Tibetan
དད་ལྡན་སློབ་བུའི་ཉམས་རྟོགས་ཞུས་པའི་ལན།་་བཅ་ས་ག་རས་མཆན། ༼ངཾ༽ །གོ་བ་རྟོགས་པ་དབྱེ་གསལ་ངོ་སྤྲོད་ཡོད། ། དད་ལྡན་སློབ་བུའི་ཉམས་རྟོགས་ཞུས་པའི་ལན།་་བཅ་ས་ག་རས་མཆན། ༼ངཾ༽ །གོ་བ་རྟོགས་པ་དབྱེ་གསལ་ངོ་སྤྲོད་ཡོད། ། རི་ཆོས་མཚམས་ཀྱི་ཞལ་གདམས་གཅིག་བརྒྱུད་ལས། གོ་བ་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཆོས་སྐུ་མཛུབ་ཚུགས་ངོ་སྤྲད་པའི་ཞལ་གདམས་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་ཡང་ཞུན་སྙིང་གི་མུན་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ༈ །ན་མོ་མ་ཧཱ་མུ་དྲ་ཡེ། རང་སེམས་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གཉིས། །མཚམས་དབྱེ་བསལ་དཀའ་ན་ཡང་། །བདག་གིས་བསམ་པ་འདི་ལྟར་ལགས། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད། །འདི་ཡིན་དེ་ཡིན་ཅི་ཡང་མེད། །འདི་བསམ་དེ་བསམ་ཅི་ཡང་མེད། །བདེ་གསལ་མི་རྟོག་ངེས་ཤེས་མེད། །ཐ་མལ་སེམས་ངོ་མི་ཤེས་དང་། །འདྲ་ལ་ཁད་ཀྱང་ཅུང་མི་འདྲ། །ཤོར་ས་གོལ་སར་ཤོར་རོ་སྙམ། །སྔར་གྱི་ངེས་ཤེས་ཡོད་པ་ཡལ། །ཉམས་ལེན་ཞན་དུ་སོང་ངམ་སྙམ། །སྐབས་སུ་ཐེ་ཚོམ་ཁུ་འཕྲིག་དང་། །སྔར་ལྟར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ། །ཉམས་ལེན་བཟང་པོ་ཨེ་སྐྱེ་ལྟ། །མཚམས་བཅད་ལུས་གནད་གཟབ་ན་ཡང་། །སྔར་ལྟར་མི་སྐྱེ་ཡི་མུག་ལྡང་། །སྔར་དང་ད་གཉིས་མི་འདྲ་བས། །གང་རུང་ཞིག་དེ་ཡིན་པར་འདུག །སྙམ་དུ་ཁུ་འཕྲིག་འགའ་རེ་འབྱུང་། །མི་འདྲའི་ལུགས་དེ་ཇི་ལྟར་ན། །སྔར་དུས་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་ཡོད། །ས་ལེ་སེང་ངེ་ཡི་རེ་བ། །ད་ནི་ལྟ་མི་ལྟ་རྒྱུ་མེད། །རང་གར་བཞག་པ་འདྲ་བ་དང་། །ཁ་རོག་བསྡད་པ་འདྲ་བ་ ལས། །ཅི་ཡང་བྱ་རྒྱུ་མ་རྙེད་པ། །ངོ་བོ་དང་པོ་མཐོང་བ་སྟེ། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་མིང་དུ་བཏགས། །དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས་ཙམ་ན། །གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས། །ཚོགས་དྲུག་སྣང་བ་གང་ཤར་ལ། །མ་འགགས་སོ་སོར་གསལ་མོད་ཀྱང་། །དེ་རུ་དེ་དང་འཛིན་པ་མེད། །གཟུགས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་གང་མཐོང་ཡང་། །བྱིས་སྦས་ལྷ་ཁང་མཇལ་བ་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་མཐོང་ཡང་དེར་འཛིན་མེད། །སྙན་དང་མི་སྙན་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་། །སོ་སོར་མཐོང་ཡང་ཆགས་སྡང་མེད། །བྲག་རི་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་བཞིན། །འཛིན་མེད་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པས། །འོན་ཀྱང་ཡེངས་བའི་དུས་རྣམས་སུ། །དེ་ལྟར་མི་མཐོང་ཐ་མལ་མཐོང་། །ཆགས་སྡང་དུག་ལྔ་རང་རྒྱུད་པ། །འདི་སྐབས་དྲན་པས་གསལ་འདེབས་གཅེས། །བསྒོམས་དང་མ་བསྒོམ་ཁྱད་པར་ནི། །ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་ཁྱད་པར་ཙམ། །མ་ཡེངས་གང་ཟག་བདག་མེད་དེ། །སྟོང་ཉིད་ཕྱེད་པོ་ཡིན་པ་འཛིན་པའི་སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་རྟོགས། །བཟུང་བའི་ཡུལ་ལ་འཕྲིག་མ་ཚུད། །དེ་ནས
Chinese
虔诚信徒请教修证的答复。班智达萨嘎拉的注释。（ངཾ，梵文天城体：aṃ，梵文罗马拟音：am，汉语字面意思：无）有对理解和证悟的区分、阐明和介绍。
English
Reply to a faithful student's inquiry about experience and realization. Commentary by Pandit Sagar. (ངཾ, Devanagari: aṃ, Romanization: am, Literal meaning: none) There is distinction, clarification, and introduction of understanding and realization.
Tibetan
་བློ་བཟོ་མ་ཡིན་པར། །གང་ཤར་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ ཀུན། །ཆུ་ནང་ཤར་བའི་ཟླ་གཟུགས་ལྟར། །རྣམ་པ་སོ་སོར་གསལ་ན་ཡང་། །ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་། །རྣམ་རྟོག་མང་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །གནས་འགྱུ་ངོ་བོ་ཁྱད་མེད་པས། །རང་གྲོལ་ཆུ་དང་ཆུ་རླབས་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ་ལ་ཟེར། །སྟོང་ཉིད་ཡོངས་རྫོགས་རྟོགས་མོད་ཀྱང་། །ད་རུང་ཡེངས་སྐབས་བརྗེད་སྐབས་མང་། །ཡེངས་ཚེ་ཐ་མལ་འཁྲུལ་པ་དེ། །ཉོན་མོངས་གང་སྐྱེས་ཐ་མལ་པ། །རྗེས་ནས་དྲན་པས་སླེབ་པ་ཙམ། །ཡེངས་བས་མ་ལེགས་བསམ་ཞིང་འགྱོད། །ཡེངས་ཚེ་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལ། །ཕྱི་ལྟས་བྱེད་འདྲ་ལྟས་པ་ན། །སྔར་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྗེན་པར་མཐོང་། །འདི་སྐབས་དྲན་པས་ཡང་དང་ཡང་། །གསལ་འདེབས་བྱེད་གལ་ཆེ་བར་སྣང་། །ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་ཁྱད་པར་མེད།། །དྲན་དང་མ་དྲན་ཁྱད་པར་མེད། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་ཁྱད་པར་མེད། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་འདུག་སྙམ་པའི། །གོ་བའི་སྐྱ་རིས་རེས་འགའ་འབྱེད། །དེ་ལ་གདེང་བཅས་ལྷོད་དྲག་ན། །ཐ་མལ་ཉིད་དུ་འཆོར་ཉན་ཡོད། །གོ་བ་རྟོགས་པ་དབྱེ་བ་གཅེས། །དཔེ་རྒྱུད་གོ་བ་རྒྱབ་ཏུ་སྐྱུར། །གདེང་ནས་ ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་གཉིས། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ། །དོན་ལ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །ད་རུང་དྲན་པའི་གསལ་འདེབས་ནི། །མ་བརྗེད་ཡང་དང་ཡང་དུ་དགོས། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དུག་ལྔ་ཡི། །རྟོགས་པ་མ་ནོན་ཚིག་ངན་སོགས། །ཐོས་ཚེ་དེའི་ལན་སྒྲ་ཤོར་སོགས། །བྱུང་བ་ཡེངས་བའི་སྐྱོན་དུ་ངེས། །དེས་ན་དྲན་རྗེས་ཡང་ཡང་དགོས། །ད་རུང་གསལ་དང་མི་གསལ་ཡོད། །མི་གསལ་དུས་སུ་ལྟ་སྟངས་བྱ། །འདི་བསྒོམ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ། །སྟོང་དང་ཆམ་མེ་འདི་ཡིན་མེད། །དེ་ཡིས་ཚིམས་པར་མ་གྱུར་ན། །རྟོགས་པ་ཉམས་སུ་ཤོར་བ་ཡིན། །ཉམས་ལ་བཟང་ངན་གདམས་ཀ་མེད། །གང་ཤར་དེས་ཆོག་སྙིང་ལ་འཆང་། །ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །མ་ཡེངས་དྲན་པའི་གསལ་འདེབས་བྱ། །དེ་ཙམ་འཕྲལ་དུ་གང་དྲན་སྨྲས། །བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོས་གསལ་འདེབས་མཛོད། །འདི་ཡན་ཕྱག་བྲིས། འདི་མན་སློབ་བུས་ཚིག་གོ །ཞེས་པ་ཆུ་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོར། །ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ལ། །རིན་ཆེན་གནས་དང་ཉེ་བའི་སར། །འདྲ་ཐང་སྒར་རྒྱབ་ཞག་གཅིག་བཞུགས། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་མཇལ་བའི་ཚེ། །དངོས་འབྱོར་ བཀྲ་ཤིས་ཁ་བཏག་དང་། །མཚལ་སྲང་བཅུ་ཡིས་མཎྜལ་ཕུལ། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མང་ཇ་དྲངས། །ཁ་ཙམ་མིན་པའི་མོས་གུས་དང་། །སྒོ་གསུམ་དད་པས་ཕྱག་འཚལ་ནས།
Chinese
非是智力造作， 凡所显现之色声香味触， 种种显现之体性， 如水中显现之月影， 虽各自分明， 然体性显现为空性。 诸多分别念亦如是， 住、动、体性无差别故， 自解脱如水与水波。 无我即是如此。 虽已圆满证悟空性， 然仍多有散乱、遗忘之时。 散乱时，庸常之错觉， 生起任何烦恼皆是庸常。 之后仅以忆念而至。 因散乱而思不善并后悔。 散乱时，于烦恼分别念， 如向外看，观看时， 如前般赤裸显见空性。 此时忆念再三地， 清晰提醒甚为重要。 散乱与不散乱无差别， 忆念与不忆念无差别， 错觉与非错觉无差别， 思及一切皆为空性， 偶尔生起理解之轮廓。 若对此过于自信而松懈， 则有堕入庸常之险。 理解与证悟之区分甚要紧， 将典籍理解抛诸脑后， 从自信中， 生起散乱与非散乱无差别之证悟， 意义上虽是如此， 然仍需忆念之清晰提醒， 勿忘，再三需要。 为何如是说？因五毒之， 未能压制之恶语等， 听闻时，对此回应失声等， 发生乃是散乱之过患。 因此忆念之后再三需要。 如今仍有清晰与不清晰， 不清晰之时应如何观看？ 此于无修之体性上， 空与茫然，非此非彼。 若不以此为满足， 则是证悟已失。 于体验无好坏取舍， 心中怀着随显现而安住。 虽散乱与不散乱无差别， 然应作不散乱之忆念提醒， 仅此而已，即刻说出所忆。 以精进之海清晰提醒。 此以上为手稿，此以下为弟子之语。 如是于水兔年（1963年）， 于藏历七月上弦月之初， 于靠近瑞珍圣地之所， 于扎塘噶（འདྲ་ཐང་སྒར།）背后驻锡一夜， 彼时我等拜见之时， 供养吉祥哈达， 以及十两朱砂之曼扎， 为僧众供养茶水， 非仅口头之恭敬， 以三门之虔诚顶礼后。
English
Not by intellectual fabrication, Whatever arises, forms, sounds, smells, tastes, textures, The essence of various appearances, Like the moon's reflection appearing in water, Although appearing distinctly separate, Their essence appears as emptiness. Numerous conceptual thoughts are also like that, Because abiding, moving, and essence are without difference, Self-liberation is like water and water waves. That is called selflessness of phenomena. Although emptiness is fully realized, Still, there are many times of distraction and forgetfulness. In times of distraction, that ordinary delusion, Whatever afflictions arise are ordinary. Only reached afterward by mindfulness. Thinking badly and regretting due to distraction. In times of distraction, toward afflictive conceptual thoughts, Like looking outward, when looking, As before, emptiness is seen nakedly. At this time, mindfulness again and again, Clearly reminding is seen as very important. Distraction and non-distraction are without difference, Mindfulness and non-mindfulness are without difference, Delusion and non-delusion are without difference, Thinking that everything is empty, Occasionally, a rough sketch of understanding arises. If one becomes too confident and lax about that, There is a danger of falling into ordinariness. The distinction between understanding and realization is crucial, Throw the understanding from examples and teachings behind you, From confidence, Arises the realization that distraction and non-distraction are without difference. Although in meaning it is like that, Still, the clear reminder of mindfulness, Must not be forgotten, again and again needed. Why is that? Because of the five poisons', Unsubdued bad words, etc., When hearing, responding with a slip of the tongue, etc., Occurring is definitely a fault of distraction. Therefore, mindfulness afterward is needed again and again. Now there is still clarity and non-clarity, In times of non-clarity, how should one look? This, in the essence of non-meditation, Empty and blank, neither this nor that. If one is not satisfied with that, Then realization is lost. In experience, there is no choosing good or bad, Holding in your heart, be content with whatever arises. Although distraction and non-distraction are without difference, Still, make a clear reminder of non-distraction, Just that, immediately say what is remembered. Clearly remind with the ocean of diligence. Above this is the handwriting. Below this are the student's words. Thus, in the Water Hare year (1963), On the waxing crescent of the seventh month, In a place near the sacred site of Rinchen, Residing one night behind Dratang Gar (འདྲ་ཐང་སྒར།), At that time, when we met, Offering a auspicious Khata, And a mandala of ten srangs of vermillion, Serving tea to the Sangha, Not just verbal respect, But with devotion of the three doors, after prostrating.
Tibetan
།རང་སེམས་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་ནི། །འདི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་གསོལ་བཏབ་ཚེ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དངོས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དྲིན་ཆེན་རཱ་ག་ཨ་སྱ་ཡིས། །ཞལ་གདམས་སྙིང་གི་མུན་སེལ་འདི། །ཕྱག་བྲིས་མཛད་ནས་གནང་བ་ཡིན། །གསང་སྔགས་སྙན་བརྒྱུད་ཡིད་བཞིན་གྱི། །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འདི་འདྲ་བ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་བཙལ་ན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་འོ་སྙམ། །བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་དང་འདྲ། །མ་འོངས་སྐལ་ལྡན་དུང་ཕྱུར་ཕྲག །མང་པོའི་འགྲོ་དོན་འོང་བསམ་ནས་།ཐེམ་ཡིག་མེད་པ་གུད་དུ་བཀོད། །སྣོད་ལྡན་མ་གཏོགས་སྣོད་མིན་ལ། །འདི་ནི་གསང་བ་དམ་ཚིག་གོ །མངྒ་ལཾ།། དད་ལྡན་སློབ་བུའི་ཉམས་རྟོགས་ཞུས་པའི་ལན།་་བཅ་ས་ག་རས་མཆན། ༼ངཾ༽ །གོ་བ་རྟོགས་པ་དབྱེ་གསལ་ངོ་སྤྲོད་ཡོད། །
Chinese
當我祈請述說自身的心之體驗與證悟時，觀世音真身化現之尊者，恩重如山的拉嘎阿夏，親手書寫並賜予我這驅散內心黑暗的口訣。如此殊勝的密咒口耳傳承如意寶，即使在三界中尋找，也覺得極難獲得。它如同精進之海的心髓，想到未來無數具善緣者將因此受益，故將無有次第的要訣單獨列出。此乃對具器者方可傳授之秘密誓言。吉祥！
English
When I prayed to tell of the experiences and realizations of my own mind, the venerable Ra Ga Asya, an emanation of the actual Chenrezig (Avalokiteśvara), personally wrote and gave me this oral instruction that dispels the darkness of the heart. Such a precious wish-fulfilling jewel of secret mantra oral transmission, even if sought in the three realms, is thought to be extremely difficult to find. It is like the heart essence of the ocean of diligence. Thinking that countless fortunate ones in the future will benefit from it, the key points without sequence are listed separately. This is a secret oath only to be given to worthy vessels. May there be auspiciousness!