the Root Tantra says: "Have faith in the extremes; establish the foundation on the three immovable ones; the wind and mind will reach the essential point." Thus it is said. Measuring with the Three Abidings Secondly, measuring with the three abidings is: when the wind that moves external appearances is exhausted, the expanse of awareness abides without coming and going. Because it abides, it causes the realms to reach the measure. When the wind that moves the internal aggregates is exhausted, the body abides without movement. Because it abides, it purifies the illusions of samsara. When the wind that moves secret thoughts is exhausted, thoughts do not flow and abide. Because it abides, the cause of the mind's thoughts moving is exhausted. At that time, there are two things that arise: showing the measure with dreams, and appearing at the door of the three signs. First, grasping the measure with dreams is: those of sharp faculties and great diligence, because their dreams dissolve into the expanse, pure sleep appears as luminosity itself. This is a sign that the connection of habitual patterns is severed, so in this life, the light body is accomplished and enlightenment is attained. The middling ones, because they know in dreams and are accustomed to transformation, will surely recognize the bardo and be liberated. The inferior ones, the dreams of bad habitual patterns are constantly exhausted, and they turn into only good dreams, so they become breathing in the transformation of their own nature.
Chinese
征兆啊！三种征兆显现的方式是：作为见到法性现量的征兆，身体不滞留在活动中，因为脉搏缓慢，像乌龟被放入木盆中一样，没有摇动。语言的表达基础清净，像哑巴一样，不想说话。心识无执着，证悟到自然解脱，像空行母进入静止状态一样安住。作为见到体验增长的征兆，气息融入中脉，没有好坏的分别，身体像被疾病折磨的男子一样，不进行梳洗和装饰。语言超越了否定和肯定，像疯子自言自语一样，随意地说着胡话。心识的念头在自身解脱，像一个人中了七次毒药，知道必死无疑一样，下定决心不再回头忆念。智慧达到顶点的三种征兆是：身体对脉和气自在，像大象陷入泥潭，自己有力量出来一样，对五大没有执着和阻碍，畅通无阻。语言知道超越了言说，像陶罐里的孩子唱歌一样，吸引他人，使人信服。心识证悟到原始清净、本来解脱、没有再造之基的意义，像麻疹痊愈的人一样，相信不再回到三界。作为见到法尽的征兆，身体清净了有形之物，像尸陀林的尸体一样，即使出现刽子手，也没有害怕和羞耻。语言证悟到不可言说，表达空尽，像山谷的回声一样，完全消失，重复着别人的话。心识无执着，念头完全清净，像天空中的雾气消散一样，能够在瞬间成佛。此外，在《根本续》中说：以三种安住来衡量，梦境颠倒和身语意，征兆和程度是确定把握的。要知道，简而言之，续部所说的意思是：对于一些根器迟钝、将显现执着为实有的人，一些只看字面意思而不能深入理解的人，如果出现能够将身体化现为多种形态，显现为多种颜色，在阴影或镜子里显现出第二个影像，或者自认为知道他人的想法等情况，就观修愤怒尊，念诵猛咒和吽字歌，焚烧古古香，用大小甘露
English
Signs! The ways in which the three signs appear are: As a sign of seeing the manifest nature of reality, the body does not remain in activity, because the pulse is slow, like a turtle placed in a wooden bowl, without movement. The basis of speech is pure, like a mute person, not wanting to speak. The mind realizes self-liberation without grasping, abiding in stillness like a dakini entering samadhi. As a sign of seeing the increase of experience, the wind dissolves into the central channel, without discriminating between good and bad, the body does not groom or adorn itself like a man afflicted by illness. Speech transcends affirmation and negation, speaking nonsense randomly like a madman blurting out his own words. The mind's thoughts dissolve on their own, like a person poisoned seven times, knowing they will surely die, resolving not to turn back to recollection. The three signs of wisdom reaching its peak are: the body has mastery over the channels and winds, like an elephant stuck in the mud pulling itself out with its own strength, without attachment or obstruction to the five elements, passing through unobstructed. Speech knows that it transcends expression, captivating and inspiring faith in others like a child in a pottery singing a song. The mind realizes the meaning of primordial purity, original liberation, and without a basis for re-creation, like a person cured of measles, believing that they will not return to the three realms. As a sign of seeing the exhaustion of phenomena, the body purifies tangible things, like a corpse in a charnel ground, without fear or shame even if an executioner appears. Speech realizes that it is inexpressible, expression is exhausted, like an echo in a valley, completely disappearing, repeating the words of others. The mind is without grasping, thoughts are completely purified, like mist dissolving in the sky, able to attain Buddhahood in an instant. Furthermore, in the Root Tantra it says: Measure by the three abidings, dreams reversing and body, speech, and mind, signs and degrees are to be firmly grasped. Furthermore, it is necessary to know this: In brief, the meaning spoken in the tantra is: For some dull-witted people who grasp appearances as real, some who only look at the literal meaning and cannot deeply understand, if there appear situations such as being able to transform the body into various forms, appearing in various colors, a second image appearing in a shadow or mirror, or thinking they know the thoughts of others, then meditate on wrathful deities, recite fierce mantras and the Hum song, burn gugul incense, and use small and large amrita.