Tibetan
སུམ་ཅུ་གཉིས་པ། ལེགས་ཚོལ་དང་ཉེས་ཚོལ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ། སུམ་ཅུ་གཉིས་པ། ལེགས་ཚོལ་དང་ཉེས་ཚོལ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ། བམ་པོ་དགུ་པ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ལྷ་སྦྱིན་རབ་ཏུ་བྱུང་མོད་ཀྱིས་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་རི་བསྙིལ་ནས་སངས་རྒྱས་མནན་པ་དང་། ཞབས་ལ་ཤིང་གི་ཚལ་བ་འཛུགས་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་བཏང་བ་དང་། འཐུན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་མ་བསད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་འདི་དག་བྱས་ནས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འཇིགས་ཏེ། མུ་སྟེགས་པའི་སྟོན་པ་དྲུག་གི་ཐད་དུ་སོང་ནས་དྲིས་སོ། །སྟོན་པ་དྲུག་གིས་ཀྱང་ངན་པར་ལྟ་བའི་ཆོས་སྡིག་པ་བྱས་ཀྱང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ལ་དགེ་བ་བྱས་ཀྱང་བསོད་ནམས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྟན་ནས། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཀུན་དགའ་བོས་ཕུ་ནུ་བོ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་དགའ་སྟེ། ངུས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ལྷ་སྦྱིན་གཏི་མུག་ཅན་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བགྱིས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་ནས་ཤཱཀྱའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷ་སྦྱིན་འདི་ནི་ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་སྟོང་པའི་ལས་བྱས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ནས། ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་སླད་དུ་ལུས་ དང་སྲོག་སྟོང་པའི་ལས་བགྱིས་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕ་རོལ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཡུལ་་་ཌ་་ན་བྲམ་ཟེ་ཧ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ཏེ་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་ཆུང་མ་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་དགུ་ཚང་བ་ན་བུ་ཁྱེའུ་ཞིག་བཙས་ཏེ། དེ་ནས་བཙས་སྟོན་ཆེན་པོ་བྱས་ནས། བུའི་མིང་ཡང་ལེགས་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ཏེ། མ་མ་ལ་གཏད་ན
Chinese
第三十二，寻善与寻恶二者之章。 第三十二，寻善与寻恶二者之章。 第九卷。如是我闻，一时，世尊在舍卫城，胜子园给孤独的祇陀林中。那时，提婆达多虽然出家了，但由于贪恋利养，以无间业推倒山崖来压迫佛，又在佛的脚上刺入木刺，放出狂象，破坏和合的僧团，杀害漏尽的比丘尼，做了这些不善业后，害怕来世的异熟果报，就去拜访六位外道导师并请教。六位导师也宣说了恶见之法，说造罪不会变成罪恶，行善也不会变成福德，提婆达多对此深信不疑，断绝了善根。当时，阿难因为对兄弟的深切关爱而非常不悦，哭泣着向世尊禀告说：提婆达多这个愚痴之人，做了许多罪恶的错事，断绝了善根，也在诋毁释迦族。 世尊告诉阿难说：提婆达多不仅在今生为了利养和名声而断绝善根，在过去世也曾为了利养和名声而做过舍弃身命的事情。当时，众比丘心生疑惑，阿难向世尊禀告说：提婆达多在过去世也为了利养和名声而做过舍弃身命的事情，那是怎么样的呢？世尊告诉阿难说：阿难，在过去无量无数不可思议劫之前，在这赡部洲的……地方，有一位名叫哈依的婆罗门，他娶了同种姓的女子为妻，不久之后，妻子就怀孕了，怀胎九个月后，生下了一个男婴。之后，举行了盛大的诞生庆典，给孩子取名为寻善，然后交给了母亲。
English
Chapter Thirty-two: The Chapter on Seeking Good and Seeking Evil. Chapter Thirty-two: The Chapter on Seeking Good and Seeking Evil. Volume Nine: Thus have I heard. At one time, the Blessed One was dwelling in Shravasti, in the Jeta Grove of Anathapindika's Garden. At that time, Devadatta, although ordained, was attached to gain and, through deeds of uninterrupted karma, pushed down a mountain to crush the Buddha, planted wooden splinters in his feet, released a mad elephant, caused dissension in the harmonious Sangha, and killed a Bhikkhuni who had exhausted her defilements. Having committed these unwholesome deeds, he feared the ripening of their consequences in future lives and went to inquire of the six heretical teachers. The six teachers also taught doctrines of evil views, saying that committing sins does not become sinful, and doing good does not become meritorious. He believed in them and severed his roots of virtue. At that time, Ananda, out of deep love for his brother, was very displeased and, weeping, pleaded with the Blessed One, saying: "Devadatta, this foolish one, has committed many sinful misdeeds, severed his roots of virtue, and is also disparaging the Shakya clan." The Blessed One told Ananda: "Devadatta has not only severed his roots of virtue in this life for the sake of gain and fame, but in the past he also performed deeds of abandoning body and life for the sake of gain and fame." At that, the monks were in doubt, and Ananda pleaded with the Blessed One, saying: "Devadatta also performed deeds of abandoning body and life for the sake of gain and fame in the past, how was that?" The Blessed One told Ananda: "Ananda, in the past, immeasurable, countless, inconceivable kalpas ago, in this Jambudvipa, in the land of... there was a Brahmin named Hayi. He took a wife from the same caste, and before long, his wife became pregnant. After nine months, she gave birth to a baby boy. Then, they held a grand birth celebration and named the boy 'Seeking Good,' and entrusted him to his mother.
Tibetan
ས་གསོས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། སྔོན་མ་དེ་མཉེན་ཞིང་དེས་པ་ལས་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པའི་འོག་ཏུ་གཏུམ་ཞིང་ཁྲོ་བར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་ཟླ་བ་དགུ་ཚང་བ་དང་ཁྱེའུ་ཞིག་བཙས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡང་སྔོན་ལས་གྱུར་པས། བུའི་མིང་ཡང་ཉེས་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ཏེ། མ་མ་ལ་གཏད་ནས་གསོས་སོ། །ཁྱེའུ་སྤུན་གཉིས་ཕྱིས་ཆེར་སྐྱེས་ནས། སྤུན་གཉིས་རྒྱ་མཚོར་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་པར་དོང་ངོ་། །སོ་སོ་ནས་འཁོར་དང་གྲོགས་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་རྙེད་ནས་ལམ་དུ་ཞུགས་སོ། །ལམ་རིང་བས་ཞག་བདུན་གྱི་གནས་སུ་མ་ཕྱིན་པར་རྒྱགས་ཆད་དེ། སྲོག་དང་བྲལ་དུ་ཉེ་ནས། ལེགས་ཚོལ་དང་ཚོང་པ་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཉམ་ཐག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལྟ་བརྗོད་ཅིང་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་འབྲོག་སྟོང་པ་དེ་ན་རྒྱང་མ་ནས་སྐྱེད་ཤིང་བཟང་པོ་ཞིག་མཐོང་ནས། ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ཤིང་གི་དྲུང་དུ་ལྷགས་པ་དང་། ཤིང་གི་དྲུང་ན་ཆུ་མིག་བཟང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཚོང་པ་རྣམས་ཆུ་མིག་དེ་ལ་འཐུངས་ནས། བདག་ཅག་གིས་ལྷ་མཆོད་པའི་རྟགས་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ལྷས་མངོན་སུམ་དུ་སྨྲས་ཏེ། སྐྱེད་ཤིང་གི་ཡལ་ག་ཆོག་ཤིག་དང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྒོའོ། །དེ་ནས་ཡལ་ག་གཅིག་བཅད་པ་དང་། བཏུང་བ་ཞིམ་པོར་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡལ་ག་གཅིག་བཅད་པ་དང་། ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་ནས། དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཚིམ་པར་ཟོས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཡལ་ག་གཅིག་ བཅད་པ་དང་། གོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་ཡལ་ག་གཅིག་བཅད་པ་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། ཁལ་ཐམས་ཅད་ལོངས་སོ། །དེ་ནས་ཉེས་ཚོལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེར་ལྷགས་ཏེ། སྔ་མའི་ཡལ་ག་བཅད་པ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཁལ་ལོངས་པ་མཐོང་ནས། འདི་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །སྔ་མ་འདི་དག་གིས་ཡལ་ག་ལས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ཆོག་པར་རྙེད་ན། ཤིང་འདིའི་རྩ་བ་ཕྱུང་ན་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་མང་དུ་རྙེད་དོ། །སྙམ་བསམས་ནས། ཤིང་གི་རྩ་བ་བརྐོ་བར་གཟས་སོ། །དེ་ནས་ལེགས་ཚོལ་མི་དགའ་སྟེ་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་ནི་ཕོངས་ཏེ་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ལས་ཤིང་འདིས་བདག་ཅག་གི་སྲོག་གསོས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཤིང་འདི་མ་གཅོད་ཅེས་སྨྲས་ན་ཉེས་ཚོལ་མ་ཉན་ཏེ་ཤིང་རྩ་བ་བཅད་དོ། །དེ་ནས་ལེགས་ཚོལ་ཀྱང་མཐོང་མི་འདོད་པར་ཁལ་དང་བཅས་པ་སོང་བའི་འོག་ཏུ་ཤིང་གི་རྩ་བ་ནས་སྲིན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་བྱུང་སྟེ། ཉེས་ཚོལ་དང་ཚོང་པ་ཀུན་ཟོས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལེགས་ཚོལ་དེ་ནི་ད་ལྟར་ང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕ་དེ་ནི་ད་ལྟར་ངའི་ཡབ་ཟས་གཙང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མ་དེ་ནི་ད་ལྟར་ངའི་ཡུམ་ལྷ་མཛེས་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་ཚོལ་དེ་ནི་ད་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་ད་ལྟར་འབའ་ཞིག་ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་མ་ཟད་ཀྱིས་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན། ངས་ཕན་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ་ཕན་པར་བྱས་ཀྱང་། ལྷ་སྦྱིན་ནི་ང་ལ་དགྲར་འཛིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ནས། འཁོར་མང་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས་མངོན་པར་དགའོ། །ལེགས་ཚོལ་དང་ཉེས་ཚོལ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་གཉིས་པའོ།། །། སུམ་ཅུ་གཉིས་པ། ལེགས་ཚོལ་དང་ཉེས་ཚོལ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ།
Chinese
土地恢复了生机。之后又变得有情识，比之前柔软肥沃的土地更加凶猛暴戾。之后满了九个月，生了一个男孩。像这样母亲也因前世的业力转变，给儿子取名为“寻过”，交给母亲抚养。两个兄弟长大后，一起去海里取宝。各自找到五百眷属和朋友，然后出发了。因为路途遥远，还没到七天路程的地方，干粮就断了，接近死亡。善寻和商人们都非常困苦，全都仰天祈祷，供奉诸神。之后在那荒无人烟的地方，远远地看到一棵茂盛的好树。大家都来到那棵树下，树旁也有一口好水井。商人们喝了那水井里的水，说道：“这是我们供奉神灵的征兆啊！”说完，神灵显现并说道：“砍下那棵茂盛树的树枝，所有愿望都会实现。”之后砍下一根树枝，就出现了美味的饮料。之后又砍下一根树枝，出现了具有百种美味的食物，大家都饱餐了一顿。之后又砍下一根树枝，出现了各种各样的衣服。之后又砍下一根树枝，出现了各种各样的珍宝，装满了所有的牲口驮子。之后寻过等所有人都来到了那里，看到之前砍下的树枝里出现了各种各样的珍宝，装满了牲口驮子，心想：“之前这些人从树枝上都能得到足够的珍宝，如果把这棵树的根挖出来，那就能得到更多的珍宝了。”这样想着，就打算挖掘树的根。之后善寻不高兴地说：“我们因为贫困而濒临死亡，这棵树救了我们的命，你不要砍这棵树。”但寻过不听劝告，砍断了树根。之后善寻也不想看到，带着牲口驮子走了。之后从树根里出现了五百个罗刹，吃掉了寻过和所有的商人。阿难陀，那时那
English
The land regained its vitality. Then it became sentient again, becoming more fierce and violent than the previously soft and fertile land. After nine months, a boy was born. Like this, the mother also changed due to the karma of previous lives, and the son was named "Fault-Finder," and entrusted to the mother to raise. When the two brothers grew up, they went together to the sea to collect treasures. Each found five hundred attendants and friends, and then set off. Because the journey was long, before reaching the place of seven days' journey, the provisions ran out, and they were close to death. Good-Finder and the merchant friends were very distressed, all looking up to the sky and praying, and offering to the gods. Then in that desolate place, they saw a lush good tree from afar. Everyone came to the tree, and there was also a good well next to the tree. The merchants drank the water from the well and said, "This is a sign of our offering to the gods!" After saying this, the gods appeared and said, "Cut off the branches of that lush tree, and all wishes will be fulfilled." Then they cut off a branch, and delicious drinks appeared. Then they cut off another branch, and all kinds of food with a hundred flavors appeared, and everyone ate their fill. Then they cut off another branch, and all kinds of clothes appeared. Then they cut off another branch, and all kinds of precious jewels appeared, filling all the animal loads. Then Fault-Finder and everyone else came there, and saw that various precious jewels had appeared from the branches that had been cut off before, filling the animal loads, and thought, "If these people could get enough jewels from the branches, then if we dig out the roots of this tree, we can get even more jewels." Thinking like this, they planned to dig up the roots of the tree. Then Good-Finder was unhappy and said, "We were on the verge of death because of poverty, and this tree saved our lives, you must not cut this tree." But Fault-Finder did not listen to the advice and cut off the roots of the tree. Then Good-Finder didn't want to see it either, and left with the animal loads. Then five hundred Rakshasas appeared from the roots of the tree and ate Fault-Finder and all the merchants. Ananda, at that time that
Chinese
那时的善寻就是现在的我啊。他的父亲就是现在我的父亲净饭王啊。他的母亲就是现在我的母亲天美啊。恶寻就是现在的提婆达多啊。阿难陀，提婆达多不仅现在仅仅是伤害我，为了利养和名声，在一切生世中都伤害我。我虽然宣说了有益的佛法并做了饶益，提婆达多还是把我当做仇敌。世尊这样说完后，众多眷属都随喜并非常欢喜。善寻和恶寻二者之品第三十二完毕。 第三十二、善寻和恶寻二者之品。
English
At that time, the seeker of good was now me. His father was now my father, Śuddhodana. His mother was now my mother, Divine Beauty. The seeker of evil was now Devadatta. Ananda, Devadatta not only harms me now, but also harms me in all lifetimes for the sake of gain and fame. Although I have taught beneficial Dharma and done good, Devadatta still regards me as an enemy. After the Bhagavan spoke thus, the many attendants rejoiced and were exceedingly delighted. The thirty-second chapter, the chapter on the two seekers, good and evil, is complete. Thirty-second, the chapter on the two seekers, good and evil.