Tibetan
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་ཏཱི་ཏྱ་ས་མུཏྤཱ་དཱ་དི་ཙ་བི་བྷངྒ་ནི ཤ་ནཱ་མ་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་གྱིས། དེ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བཤད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང་། ནང་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མི་ཤེས་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱི་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་དང་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་མི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མི་ཤེས་པ་དང་།
Chinese
名为《缘起初分与分别显示经》之经。 名为《缘起初分与分别显示经》之经。 印度语：Pratītyasamutpādādica vibhaṅga ni śa nāma sūtra。 藏语：名为《缘起初分与分别显示经》之经。 顶礼三宝！ 如是我闻，一时，薄伽梵住于舍卫城，祇陀林给孤独园。尔时，薄伽梵告诸比丘曰：诸比丘，我为汝等显示缘起初分与分别，谛听谛听，善思念之，我当说。缘起初分云何？谓此有故彼生，此生故彼生。此谓无明缘行，行缘识，识缘名色，名色缘六处，六处缘触，触缘受，受缘爱，爱缘取，取缘有，有缘生，生缘老死、忧悲、苦恼、忧戚、扰恼生。如是，此大苦蕴生。此名缘起初分。缘起分别云何？无明缘行者，云何为无明？谓若于前际不知，后际不知，前后际不知，内不知，外不知，内外不知，业不知，异熟不知，业异熟不知，佛不知，法不知，僧不知，苦不知，集不知，灭不知，道不知。
English
The Sutra Called "The First Division of Dependent Arising and the Explanation of Distinctions". The Sutra Called "The First Division of Dependent Arising and the Explanation of Distinctions". In Indian language: Pratītyasamutpādādica vibhaṅga ni śa nāma sūtra. In Tibetan language: The Sutra Called "The First Division of Dependent Arising and the Explanation of Distinctions". Homage to the Three Jewels! Thus have I heard. At one time, the Blessed One was dwelling in Śrāvastī, in the Jeta Grove, in Anāthapindika's Garden. Then, the Blessed One addressed the monks, saying: "Monks, I will show you the first division of dependent arising and the explanation of distinctions. Listen well, pay close attention, and keep it in mind, and I will explain it." What is the first division of dependent arising? It is like this: When this exists, that arises; with the arising of this, that arises. That is to say, ignorance is the condition for formations; formations are the condition for consciousness; consciousness is the condition for name and form; name and form are the condition for the six sense sources; the six sense sources are the condition for contact; contact is the condition for feeling; feeling is the condition for craving; craving is the condition for grasping; grasping is the condition for becoming; becoming is the condition for birth; birth is the condition for aging and death, sorrow, lamentation, suffering, distress, and agitation. Thus, this great mass of suffering arises. This is called the first division of dependent arising. What is the explanation of the distinctions of dependent arising? "Ignorance is the condition for formations"—what is ignorance? That which does not know the former limit, does not know the latter limit, does not know the former and latter limits, does not know the internal, does not know the external, does not know the internal and external, does not know karma, does not know ripening, does not know karma and ripening, does not know the Buddha, does not know the Dharma, does not know the Sangha, does not know suffering, does not know the origin, does not know cessation, and does not know the path.
Tibetan
རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ནག་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། གང་དེ་དང་དེར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། མུན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང་། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིང་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ། གཟུགས་འདི་དང་། སྔ་མའི་མིང་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་བསྡུས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། མིག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སྐྱེ་ མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རེག་པ་གང་ཞེ་ན། རེག་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའོ། །རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
Chinese
不了解因，不了解从因而正确产生的法，不了解善和不善，不了解有罪和无罪，不了解应依止和不应依止，不了解恶劣和殊胜，不了解黑色和白色，以及不了解具有种种差别的缘起，不了解六触入处如实，不如实了解彼和彼，未见，未现观，愚痴，完全愚痴，无明，被称为黑暗之相，这被称为无明。无明之缘为行，所谓的行是什么呢？行有三种，哪三种呢？身行、语行和意行。行之缘为识，所谓的识是什么呢？识的六组，即眼识、耳识、鼻识、舌识、身识和意识。识之缘为名色，所谓名是什么呢？非色蕴之四，即受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。所谓色是什么呢？任何是色，所有这些都是四大种，以及以四大种为因，此色和之前的名二者总合显现，称为名色。名色之缘为六处，所谓的六处是什么呢？内部的六处，即眼内处、耳处、鼻处、舌处、身处和意内处。六 处之缘为触，所谓的触是什么呢？触的六组，即眼和合触、耳触、鼻触、舌触、身触和意和合触。触之缘为受，所谓的受是什么呢？受有三种，即乐受、苦受和非乐非苦受。受之缘为
English
Not knowing the cause, not knowing the Dharma that arises correctly from the cause, not knowing virtue and non-virtue, not knowing what is with fault and what is without fault, not knowing what should be relied upon and what should not be relied upon, not knowing what is bad and what is excellent, not knowing black and white, and not understanding dependent origination with various distinctions, not understanding the six sense spheres of contact as they truly are, not knowing that and that as it truly is, not seeing, not realizing, being foolish, being completely foolish, ignorance, called the aspect of darkness, this is called ignorance. Conditioned by ignorance is action; what is this action? There are three kinds of action: bodily action, verbal action, and mental action. Conditioned by action is consciousness; what is this consciousness? The six groups of consciousness, namely eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness. Conditioned by consciousness is name and form; what is name? The four non-form aggregates, namely the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of mental formations, and the aggregate of consciousness. What is form? Whatever is form, all of these are the four great elements, and what is caused by the four great elements; this form and the previous name are both manifestly combined into one, and called name and form. Conditioned by name and form are the six sense spheres; what are the six sense spheres? The six internal sense spheres, namely the internal sense sphere of the eye, the ear, the nose, the tongue, the body, and the internal sense sphere of the mind. Six sense spheres are conditioned by contact; what is contact? The six groups of contact, namely eye contact, ear contact, nose contact, tongue contact, body contact, and mind contact. Conditioned by contact is feeling; what is feeling? There are three kinds of feeling: pleasant feeling, painful feeling, and neither pleasant nor painful feeling. Conditioned by feeling is
Tibetan
སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྲེད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲེད་པའོ། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། ལེན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་གང་སྐྱེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། འཕོ་བ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། ཕུང་པོ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་། ཁམས་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་རྒ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་དེའི་སྤྱི་ཐེར་དང་། སྐྲ་དཀར་དང་། གཉེར་མའི་ཚོགས་པ་དང་། རྙིས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། བ་ལང་ཆུ་འཐུང་བ་ལྟ་བུར་གུག་པ་དང་།ལུས་ནག་པོའི་ཐིག་ལེས་གང་བ་དང་། ལུད་པ་ལུ་ཞིང་དབུགས་རྒོད་པ་དང་། མདུན་དུ་ལུས་བུབ་པ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་། ཁར་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བླུན་པས་མོང་རྟུལ་བ་ཉིད་དང་། ཞན་པ་ཉིད་དང་། ཉམས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། དབང་པོ་རྒུད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་རྒ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཆི་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་ ཅན་གྱི་རིས། དེ་དང་དེ་དག་ནས་འཕོས་པ་དང་། འཕོ་བ་ཉིད་དང་། ཞིག་པ་དང་། ནང་ཉམས་པ་དང་། ཚེ་ཉམས་པ་དང་། དྲོད་ཡལ་བ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་འདོར་བ་དང་། ཤི་བ་དང་། དུས་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཤི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤི་བ་འདི་དང་སྔ་མ་རྒ་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ངས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ངས་སྨྲས་པ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་དང་རྣམ
Chinese
什么是称为“爱”的爱呢？爱有三种：欲爱、色爱和无色爱。以爱为缘而有取，什么是称为“取”的取呢？取有四种：欲取、见取、戒律和苦行取、我语取。以取为缘而有有，什么是称为“有”的有呢？有三种：欲有、色有和无色有。以有为缘而有生，什么是称为“生”的生呢？在彼彼有情中，于彼彼有情类中，凡是出生、极度出生、转移、显现、出现、获得各自的蕴、获得各自的界、获得各自的处、蕴的显现成就、命根的出现，这称为生。以生为缘而有老死，什么是称为“老”的老呢？凡是头发变白、皮肤起皱、衰老、萎缩、身体弯曲如牛饮水、身体布满黑色斑点、流口水、呼吸粗重、身体前倾、拄着拐杖、愚笨迟钝、虚弱、衰退、完全衰退、诸根衰败、诸行衰朽、极度衰朽，这称为老。什么是死呢？凡是彼彼有情，于彼彼有情类中，转移、转移性、毁坏、内在衰败、寿命衰败、体温消失、命根断绝、舍弃诸蕴、死亡、命终，这称为死。将此死与之前的老二者合为一体，称为老死。这是缘起之分别。比丘们，我将为你们讲述缘起之初和分别。我之所以这样说，就是为了这个缘故。缘起之初和分别
English
What is the craving called "craving"? There are three types of craving: craving for desire, craving for form, and craving for formlessness. Conditioned by craving is grasping. What is the grasping called "grasping"? There are four types of grasping: grasping for desire, grasping for views, grasping for ethics and asceticism, and grasping for self-assertion. Conditioned by grasping is existence. What is the existence called "existence"? There are three types of existence: existence in the desire realm, existence in the form realm, and existence in the formless realm. Conditioned by existence is birth. What is the birth called "birth"? Among various sentient beings, in various classes of sentient beings, whatever birth, extreme birth, transference, manifestation, appearance, obtaining of individual aggregates, obtaining of individual elements, obtaining of individual sense bases, the manifestation of aggregates being accomplished, the arising of the life force, this is called birth. Conditioned by birth is aging and death. What is the aging called "aging"? Whatever graying of hair, wrinkling of skin, decrepitude, withering, bending like an ox drinking water, the body being covered with black spots, drooling, heavy breathing, the body leaning forward, relying on a cane, being foolish and dull, weakness, decline, complete decline, decay of the faculties, decay of activities, becoming extremely decayed, this is called aging. What is death? Whatever the transference of various sentient beings from various classes of sentient beings, the very transference, destruction, internal decay, decay of life, disappearance of warmth, cessation of the life force, abandonment of the aggregates, dying, demise, this is called death. Combining this death with the previous aging, it is called aging and death. This is the differentiation of dependent origination. Monks, I will explain to you the beginning and the differentiation of dependent origination. That which I have said is for this reason. The beginning and the differentiation of dependent origination.